Phát hiện AI Trung Quốc suy luận theo cơ chế 'trí tuệ tập thể' của con người?

Một nghiên cứu mới của Google cho thấy các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) do Trung Quốc phát triển, như DeepSeek R1 và QwQ-32B của Alibaba Cloud, có cơ chế suy luận nội tại tương tự cách con người tư duy và giải quyết vấn đề theo nhóm.

Theo South China Morning Post (SCMP), nghiên cứu do nhóm “Paradigms of Intelligence” của Google thực hiện đã phân tích các mô hình suy luận mạnh của Trung Quốc và phát hiện chúng tạo ra những “cuộc tranh luận đa tác nhân” bên trong mô hình.

Cơ chế này cho phép nhiều vai trò và “nhân cách” suy luận khác nhau tương tác, phản biện và bổ sung lẫn nhau trước khi đưa ra kết quả cuối cùng.

Nhóm nghiên cứu mô tả quá trình này như một “xã hội tư duy”, trong đó trí thông minh không đến từ một luồng suy nghĩ đơn lẻ mà hình thành nhờ sự phối hợp có cấu trúc giữa nhiều góc nhìn.

“Chúng tôi cho rằng các mô hình suy luận đang thiết lập sự tương đồng về mặt tính toán với trí tuệ tập thể của con người, nơi sự đa dạng giúp nâng cao khả năng giải quyết vấn đề khi được tổ chức một cách hệ thống”, nhóm viết trong bài công bố trên kho lưu trữ học thuật mở arXiv.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng mức độ “thông minh” ngày càng tăng của AI không chỉ phụ thuộc vào quy mô dữ liệu hay năng lực tính toán, mà còn đến từ sự đa dạng trong chiến lược suy luận được tích hợp bên trong mô hình. Phát hiện này thách thức quan điểm lâu nay cho rằng AI chỉ mạnh lên nhờ mở rộng hạ tầng hoặc dữ liệu huấn luyện.

Nghiên cứu dựa trên việc phân tích “dấu vết suy luận”: các bước trung gian mà mô hình tạo ra trước khi đưa ra câu trả lời cuối cùng. Những dấu vết này lần đầu được công khai khi start-up DeepSeek tại Hàng Châu phát hành mô hình suy luận R1 cách đây khoảng một năm.

Theo Google, các dấu vết này mô phỏng những tương tác xã hội giả lập như đặt câu hỏi, tiếp nhận và dung hòa các quan điểm khác nhau; khi mô hình được điều chỉnh để “trò chuyện với chính mình” nhiều hơn, độ chính xác suy luận được cải thiện rõ rệt.

Nghiên cứu, công bố ngày 22/1 và hiện chưa được bình duyệt khoa học, do bốn nhà nghiên cứu thuộc Google thực hiện. Ông Junsol Kim, nghiên cứu sinh tiến sĩ xã hội học tại Đại học Chicago, là tác giả chính, trong khi Blaise Agüera y Arcas, Phó Chủ tịch Google, được ghi tên là tác giả cuối cùng.

Đáng chú ý, Google cũng chỉ ra tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của các mô hình AI mã nguồn mở do Trung Quốc phát triển trong giới học thuật Mỹ, đặc biệt ở các nghiên cứu liên ngành về khoa học nhận thức và trí tuệ nhân tạo, bao gồm tại những cơ sở hàng đầu như Đại học Stanford.

Phát hiện này cho thấy AI hiện đại đang dần tiến tới những cơ chế tư duy phức tạp hơn, tiệm cận cách con người hợp tác và suy nghĩ theo tập thể, đồng thời mở ra những hướng tiếp cận mới trong thiết kế các hệ thống AI có khả năng lập luận nâng cao.