Quốc gia sản xuất vàng lớn nhất châu Phi chi đậm tích trữ vàng, đưa dự trữ ngoại hối lên mức kỷ lục gần 12 tỷ USD
Chương trình mua vàng của Ngân hàng Trung ương Ghana (BoG) nhằm tăng dự trữ ngoại hối đã khiến cơ quan này chịu khoản lỗ lớn, dù vẫn đạt được mục tiêu nâng đáng kể lượng dự trữ quốc gia.
Theo báo cáo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Trung ương Ghana (BoG) đã ghi nhận khoản lỗ khoảng 1,4 tỷ USD từ chương trình thu mua vàng trong nước, dù sáng kiến này giúp quốc gia châu Phi gia tăng đáng kể dự trữ ngoại hối.
Chương trình được BoG triển khai nhằm tăng lượng dự trữ ngoại tệ và giảm áp lực lên đồng cedi, thông qua việc cấp vốn cho Hội đồng Vàng Ghana (GoldBod) để thu mua vàng từ các mỏ khai thác trong nước.
Lỗ lớn vì chi phí giao dịch
Theo IMF, nguyên nhân chính khiến chương trình thua lỗ là chi phí dịch vụ cao, phí giám định chất lượng vàng (assay), cùng với chênh lệch giá trong quá trình giao dịch.
Dù vậy, chương trình vẫn đạt được mục tiêu quan trọng là tăng cường nguồn dự trữ quốc tế của Ghana.
Đến cuối năm 2025, dự trữ ngoại hối của nước này đã tăng thêm 3,9 tỷ USD, lên 11,9 tỷ USD.
Tuy nhiên, theo Bloomberg, chi phí quá lớn của hoạt động mua vàng đã ảnh hưởng đáng kể đến tình hình tài chính của Ngân hàng Trung ương Ghana, khiến mức vốn chủ sở hữu âm của cơ quan này tăng lên tương đương 6,7% GDP.
Chuyển việc mua vàng cho GoldBod
Để hạn chế rủi ro tài chính đối với ngân hàng trung ương, Ghana đã quyết định chuyển toàn bộ trách nhiệm thu mua vàng sang GoldBod.
Theo cơ chế mới, Chính phủ Ghana và GoldBod sẽ trực tiếp chịu các khoản chi phí liên quan. Những khoản này sẽ được công khai trong ngân sách nhà nước thay vì nằm trên bảng cân đối kế toán của ngân hàng trung ương.
GoldBod được cấp 430 triệu USD để mua vàng
GoldBod được thành lập trong năm 2025 và là cơ quan duy nhất được phép thu mua vàng từ các thợ mỏ thủ công và quy mô nhỏ tại Ghana.
Nhiệm vụ chính của tổ chức này là giúp Ghana, quốc gia sản xuất vàng lớn nhất châu Phi, gia tăng dự trữ vàng nhằm củng cố giá trị của đồng cedi và tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.
Trước đây, Ngân hàng Trung ương Ghana là đơn vị cung cấp nguồn vốn cho hoạt động thu mua vàng. Tuy nhiên, theo Business Insider Africa, Chính phủ Ghana đã phê duyệt khoản ngân sách 5 tỷ cedi, tương đương khoảng 430 triệu USD, để chuyển trách nhiệm tài chính này sang GoldBod.
Thông qua việc trực tiếp quản lý hoạt động thu mua vàng trong nước, GoldBod được kỳ vọng sẽ tiếp tục tăng dự trữ ngoại hối, đồng thời giữ lại nhiều hơn giá trị từ ngành khai thác vàng cho nền kinh tế Ghana.
Theo BI
