Phong tỏa, thu giữ 15.000 đồng xu, trang sức vàng bạc được người nông dân phát hiện trên cánh đồng

Vào tháng 11/1992, tại làng Hoxne thuộc hạt Suffolk (Vương quốc Anh), một sự việc tưởng chừng rất bình thường đã dẫn đến một trong những phát hiện khảo cổ lớn nhất lịch sử nước Anh. Khi đó, người nông dân Peter Whatling làm rơi chiếc búa trên cánh đồng của gia đình nhưng tìm mãi không thấy.

Do khu đất quá rộng, Peter đã nhờ người bạn là Eric Lawes mang máy dò kim loại đến hỗ trợ tìm kiếm. Sau một lúc rà soát, thiết bị bất ngờ phát tín hiệu mạnh. Tưởng rằng đã tìm thấy chiếc búa, Eric đào xuống độ sâu 2m nhưng thứ xuất hiện lại là những hiện vật cổ bằng vàng và bạc.

Sau khi phát hiện một số đồng tiền vàng, dây chuyền vàng và thìa bạc, Eric lập tức dừng việc đào bới, thông báo cho hội khảo cổ địa phương và cảnh sát. Hội đồng Khảo cổ học hạt Suffolk sau đó tiến hành khoanh vùng hiện trường và tổ chức cuộc khai quật quy mô lớn.

Kết quả khai quật khiến giới khảo cổ kinh ngạc khi phát hiện 14.865 đồng xu La Mã, khoảng 200 hiện vật bằng vàng cùng rất nhiều thìa bạc và đồ tạo tác quý giá khác.

Nhà khảo cổ Judith Plouviez nhận định: "Đây là một phát hiện thú vị và đáng kinh ngạc".

Trong khi đó, nhà khảo cổ Rachel Wilkinson đánh giá: "Đây là kho báu lớn nhất được tìm thấy ở Anh ở thời điểm đó".

Dựa trên các dòng chữ khắc trên tiền xu, các chuyên gia xác định kho báu được chôn vào khoảng năm 408 hoặc 409 sau Công nguyên, tức giai đoạn nước Anh vừa tách khỏi Đế chế La Mã.

Theo các nhà nghiên cứu, nhiều đồng xu trong kho báu đều bị cắt bớt ở các góc. Những mảnh kim loại bị cắt này sau đó được tái sử dụng để đúc các đồng tiền có giá trị nhỏ hơn, phản ánh tình trạng khan hiếm tiền tệ vào giai đoạn cuối thời La Mã tại Anh.

Các nhà khảo cổ cũng cho rằng kho báu từng thuộc sở hữu của một gia đình Romano - Anh. Trong bối cảnh xã hội nhiều biến động, gia đình này đã chôn giấu toàn bộ tài sản quý giá dưới lòng đất để bảo vệ. Tất cả cổ vật đều được cất giữ cẩn thận trong các hộp gỗ có lót da.

Ủy ban xét duyệt kho báu định giá toàn bộ số hiện vật ở mức 1,75 triệu bảng Anh. Theo giá trị hiện nay, con số này tương đương khoảng 2,66 triệu bảng Anh (hơn 93,74 tỷ đồng). Khoản tiền thưởng được trao cho Eric Lawes với tư cách là người phát hiện kho báu và ông đã chia một phần cho Peter Whatling.

Toàn bộ số cổ vật sau đó được Bảo tàng Anh tiếp nhận, trưng bày với tên gọi Hoxne Hoard. Điều thú vị là chiếc búa mà Peter Whatling đánh rơi cũng được tìm thấy trong quá trình khai quật và hiện được trưng bày cùng kho báu.