Sau năm lãi đột biến, SSI cảnh báo bước ngoặt lớn của ngành dầu khí trong năm 2027

Theo báo cáo cập nhật ngành dầu khí công bố ngày 12/10, Chứng khoán SSI nhận định năm 2027 sẽ đánh dấu sự chuyển dịch của thị trường năng lượng sang trạng thái bình thường mới, khi các yếu tố từng thúc đẩy lợi nhuận ngành tăng đột biến trong năm 2026 dần suy yếu.

Trước đó, căng thẳng tại Trung Đông khiến hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, đẩy giá dầu thô tăng khoảng 50% kể từ cuối tháng 2/2026. Sau nhịp điều chỉnh vào giữa năm, giá dầu Brent tiếp tục vượt ngưỡng 100 USD/thùng trong tháng 9.

Biến động nguồn cung cũng tác động mạnh đến thị trường vận tải biển. Tính từ đầu năm, giá cước giao ngay của tàu chở dầu thô tăng tới 550%, trong khi mức tăng của tàu vận chuyển sản phẩm dầu đạt 218%, mang lại nguồn lợi nhuận lớn cho các doanh nghiệp sở hữu đội tàu.

Nhờ môi trường giá năng lượng thuận lợi, tổng lợi nhuận sau thuế của ngành dầu khí đạt khoảng 29.000 tỷ đồng trong nửa đầu năm 2026, tăng 240% so với cùng kỳ.

Trên thị trường chứng khoán, các nhóm cổ phiếu dầu khí chủ chốt cũng ghi nhận diễn biến vượt trội so với VN-Index, trong bối cảnh chỉ số này giảm 2,6% tính từ đầu năm.

Giá dầu có thể giảm về 70 USD/thùng vào cuối năm 2027

Bước sang năm 2027, SSI đưa ra giả định giá dầu Brent bình quân dao động trong khoảng 75-85 USD/thùng, thấp hơn mức 80-90 USD/thùng dự kiến của năm 2026.

Theo kịch bản cơ sở, xung đột tại Trung Đông có thể tiếp tục kéo dài đến hết quý I/2027 trước khi từng bước hạ nhiệt. Việc khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz được kỳ vọng giúp nguồn cung dầu khí toàn cầu cải thiện, từ đó giảm bớt sức ép lên giá năng lượng.

SSI dự báo giá Brent có thể duy trì quanh 80-90 USD/thùng trong nửa đầu năm 2027, sau đó giảm dần và về khoảng 70 USD/thùng vào cuối năm.

Bên cạnh yếu tố địa chính trị, sự mất cân đối giữa tốc độ tăng cung và cầu cũng có thể khiến giá dầu chịu áp lực. Dẫn số liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), SSI cho biết nguồn cung dầu toàn cầu năm 2027 có khả năng tăng thêm 8 triệu thùng/ngày, trong khi nhu cầu chỉ tăng khoảng 2,6 triệu thùng/ngày, đưa thị trường chuyển sang trạng thái dư cung khoảng 4,9 triệu thùng/ngày.

Dù vậy, giá dầu được nhận định khó sớm quay lại vùng 60-70 USD/thùng từng ghi nhận trước xung đột, do chi phí bảo hiểm, vận chuyển và phần bù rủi ro địa chính trị vẫn có thể duy trì ở mức cao.

Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp dầu khí được dự báo sẽ chịu tác động khác nhau tùy theo đặc thù hoạt động.

Đối với nhóm hạ nguồn, gồm Lọc hóa dầu Bình Sơn (HoSE: BSR), Petrolimex (HoSE: PLX) và PV OIL (UPCoM: OIL), sự suy yếu của giá dầu có thể làm giảm lợi ích từ hàng tồn kho giá thấp đã hỗ trợ kết quả kinh doanh năm 2026. Riêng BSR còn đối mặt với khả năng chênh lệch giữa giá sản phẩm lọc dầu và dầu thô thu hẹp.

