Phát hiện Trung Quốc huy động hàng nghìn máy lu không người lái hoạt động suốt ngày đêm, kết hợp công nghệ GPS cùng 1.000 thiết bị thu thập, truyền dữ liệu để xây 'đại công trình' 35.029 tỷ, dự kiến hoàn thành vào tháng 10/2026

Tại khu vực giáp ranh giữa huyện Wensu và huyện Wushi thuộc địa khu Aksu, Khu tự trị Tân Cương, Trung Quốc có một công trình thủy lợi quy mô lớn đang dần hoàn thiện, đó là dự án thủy lợi Dashixia - nơi sở hữu đập đá đổ mặt bê tông cao nhất thế giới hiện nay.

Công trình này được kỳ vọng sẽ bảo đảm nguồn nước, phát triển năng lượng sạch và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực Nam Tân Cương.

Theo Tân Hoa Xã, dự án thủy lợi Dashixia bắt đầu thi công đắp đập từ tháng 9/2021 với tổng khối lượng vật liệu đắp lên tới 18,9 triệu m³, tương đương khả năng lấp đầy hơn 7.000 bể bơi tiêu chuẩn.

Đập chính có chiều cao tối đa 247m, lập kỷ lục thế giới đối với loại đập đá đổ mặt bê tông, trở thành một trong những công trình thủy lợi có quy mô và độ phức tạp hàng đầu thế giới.

Đây cũng là một trong 172 công trình thủy lợi trọng điểm về tiết kiệm và cung cấp nước được Quốc vụ viện Trung Quốc phê duyệt triển khai. Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 8,997 tỷ nhân dân tệ (khoảng 35.029 tỷ đồng).

Theo thiết kế, hồ chứa của công trình có dung tích lên tới 1,17 tỷ m³, tương đương lượng nước tích trữ của khoảng 6 hồ Tianchi trên dãy Thiên Sơn.

Sau khi đi vào vận hành, nhà máy thủy điện thuộc dự án sẽ có tổng công suất lắp đặt 750.000 kW, sản xuất trung bình hơn 1,8 tỷ kWh điện mỗi năm.

Quá trình xây dựng công trình đối mặt với hàng loạt điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Tại khu vực công trường, vào mùa xuân và mùa thu, tốc độ gió trung bình thường đạt khoảng cấp 10. Mùa đông nhiệt độ có thể xuống dưới -20 độ C, trong khi mùa hè nhiệt độ lên tới khoảng 40 độ C.

Bên cạnh điều kiện thời tiết khắc nghiệt, dự án còn phải đối mặt với năm thách thức lớn gồm: Đập cao, mái dốc cao, cường độ động đất lớn, tốc độ xả lũ cao và cường độ đào đắp rất lớn.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, mức độ khó khăn của dự án thủy lợi Dashixia tương đương với việc bước vào “vùng cấm” trong lĩnh vực xây dựng các công trình đập cùng loại trên thế giới. Để khắc phục những thách thức này, các đơn vị thi công đã ứng dụng nhiều công nghệ hiện đại và giải pháp xây dựng thông minh.

Hệ thống kiểm tra nhanh thành phần cấp phối vật liệu đắp đập được kết hợp với công nghệ định vị GPS và đội máy lu không người lái hoạt động đồng bộ, giúp giám sát chính xác độ dày lớp đắp, độ bằng phẳng bề mặt cũng như dẫn hướng thi công tự động.

Trên thân đập và các sườn núi hai bên bờ, hơn 1.000 bộ thiết bị giám sát an toàn đã được lắp đặt. Các thiết bị này liên tục thu thập và truyền dữ liệu theo thời gian thực về nền tảng quản lý thông minh, góp phần chuyển đổi mô hình xây dựng từ phương thức truyền thống sang xây dựng số hóa.

Những kinh nghiệm và công nghệ được áp dụng tại Dashixia cũng được kỳ vọng sẽ trở thành hình mẫu tham khảo cho các dự án thủy lợi quy mô lớn trong tương lai.

Theo kế hoạch triển khai, dự án đã hoàn thành ngăn dòng vào ngày 23/11/2019; hoàn tất đắp đập chính vào ngày 28/12/2024 và chính thức đóng cống tích nước từ ngày 10/10/2025. Tổ máy phát điện đầu tiên dự kiến sẽ đi vào vận hành trong tháng 7/2026 và toàn bộ công trình được kỳ vọng hoàn thành vào tháng 10/2026.

Sau khi hoàn thành, công trình sẽ cung cấp khoảng 3,42 tỷ m³ nước sinh thái mỗi năm cho sông Talimu He (Tarim), đồng thời phục vụ tưới tiêu cho hơn 6,8 triệu mẫu đất nông nghiệp tiêu chuẩn cao ở khu vực hạ lưu.

Dự án được đánh giá sẽ góp phần quan trọng trong việc giải quyết bài toán điều tiết tài nguyên nước vốn là thách thức lớn đối với sự phát triển lâu dài của Nam Tân Cương.

Bên cạnh đó, sản lượng điện sạch hơn 1,8 tỷ kWh mỗi năm có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng điện của khoảng 600.000 hộ gia đình, đồng thời hỗ trợ điều tiết phụ tải cho hệ thống điện tại bốn địa khu ở Nam Tân Cương.

Dashixia cũng được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm nguồn nước sinh thái cho lưu vực sông Talimu He, giảm tình trạng thiếu nước tại các vùng tưới tiêu hạ lưu, đồng thời nâng cao năng lực phòng chống lũ lụt trong khu vực.

Không chỉ là một công trình thủy lợi quy mô lớn giữa vùng sa mạc Gobi, Dashixia còn được xem là biểu tượng cho năng lực xây dựng hạ tầng hiện đại và ứng dụng công nghệ cao của Trung Quốc. Khi hoàn thành toàn diện, công trình sẽ góp phần mang đến nguồn nước ổn định và năng lượng sạch cho quá trình phát triển kinh tế-xã hội của Nam Tân Cương trong nhiều năm tới.