Thấy gì từ việc PNJ vội mời kiểm định quốc tế sau biến cố 28.000 viên kim cương?

Vụ án 28.000 viên kim cương nhập lậu bị phanh phui đã khiến thị trường kim cương vào cơn sóng gió.

Quá trình mở rộng điều tra, loạt chủ tiệm vàng bị bắt, loạt cửa hàng trang sức kim cương bất ngờ tự đóng cửa.

Điểm nhấn lớn nhất trong vụ án là việc ông Đặng Ngọc Thảo, Giám đốc PNJLab - công ty con của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ) - hoạt động trong mảng kiểm định bị bắt. Thậm chí, thêm một nhân viên PNJLab cũng vừa bị bắt.

Ông Đặng Ngọc Thảo bị cáo buộc dùng PNJLab để 'khắc' lại mã số kim cương nhằm hợp thức hoá, đưa ra thị trường.

Ngay sau đó, PNJ liên tục đưa ra các thông điệp, nội dung 'nhắm' tới 2 nội dung: Thứ nhất, sai phạm của ông Đặng Ngọc Thảo, Giám đốc PNJLab, là hành vi của cá nhân. Thứ hai, 28.000 viên kim cương trong vụ án không đi vào hệ thống bán lẻ của PNJ.

Mới đây nhất, PNJ tiếp tục có thêm một động thái đáng chú ý khi HĐQT thông qua chủ trương thuê các đơn vị uy tín quốc tế để đánh giá độc lập chất lượng sản phẩm, kiểm toán toàn bộ quy trình từ nhập khẩu, sản xuất đến kinh doanh kim cương và đánh giá hệ thống quản trị rủi ro của doanh nghiệp.

Đây được xem là bước đi mới nhất của PNJ kể từ sau biến cố.

PNJ đang chứng minh hệ thống bán lẻ của mình "sạch"

Nếu nhìn lại toàn bộ các động thái kể từ khi vụ việc bùng phát, có thể thấy PNJ đang theo đuổi một thông điệp rất nhất quán.

Tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư, Chủ tịch Cao Thị Ngọc Dung nhiều lần khẳng định số kim cương nhập lậu không đi vào hệ thống bán lẻ của PNJ; PNJLab chỉ là đơn vị cung cấp dịch vụ kiểm định, không kinh doanh kim cương; nguồn hàng của PNJ được nhập khẩu chính ngạch từ các đối tác nước ngoài.

Nghị quyết mới nhất về việc thuê đơn vị quốc tế kiểm định tiếp tục đi theo đúng logic đó.

Không chỉ thuê đơn vị độc lập kiểm định chất lượng kim cương và sản phẩm trang sức, mà còn mở rộng sang kiểm toán toàn bộ quy trình từ nhập khẩu, sản xuất đến kinh doanh, đồng thời đánh giá hệ thống quản trị rủi ro của công ty.

Một báo cáo từ tổ chức quốc tế sẽ giúp doanh nghiệp củng cố thêm cho thông điệp rằng hệ thống bán lẻ của mình sử dụng nguồn hàng hợp pháp, quy trình minh bạch và chất lượng sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn độc lập.

Sau biến cố, cổ phiếu PNJ giảm sâu, cổ đông trong và ngoài nước bán tháo, vốn hoá doanh nghiệp bốc hơi hàng chục nghìn tỷ đồng.

Do vậy việc thuê đơn vị kiểm định quốc tế, nhìn qua bề ngoài, như 'liều thuốc mạnh', giúp PNJ khẳng định: Hàng hoá qua hệ thống là chuẩn chỉ, đúng quy định. Điều này, bước đầu giúp củng cố tâm lý nhà đầu tư.

Tuy nhiên, như khẳng định của bà Dung: 28.000 viên kim cương không đi vào hệ thống PNJ.

Điều này cũng dẫn tới một câu hỏi thứ hai: Nhìn thấy gì sau động thái kiểm định này?

Đó có phải điều thị trường đang chờ đợi nhất?

PNJ lại đang chứng minh điều mà thị trường vốn dĩ không nghi ngờ.

Cho đến nay, chưa có thông tin nào từ cơ quan chức năng cho thấy PNJ bán kim cương nhập lậu trong hệ thống của mình.

Điều khiến thị trường dậy sóng lại nằm ở một điểm khác.

Theo thông tin điều tra đã được công bố, ông Đặng Ngọc Thảo bị xác định đã lợi dụng hoạt động chuyên môn để mài bỏ mã khắc laser ban đầu trên kim cương, sau đó khắc mã định danh của PNJLab và cấp chứng thư kiểm định nhằm hợp thức hóa 28.000 viên kim cương nhập lậu đưa ra thị trường.

Nói cách khác, khủng hoảng tại PNJ lần này không bắt đầu từ những viên kim cương được bán trong hệ thống PNJ. Nó bắt đầu từ những viên kim cương được cho là đã đi ra ngoài hệ thống, nhưng lại mang dấu xác nhận của PNJLab.

Đó là sự khác biệt rất lớn.

Nếu kiểm định quốc tế chứng minh hàng trong PNJ đạt chuẩn, liệu như vậy đã đủ để giải đáp những băn khoăn của những người đang sở hữu kim cương mang chứng thư PNJLab ngoài thị trường hay chưa?

Vụ bắt thêm chủ 4 cửa hàng vàng bạc lớn chuyên kinh doanh kim cương cũng mở ra một điểm mới: Buôn lậu, trốn thuế tại thị trường thứ cấp này. Mà 'đầu mối' hợp thức hoá, lại chính là những tờ giấy kiểm định.

Nỗi đau của người giàu và bài toán niềm tin

Sau vụ việc, không ít cửa hàng kinh doanh kim cương bị điều tra, nhiều cơ sở phải đóng cửa, trong khi thị trường mua bán kim cương thứ cấp trở nên dè dặt hơn.

Nhóm chịu tác động lớn nhất lúc này có lẽ không chỉ là các cổ đông của PNJ.

Đó còn là những người đang sở hữu kim cương mang chứng thư PNJLab.

Thị trường kim cương vốn được xây dựng trên niềm tin. Do vậy, trong cơn sóng gió này, loạt hàng trong tay những người dùng sẽ khó có thể bán ra, gây thiệt hại lớn.

Bài toán của PNJ là làm thế nào để thị trường một lần nữa tin vào giá trị của những viên kim cương đã mang chứng thư PNJLab và đang nằm trong tay hàng nghìn người tiêu dùng.