Ngược lại, nhóm cung cấp dịch vụ thăm dò và khai thác như PV Drilling (HoSE: PVD) và PTSC (HNX: PVS) được đánh giá có nền tảng kinh doanh ổn định hơn, nhờ nguồn thu từ các hợp đồng dài hạn và hoạt động triển khai những dự án năng lượng quy mô lớn. Với PV GAS (GAS), biên lợi nhuận dự kiến giảm dần từ mức cao bất thường nhưng vẫn có khả năng vượt giai đoạn trước xung đột.

Một động lực đáng chú ý khác đến từ chu kỳ đầu tư dầu khí trong nước, đặc biệt là chuỗi dự án khí - điện Lô B - Ô Môn. Theo cập nhật đến ngày 8/10, dự án mỏ khí Lô B đang hướng tới mục tiêu đón dòng khí đầu tiên trong nửa cuối năm 2027, trong khi hệ thống đường ống dẫn khí tiếp tục được xây dựng song song với công tác giải phóng mặt bằng.

Ngoài ra, các dự án Lạc Đà Vàng, Sư Tử Trắng 2B, Khánh Mỹ - Đầm Dơi và Nam Du - U Minh cũng đang được triển khai ở những giai đoạn khác nhau, góp phần duy trì nhu cầu đối với hoạt động khoan và dịch vụ kỹ thuật dầu khí trong những năm tới.

Triển vọng nhóm cổ phiếu dầu khí

Trong danh sách cổ phiếu dầu khí được đánh giá, SSI xác định PVD là lựa chọn ưa thích, với khuyến nghị Khả quan và giá mục tiêu 22.300 đồng/cp, tương ứng với tiềm năng sinh lời khoảng 23%.

Động lực tăng trưởng chính của doanh nghiệp trong năm 2027 đến từ việc mở rộng năng lực khai thác giàn khoan. Cụ thể, giàn PVD IX dự kiến đóng góp kết quả kinh doanh trong cả năm tại thị trường Malaysia, trong khi giàn PVD X được kỳ vọng bắt đầu phục vụ hoạt động khoan của Vietsovpetro từ quý II/2027.

Trên cơ sở đó, SSI dự phóng lợi nhuận sau thuế của PVD đạt 1.586 tỷ đồng trong năm 2027, tăng 46% so với năm trước. Mức định giá P/E dự phóng tương ứng khoảng 11,3 lần.

Về dài hạn, nguồn cung giàn khoan tự nâng tại Đông Nam Á tương đối hạn chế, cùng những chính sách ưu đãi dành cho hoạt động khai thác tại các mỏ cận biên, được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ nhu cầu thuê giàn khoan.

Bên cạnh PVD, SSI đưa Tổng CTCP Vận tải Dầu khí (HoSE: PVT) vào danh sách cổ phiếu theo dõi, với giá mục tiêu 27.400 đồng/cp và khuyến nghị Trung lập.

Doanh nghiệp hiện sở hữu đội tàu gồm 68 chiếc, phục vụ hoạt động vận tải dầu khí trên các tuyến quốc tế và thị trường nội địa. SSI dự báo hiệu suất khai thác vận tải của PVT tăng 9%, đồng thời giá cước bình quân cải thiện 23%.

Nhờ điều kiện thị trường vận tải thuận lợi, lợi nhuận sau thuế của PVT được dự báo tăng lần lượt 73,1% trong năm 2026 và 32,7% trong năm 2027. P/E dự phóng cho hai năm tương ứng khoảng 8 lần và 6 lần.

Đối với Petrolimex (PLX), SSI duy trì khuyến nghị Trung lập cùng giá mục tiêu 39.800 đồng/cp. Sản lượng tiêu thụ xăng dầu nội địa năm 2027 được dự báo tăng 8-10%, qua đó góp phần hạn chế tác động bất lợi từ xu hướng giảm giá dầu.

Ngoài động lực từ nhu cầu tiêu thụ, triển vọng của PLX còn gắn với những thay đổi trong chính sách điều hành thị trường xăng dầu. Theo dự thảo nghị định mới, doanh nghiệp có thể được tự xác định và công bố giá bán lẻ dựa trên công thức quy định, thay cho cơ chế công bố giá cơ sở định kỳ hiện hành.

SSI đánh giá sự điều chỉnh này, nếu được phê duyệt, có thể tạo điều kiện để PLX và OIL cải thiện biên lợi nhuận trong dài hạn.