Sân bay do Pháp xây dựng ở Tây Bắc sẽ được ‘lên đời’
Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm cập nhật, hoàn thiện định hướng phát triển sân bay này trong bối cảnh nhu cầu vận tải hàng không và chiến lược phát triển vùng Tây Bắc đang có nhiều thay đổi.
Bộ Xây dựng vừa ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ lập Quy hoạch Cảng hàng không Điện Biên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo quyết định, phạm vi nghiên cứu quy hoạch Cảng hàng không Điện Biên có diện tích khoảng 201,39 ha, bao gồm khu vực đã được xác định tại Quyết định số 648/QĐ-TTg ngày 7/6/2023 của Thủ tướng Chính phủ và các khu vực lân cận. Quy hoạch được lập cho giai đoạn 2021–2030, đồng thời xác định tầm nhìn phát triển đến năm 2050.

Quan điểm lập quy hoạch đặt trọng tâm vào việc khai thác hiệu quả kết cấu hạ tầng hiện hữu, bảo đảm đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không trong kỳ quy hoạch, đồng thời duy trì tính mở và linh hoạt trong phân kỳ đầu tư. Bên cạnh đó, quy hoạch cũng yêu cầu kết hợp hài hòa giữa phát triển hàng không dân dụng với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và an toàn khai thác, hướng tới tối ưu hóa quỹ đất sử dụng cho các hoạt động hàng không tại Cảng.
Mục tiêu của quy hoạch là nghiên cứu, bố trí không gian phát triển hợp lý để Cảng hàng không Điện Biên đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa, đồng thời phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Điện Biên và khu vực lân cận. Trên cơ sở đó, các phương án đầu tư và lộ trình triển khai sẽ được đề xuất nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả lâu dài.
Việc lập quy hoạch được yêu cầu tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về quy hoạch và hàng không dân dụng, các tiêu chuẩn quốc gia, cũng như các khuyến cáo của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), đồng thời bảo đảm các yêu cầu về quốc phòng, an ninh và an toàn khai thác.

Về nội dung chủ yếu, nhiệm vụ lập quy hoạch bao gồm việc khảo sát, thu thập số liệu phục vụ công tác quy hoạch; đánh giá hiện trạng và công suất của hệ thống hạ tầng hiện hữu; dự báo nhu cầu vận chuyển hàng không trong các giai đoạn phát triển. Trên cơ sở đó, các phương án quy hoạch Cảng sẽ được nghiên cứu, đề xuất, bao gồm việc bố trí các hạng mục công trình nhằm tối ưu công suất khai thác, xác định rõ tính chất, vai trò, quy mô Cảng và các chỉ tiêu cơ bản về sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật. Đồng thời, tổng mức đầu tư theo nhu cầu phát triển cũng sẽ được ước tính, kèm theo phương án phân kỳ đầu tư phù hợp.
Thời hạn hoàn thành công tác lập quy hoạch được xác định trong quý II/2026, không bao gồm thời gian thẩm định và phê duyệt theo quy định.
Trước đó, quy hoạch Cảng hàng không Điện Biên giai đoạn đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 đã được phê duyệt từ năm 2017 và điều chỉnh vào các năm 2021 và 2023, với công suất quy hoạch đến năm 2030 khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm. Theo Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, Cảng hàng không Điện Biên được xác định là sân bay cấp 3C; giai đoạn đến năm 2030 đáp ứng khoảng 2 triệu hành khách/năm và nâng lên khoảng 3 triệu hành khách/năm vào tầm nhìn 2050.
Trong bối cảnh quy hoạch hiện hành đã được phê duyệt gần 9 năm và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu vận tải hàng không của tỉnh Điện Biên cũng như toàn vùng Tây Bắc có nhiều thay đổi, việc phê duyệt nhiệm vụ lập quy hoạch lần này được đánh giá là bước chuẩn bị cần thiết. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để định hướng đầu tư, phát triển Cảng hàng không Điện Biên theo hướng đồng bộ, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh trong giai đoạn phát triển mới.
Sân bay Điện Biên tiền thân là sân bay dã chiến với tên gọi là sân bay Mường Thanh. Trước năm 1954, quân đội Pháp đã xây dựng sân bay này nhằm tăng viện quân lương, vũ khí cho tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ 1954, sân bay Điện Biên được quân đội Việt Nam tiếp quản. Đến năm 1958, dịch vụ vận tải hàng không dân dụng chính thức được mở và do quân đội đảm nhiệm. Sau khi miền Bắc giải phóng, cảng hàng không Điện Biên vẫn được duy trì nhưng hầu như không sử dụng vào khai thác.
Năm 1973, chuẩn bị kỷ niệm 20 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, cảng hàng không Điện Biên được khôi phục. Từ đó đến nay, sân bay này từng bước được nâng cấp, hoàn thiện và xây dựng mới thành một trong những sân bay hiện đại của miền Bắc.

