Quốc gia duy nhất thế giới đang sống ở giữa năm 2082, 'đi trước' nhân loại hơn nửa thế kỷ
Quốc gia này sở hữu hệ lịch riêng gắn liền với văn hóa, truyền thống lâu đời của họ.
Trong khi phần lớn các quốc gia trên thế giới sử dụng lịch Gregory (Dương lịch), Nepal lại duy trì một hệ lịch riêng mang tên Bikram Sambat. Chính sự khác biệt này khiến khi thế giới bước sang năm 2026 thì Nepal đã ở năm 2082 từ vài tháng trước.
Đi trước thế giới gần 57 năm
Lịch Bikram Sambat được sử dụng phổ biến tại Nepal đi trước lịch Gregory khoảng 56,7 năm. Do đó, khi thế giới bước vào năm 2026, Nepal đã ở năm 2082. Năm mới 2082 theo lịch Bikram Sambat bắt đầu vào ngày 1 tháng Baisakh, rơi vào ngày 14/4/2025.
Nguồn gốc của lịch Bikram Sambat đến nay vẫn còn nhiều tranh luận. Phần lớn các ý kiến cho rằng hệ lịch này bắt nguồn từ vua Vikramaditya của Ujjain. Theo truyền thuyết, sau khi đánh bại người Saka, vua Vikramaditya đã cho thiết lập hệ lịch này để đánh dấu chiến thắng.
Một số giả thuyết khác lại cho rằng Bikram Sambat do một vị vua Nepal khởi xướng. Tuy nhiên, do thiếu bằng chứng lịch sử xác thực, thời điểm và chủ thể chính xác tạo ra hệ lịch này vẫn chưa được giới sử học thống nhất.
Theo một số nhà nghiên cứu, Bikram Sambat được du nhập vào Nepal từ thời kỳ tiền trung cổ, song chỉ được chính thức sử dụng trong hoạt động hành chính và nhà nước kể từ thời Thủ tướng Chandra Shamsher Jang Bahadur Rana.
Dù còn nhiều tranh luận về nguồn gốc, việc đón năm mới vào ngày 1 tháng Baisakh đã trở thành một nét đặc trưng văn hóa riêng biệt của Nepal. Hiện nay, Nepal công nhận lịch Bikram Sambat trên cả phương diện văn hóa, hành chính và đời sống xã hội.
Đôi nét về lịch Bikram Sambat
Bikram Sambat là một hệ lịch được xây dựng phù hợp với chu kỳ tự nhiên và sản xuất nông nghiệp của Nepal. Lễ đón năm mới vào giữa tháng Tư theo truyền thống đánh dấu thời điểm chuyển mùa, kết thúc mùa xuân và mở đầu giai đoạn thu hoạch.
Đối với người nông dân, đây là dịp tổng kết thành quả lao động, cầu mong mùa màng bội thu và khởi đầu những kế hoạch sản xuất mới. Tết năm mới theo Bikram Sambat cũng mang ý nghĩa biểu trưng cho sự tái sinh và đổi mới, phản ánh nhịp vận động của đời sống tự nhiên và xã hội.
Không chỉ dừng lại ở yếu tốnông nghiệp, Bikram Sambat còn mang giá trị tinh thần sâu sắc. Hệ lịch này gắn liền với các lễ hội truyền thống, thể hiện di sản văn hóa lâu đời, niềm tự hào dân tộc và sự tiếp nối lịch sử của Nepal.
Trong đời sống đương đại, Bikram Sambat được xem như sợi dây kết nối cộng đồng, góp phần củng cố bản sắc chung của người dân Nepal, vượt qua những khác biệt về sắc tộc, ngôn ngữ và vùng miền.
