Thị trường LNG mang tính toàn cầu, doanh nghiệp khí Việt vẫn ‘mắc kẹt’ nhiều rào cản
Thị trường khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) mang tính toàn cầu nhưng doanh nghiệp khí Việt Nam vẫn loay hoay trong khung pháp lý trong nước, chuỗi khí - điện chưa đồng bộ và rủi ro giá, địa chính trị ngày càng lớn.
Những nút thắt này, theo Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam Nguyễn Quốc Thập, chính là nguyên nhân khiến hàng loạt dự án điện khí LNG chậm triển khai, đặt ra yêu cầu cấp bách phải đổi mới tư duy và cách tiếp cận để hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế.
Nhận định trên được đưa ra sáng 14/1 tại Diễn đàn “Kết nối doanh nghiệp khí Việt Nam với chuỗi cung ứng năng lượng quốc tế” do Báo Đại đoàn kết phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia (Petrovietnam) và Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) tổ chức.
Diễn đàn nhằm nhận diện rõ những khó khăn, thách thức của thị trường khí, đặc biệt là LNG, từ đó đề xuất các hướng đi và giải pháp thiết thực để phát triển thị trường LNG trong nước, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp khí Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Tại diễn đàn, các ý kiến cho rằng dù thị trường LNG mang tính toàn cầu, nhưng trong thực tế hoạt động, các doanh nghiệp khí Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản.
Tiến sỹ Nguyễn Quốc Thập, Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam, cho biết thị trường LNG là thị trường quốc tế song doanh nghiệp trong nước vẫn phải tuân thủ chặt chẽ khung pháp lý hiện hành.
Trong khi đó, chuỗi khí- điện LNG, từ khâu nhập khẩu, phân phối đến hộ tiêu thụ, chưa được đồng bộ; mức độ tiến bộ và hội nhập theo chuẩn mực quốc tế, khu vực còn hạn chế.
Theo ông Nguyễn Quốc Thập, quy mô hoạt động và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp khí Việt Nam hiện chưa đủ lớn, dẫn đến việc khó đưa ra các quyết định đầu tư mang tính dài hạn.
Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nhiều dự án điện khí LNG bị ách tắc trong thời gian qua. Bên cạnh đó, doanh nghiệp trong lĩnh vực khí còn phải đối mặt với rủi ro lớn về giá cả và địa chính trị. Giá LNG được xác định theo các công thức phản ánh giá hiện tại và biến động theo thị trường quốc tế, làm gia tăng tính bất định trong tính toán hiệu quả đầu tư.
Một khó khăn khác được chỉ ra là Việt Nam còn ít kinh nghiệm trong hoạt động kinh doanh, thương mại LNG theo toàn bộ chuỗi giá trị.
'Nhận thức và tư duy quản lý, điều hành trong lĩnh vực này chưa theo kịp yêu cầu phát triển nhanh và phức tạp của thị trường quốc tế, đòi hỏi phải có sự thay đổi mạnh mẽ hơn trong cách tiếp cận', theo Chủ tịch Hội Dầu khí Việt Nam.
Diễn đàn cũng nhấn mạnh vai trò đặc biệt quan trọng của ngành dầu khí đối với nền kinh tế đất nước. Dầu khí và công nghiệp dầu khí là ngành kinh tế trọng điểm, góp phần thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành công nghiệp mũi nhọn khác.
Không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, sự phát triển của ngành dầu khí còn gắn liền với nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, giữ vai trò quan trọng trong chiến lược biển của Việt Nam, góp phần bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia trên các vùng biển.
Với đặc thù là ngành kinh tế hoạt động trong môi trường hợp tác quốc tế sâu rộng, ngành dầu khí Việt Nam cũng được nhìn nhận là một trong những lĩnh vực đi tiên phong trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, từ những năm 1970–1980 của thế kỷ trước.
Trên nền tảng đó, việc tháo gỡ các rào cản, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hoàn thiện chuỗi giá trị LNG được xem là yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp khí Việt Nam hội nhập hiệu quả hơn vào thị trường năng lượng quốc tế.
