Phát hiện ngôi làng cổ bí ẩn ở Trung Quốc, suốt 4.000 năm chỉ nghe tiếng nhưng không thấy người

Nếu Bắc Kinh nổi tiếng với những Tứ Hợp Viện cổ kính thì tại thành phố Tam Môn Hiệp (tỉnh Hà Nam, Trung Quốc) lại tồn tại một ngôi làng đặc biệt mang tên Miếu Thượng.

Nơi đây được biết đến với hàng nghìn ngôi nhà nằm sâu từ 6-7m dưới mặt đất, tạo nên một cảnh quan độc đáo giữa vùng cao nguyên Hoàng Thổ.

Những ngôi nhà này thuộc loại hình kiến trúc Địa Khanh Viện (Dikengyuan), hay còn được biết đến với tên gọi “Tứ Hợp Viện dưới lòng đất” đã tồn tại hơn 4.000 năm. Mỗi công trình thường mất 2-3 năm để hoàn thiện, trở thành không gian sinh hoạt bền vững cho nhiều thế hệ trong cùng một gia đình. Có những ngôi nhà là nơi sinh sống của 6 thế hệ gia đình, truyền từ đời này sang đời kia.

Đây được xem là một trong những hình thức cư trú cổ xưa và độc đáo nhất của người dân miền Bắc Trung Quốc, phản ánh khả năng thích nghi của con người với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.

Nhìn từ xa, Miếu Thượng giống như một khu đất phủ đầy cây xanh, gần như không để lộ dấu vết của một khu dân cư nào. Chỉ khi đến gần, du khách mới nhận ra những hố vuông lớn nằm rải rác trên mặt đất, bên dưới là cả một khu dân cư rộng lớn. Chính vì vậy, nơi đây thường được gọi là “ngôi làng vô hình”, hay được người dân địa phương mô tả bằng câu nói: “Chỉ nghe tiếng người mà không thấy người”.

Tại làng Miếu Thượng, người dân thường sinh sống trong những Địa Khanh Viện được thiết kế xoay quanh một khoảng sân lộ thiên đóng vai trò như “giếng trời”, là nguồn cung cấp ánh sáng tự nhiên duy nhất cho toàn bộ công trình. Bao quanh sân là các không gian chức năng như phòng ngủ, bếp, nhà vệ sinh, kho chứa đồ và khu vực chăn nuôi. Các phòng được kết nối với nhau bằng những lối đi hoặc đường hầm dẫn ra bên ngoài.

Phần lớn diện tích ngôi nhà nằm hoàn toàn dưới lòng đất, chỉ có một lối ra vào chính và hầu như không có cửa sổ. Nhờ cấu trúc đặc biệt này, nhiệt độ bên trong luôn duy trì ở mức ổn định, khoảng 10 độ C vào mùa đông và khoảng 20 độ C vào mùa hè. Không chỉ giúp điều hòa nhiệt độ tự nhiên, Địa Khanh Viện còn có khả năng cách âm, chống động đất và tiết kiệm năng lượng.

Nhìn những ngôi nhà nằm sâu dưới mặt đất, nhiều người thường lo ngại về nguy cơ ngập úng trong mùa mưa. Tuy nhiên, người dân địa phương cho biết hệ thống thoát nước đã được tính toán từ khi xây dựng. Xung quanh sân trung tâm đều có các công trình dẫn nước xuống độ sâu hơn 40m trước khi thấm dần vào lòng đất, nhờ đó sân nhà hiếm khi bị đọng nước ngay cả khi mưa lớn.

Từng có thời điểm khu vực này sở hữu khoảng 10.000 ngôi nhà dưới lòng đất. Bên dưới bề mặt tưởng chừng bình lặng là cả một mạng lưới dân cư rộng lớn với hàng nghìn công trình nối tiếp nhau.

Ngày nay, cùng với quá trình đô thị hóa, phần lớn người trẻ đã rời làng để học tập và làm việc ở các thành phố lớn. Những người dân còn lại chủ yếu là người cao tuổi, đã gắn bó cả đời với cuộc sống dưới lòng đất.

Mỗi ngày, họ thường tụ họp tại quảng trường đầu làng để trò chuyện, nghe kinh kịch hoặc tham gia các hoạt động cộng đồng. Khi chiều xuống, họ trở về những căn nhà quen thuộc của mình. Nhịp sống chậm rãi, bình yên nơi đây khiến không ít du khách cảm thấy ngưỡng mộ.

Dù dân số đã giảm đáng kể, hiện chỉ còn khoảng hơn 3.000 người sinh sống, quy mô rộng lớn của “ngôi làng dưới lòng đất” vẫn được bảo tồn khá nguyên vẹn.

Năm 2011, loại hình kiến trúc độc đáo này được đưa vào danh mục di sản văn cần bảo tồn, góp phần gìn giữ một nét đặc sắc của lịch sử và văn hóa dân gian địa phương.

Cùng với sự phát triển của xã hội hiện đại, nhiều ngôi nhà đã được cải tạo, bổ sung hệ thống điện, nước và các tiện nghi sinh hoạt cơ bản. Nhờ đó, cư dân vẫn có thể duy trì cuộc sống tiện nghi ngay trong những căn nhà nằm sâu dưới lòng đất.

Mặc dù trông có vẻ giản dị và cổ kính, nhưng theo tờ Dailymail, một căn nhà cơ bản làng Miếu Thượng với một phòng ngủ không có hệ thống ống nước có thể cho thuê với giá khoảng gần 200 NDT/tháng (hơn 700.000 đồng). Trong khi đó, một ngôi nhà đầy đủ với 3 phòng ngủ và 1 phòng tắm có thể được bán với giá khoảng 300.000 NDT (hơn 1 tỷ đồng).

Trải qua hơn bốn thiên niên kỷ, ngôi làng ấy vẫn bền bỉ tồn tại giữa dòng chảy hiện địa như một chứng tích sống động về trí tuệ thích ứng của con nguòi và bản sắc kiến trúc truyền thống Trung Hoa.