Quốc gia xuất khẩu nhiên liệu hàng đầu thế giới bất ngờ phải tính chuyện nhập xăng, chuyện gì đây?

Theo các nguồn tin trong ngành, Moscow đang đàm phán với Astana về việc nhập khoảng 50.000 tấn xăng AI-92 nhằm bù đắp lượng thiếu hụt phát sinh sau hàng loạt sự cố tại các nhà máy lọc dầu.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga. Reuters cho biết việc nhiều nhà máy lọc dầu lớn ở miền Trung nước Nga phải ngừng hoạt động hoặc sửa chữa ngoài kế hoạch đã khiến sản lượng xăng giảm khoảng 25% so với cùng kỳ năm trước tính đến cuối tháng 6.

Nga tính chuyện nhập khẩu xăng bằng đường biển

Để ổn định thị trường nhiên liệu nội địa, Chính phủ Nga đang xem xét một loạt biện pháp khẩn cấp như hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, tăng trợ cấp cho các nhà máy lọc dầu và đẩy mạnh nhập khẩu.

Đây được xem là động thái hiếm thấy đối với một quốc gia vốn nằm trong nhóm xuất khẩu nhiên liệu hàng đầu thế giới.

Đầu tháng này, Moscow cũng đã nới lỏng các tiêu chuẩn chất lượng đối với xăng và dầu diesel phục vụ thị trường nội địa, đồng thời lên kế hoạch nhập khẩu xăng bằng đường biển, cho thấy mức độ nghiêm trọng của sự gián đoạn nguồn cung.

Kazakhstan có thể đổi xăng lấy nhiên liệu máy bay

Về phía Kazakhstan, Bộ trưởng Năng lượng Erlan Akkenzhenov cho biết nước này chưa nhận được đề nghị chính thức nào từ Nga. Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết hai bên đang thảo luận khả năng cung cấp khoảng 50.000 tấn xăng AI-92.

Dù vậy, Kazakhstan là nhà sản xuất nhiên liệu có quy mô nhỏ hơn đáng kể so với Nga. Các nguồn tin cho biết lượng xăng nước này có thể cung cấp sẽ không quá lớn.

Hiện nước này đang dư thừa xăng, song lượng dự trữ có thể suy giảm khi nhà máy lọc dầu Atyrau bước vào đợt bảo dưỡng từ ngày 26/6 đến 20/7.

Một nguồn cung tiềm năng khác là nhà máy lọc dầu Kondensat của Kazakhstan, nơi chế biến khí ngưng tụ từ nhà máy TANECO của Nga và được phép xuất khẩu nhiên liệu. Theo Trung tâm Phân tích Nhiên liệu và Năng lượng Kazakhstan, riêng trong tháng 5/2026, Kondensat đã xuất khẩu hơn 15.000 tấn xăng AI-92 và AI-95 sang Gruzia.

Tuy nhiên, triển vọng này cũng gặp trở ngại khi nhà máy TANECO thuộc sở hữu của Tatneft đã phải ngừng hoàn toàn hoạt động chế biến dầu thô từ ngày 12/6 sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, làm dấy lên nguy cơ thiếu nguyên liệu đầu vào cho Kondensat.

Một nguồn tin tại Kazakhstan cho biết hai bên đang cân nhắc phương án trao đổi nhiên liệu, theo đó Kazakhstan cung cấp xăng cho Nga và nhận lại nhiên liệu hàng không.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Kazakhstan cũng đang đối mặt nguy cơ thiếu nhiên liệu máy bay trong tháng 7 do nhu cầu tăng cao, nhà máy Atyrau bảo dưỡng và lượng nhập khẩu từ Nga suy giảm.

Nga và Kazakhstan hiện đều là thành viên của Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU), cùng với Belarus, Kyrgyzstan và Armenia. Cơ chế này cho phép các nước thành viên giao dịch dầu khí miễn thuế và xây dựng hạn ngạch thương mại nhiên liệu hằng năm.

Theo Reuters