Phát hiện mỏ khoáng sản trị giá 152 tỷ USD lớn nhất cả nước, NASA bất ngờ ‘tuýt còi’
Một công ty khai khoáng tại Mỹ cho biết vừa phát hiện mỏ vonfram lớn nhất nước này, loại khoáng sản chiến lược đang thiếu hụt nghiêm trọng và đóng vai trò quan trọng đối với ngành quốc phòng. Tuy nhiên, một phần đáng kể của dự án hiện chưa thể khai thác do vướng phản đối từ NASA.
Theo tờ Financial Times, phát hiện trên được ghi nhận sau chương trình khoan thăm dò mới nhất tại dự án Railroad Valley Minerals ở bang Nevada của công ty 3 Proton Lithium (3PL). Báo cáo tài nguyên mà doanh nghiệp này công bố cho thấy khu vực có trữ lượng vonfram ước tính lên tới 1,78 triệu tấn.
Nếu việc khai thác được chứng minh là khả thi về mặt thương mại, đây sẽ là mỏ vonfram lớn nhất nước Mỹ, quy mô lớn gấp hơn 5 lần mỏ lớn thứ hai hiện nay. Theo giá thị trường hiện tại, 3PL định giá mỏ ở mức khoảng 152 tỷ USD.
Tuy nhiên, con số trên vẫn chưa tính đến phần diện tích mà Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đang cấm khoan thăm dò.
NASA phản đối vì ảnh hưởng đến hệ thống theo dõi vệ tinh
Theo NASA, khoảng 1/3 diện tích mà 3PL được cấp quyền khai thác nằm trong khu vực đặc biệt dùng để thu nhận và hiệu chuẩn tín hiệu từ các vệ tinh gửi về Trái Đất. Cơ quan này cho rằng hoạt động khai thác sẽ gây ảnh hưởng đến các nhiệm vụ không gian.
Khu vực cấm rộng khoảng 44 km² được Cục Quản lý Đất đai Mỹ thiết lập từ năm 2023 theo đề nghị của NASA. Đây là vùng sa mạc bằng phẳng, ít bị tác động bởi con người, được sử dụng để hiệu chuẩn các thiết bị quan sát Trái Đất trên vệ tinh nhằm đảm bảo dữ liệu thu thập có độ chính xác cao.
Ông Kevin Moore, Chủ tịch kiêm Giám đốc Tài chính của 3PL, cho rằng quyết định năm 2023 được đưa ra khi NASA chưa trao đổi đầy đủ với doanh nghiệp. Công ty hiện đang vận động chính quyền Tổng thống Donald Trump và Quốc hội Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm kéo dài 20 năm đối với hoạt động khai thác và thăm dò tại khu vực này.
Phía NASA khẳng định lập trường của cơ quan không thay đổi.
Mỹ muốn giảm phụ thuộc vào Trung Quốc
Mỹ đã ngừng khai thác vonfram từ khoảng một thập kỷ trước và hiện phải phụ thuộc vào nhập khẩu, trong khi Trung Quốc đang kiểm soát khoảng 80% nguồn cung toàn cầu.
Thị trường vonfram đã tăng giá gần 600% kể từ tháng 2/2025 do nhu cầu mạnh từ các ngành hàng không vũ trụ, quốc phòng và sản xuất công cụ, trong khi nguồn cung bị thắt chặt bởi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Trung Quốc.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington cho biết Bắc Kinh cam kết duy trì sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu và sẽ cấp giấy phép xuất khẩu đối với các đơn hàng đáp ứng đầy đủ quy định.
Ngoài vonfram, báo cáo của 3PL còn ghi nhận sự hiện diện của các mỏ lithium, boron và kali quy mô lớn trong các tầng muối ngầm trên khu vực rộng khoảng 150 km² gần thị trấn Ely, nơi công ty đang nắm giữ quyền khai thác.
Dự án được ưu tiên nhưng còn nhiều rào cản
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang ưu tiên phát triển các dự án khoáng sản chiến lược nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Năm ngoái, dự án Railroad Valley của 3PL đã được đưa vào chương trình FAST-41, cơ chế liên bang nhằm đẩy nhanh quá trình cấp phép cho các dự án hạ tầng và khai khoáng trọng điểm.
Tình trạng thiếu hụt vonfram cũng đã thu hút sự quan tâm của Nhà Trắng. Trong nỗ lực cạnh tranh nguồn tài nguyên chiến lược, chính phủ Mỹ đang xem xét hỗ trợ tới 1,6 tỷ USD cho một dự án khai thác vonfram tại Kazakhstan. Dự án này do một nhóm doanh nghiệp phát triển và dự kiến sáp nhập với một công ty niêm yết được hậu thuẫn bởi Donald Trump Jr. và Eric Trump.
Đến nay, 3PL đã huy động gần 50 triệu USD để triển khai dự án và đang vận động chính quyền cùng Quốc hội Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm khai thác và thăm dò do Cục Quản lý Đất đai Mỹ ban hành năm 2023 theo đề nghị của NASA.
Dù vậy, các chuyên gia nhận định phát hiện mỏ vonfram quy mô lớn tại Mỹ sẽ thu hút sự quan tâm rất lớn của thị trường trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu khan hiếm. Tuy nhiên, ngay cả khi giải quyết được các vướng mắc về quyền sử dụng đất, quá trình phát triển dự án nhiều khả năng vẫn cần ít nhất khoảng 5 năm mới có thể đưa vào khai thác.
Theo Timothy Puko, chuyên gia phân tích tại Eurasia Group, giá vonfram tăng mạnh đang khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ trên thế giới đẩy mạnh tìm kiếm và công bố các mỏ mới. Tuy nhiên, từ phát hiện địa chất đến khai thác thương mại là một quá trình dài và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố thay đổi trong những năm tới.
Theo FT
