Thu nhập bình quân (PPP) Việt Nam từng chỉ bằng 1/3 Indonesia, 1/2 Philippines, mất 35 năm vượt Indonesia, còn Philippines và Campuchia thì sao?

Theo dữ liệu Ngân hàng Thế giới (WB), năm 2025, thu nhập bình quân theo sức mua tương đương (PPP) của Việt Nam đạt khoảng 17.580 USD, vượt Indonesia và đứng thứ 5/10 trong ASEAN.

Khoảng cách thu nhập bình quân với các nước trong khu vực từng bước được thu hẹp

Năm 1990, thu nhập bình quân đầu người theo sức mua tương đương (PPP) của Việt Nam chỉ đạt khoảng 1.100 USD, thấp hơn nhiều so với Indonesia và Philippines. Khi đó, Indonesia đạt khoảng 3.000 USD, còn Philippines đạt khoảng 2.620 USD, tương ứng thu nhập của Việt Nam chỉ bằng khoảng 1/3 Indonesia và chưa bằng một nửa Philippines.

Trong hơn hai thập kỷ sau đó, khoảng cách với các nước trong khu vực từng bước được thu hẹp. Đến năm 2018, thu nhập bình quân (PPP) của Việt Nam đạt khoảng 9.500 USD, vượt mức 9.250 USD của Philippines. Như vậy, Việt Nam đã vượt Philippines sau 26 năm.

Với Indonesia, quá trình này kéo dài hơn. Đến năm 2025, thu nhập bình quân (PPP) của Việt Nam đạt khoảng 17.580 USD, cao hơn mức 17.190 USD của Indonesia, qua đó vượt nền kinh tế này sau 35 năm.

Cũng trong năm 2025, Việt Nam đứng thứ 5/10 trong ASEAN về thu nhập bình quân (PPP), sau Singapore, Brunei, Malaysia và Thái Lan.

Đáng chú ý, trong giai đoạn 1990-2025, thu nhập bình quân (PPP) của Việt Nam tăng hơn 15 lần, từ khoảng 1.100 USD lên 17.580 USD. Đây là mức tăng lớn nhất trong khối ASEAN theo dữ liệu được nêu. Myanmar tăng hơn 13 lần, Lào gần 10 lần, Campuchia hơn 7 lần, Malaysia hơn 6 lần, Thái Lan gần 6 lần, Singapore 5,7 lần, Indonesia hơn 5,7 lần, Philippines hơn 5,5 lần và Brunei 1,4 lần.

Ở một chỉ tiêu thu nhập bình quân đầu người khác, dữ liệu WB cũng cho thấy sự thay đổi rõ rệt về vị trí của Việt Nam trong khu vực.

Năm 1993, thu nhập bình quân của Việt Nam đạt khoảng 170 USD, chỉ cao hơn Myanmar. Trong khi đó, Philippines đạt khoảng 920 USD, gấp khoảng 5 lần Việt Nam, còn Campuchia đạt khoảng 300 USD, gần gấp 2 lần.

Đến năm 1997, thu nhập bình quân của Việt Nam tăng lên khoảng 350 USD, vượt mức 310 USD của Campuchia. Năm 2020, chỉ tiêu này đạt khoảng 3.400 USD, nhỉnh hơn mức 3.350 USD của Philippines. Theo đó, thu nhập bình quân của Việt Nam đã vượt qua Campuchia sau 4 năm khi từng chỉ bằng 1/2 vào năm 1993.

Tính trong giai đoạn 1993-2024, Việt Nam từ vị trí thứ 10/11 tại Đông Nam Á đã vươn lên thứ 6/11, lần lượt vượt Philippines, Myanmar, Campuchia và Lào. Đến năm 2024, thu nhập bình quân của Singapore, Brunei, Malaysia, Thái Lan và Indonesia vẫn cao hơn Việt Nam, lần lượt khoảng 16 lần, 8 lần, 2,5 lần, 1,5 lần và 1,1 lần.

Quy mô kinh tế tăng gần 246 lần

Sự cải thiện về thu nhập diễn ra cùng với quá trình mở rộng mạnh mẽ của nền kinh tế. Theo WB, những cải cách kinh tế được triển khai từ năm 1986 cùng với quá trình hội nhập và toàn cầu hóa đã giúp Việt Nam chuyển mình từ một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới trở thành nước có thu nhập trung bình và tiếp tục tiến gần hơn tới các nấc thang phát triển cao hơn.

Theo số liệu của Cục Thống kê, năm 1990 GDP của Việt Nam đạt 41.955 tỷ đồng. Hai năm sau, quy mô GDP đã vượt 100.000 tỷ đồng, đạt 110.532 tỷ đồng. Đến năm 2006, GDP lần đầu tiên vượt mốc 1 triệu tỷ đồng.

Đến năm 2023, GDP của Việt Nam lần đầu tiên đạt 10,32 triệu tỷ đồng. So với năm 1990, quy mô nền kinh tế sau 33 năm đã tăng gần 246 lần, bất chấp những biến động của kinh tế thế giới, các cuộc khủng hoảng tài chính và đại dịch Covid-19.

Cùng với quy mô nền kinh tế, thu nhập bình quân đầu người cũng tăng mạnh. Năm 1993, chỉ tiêu này của Việt Nam đạt khoảng 170 USD, đứng thứ 172 trong tổng số 178 quốc gia và vùng lãnh thổ được WB thống kê. Đến năm 2023, con số này tăng lên khoảng 4.150 USD, đưa Việt Nam lên vị trí thứ 116 thế giới.

Năm 2024, thu nhập bình quân đầu người tiếp tục tăng lên khoảng 4.490 USD, xếp thứ 112 toàn cầu. So với năm 1993, mức thu nhập này tăng hơn 26 lần, trong khi thứ hạng của Việt Nam tăng 60 bậc.

Theo phân loại của WB áp dụng cho giai đoạn từ ngày 1/7/2023 đến 1/7/2024, các quốc gia có thu nhập bình quân đầu người từ 4.466 USD đến 13.845 USD thuộc nhóm thu nhập trung bình cao. Với mức thu nhập bình quân đầu người đạt 5.026 USD năm 2025, Việt Nam đã chính thức bước vào nhóm này.

Dù vị thế thu nhập của Việt Nam đã cải thiện đáng kể, khoảng cách với các nền kinh tế có mức thu nhập cao hơn trong khu vực vẫn còn khá lớn.

Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2026 đạt khoảng 5,12 nghìn USD, đứng thứ năm trong nhóm ASEAN-6, tương đương Indonesia với 5,08 nghìn USD và cao hơn Philippines với 4,27 nghìn USD.

Trong khi đó, Singapore được dự báo đạt 99,37 nghìn USD/người, Malaysia 13,95 nghìn USD và Thái Lan khoảng 8,06 nghìn USD.

Đến năm 2030, GDP bình quân đầu người của Việt Nam được IMF dự báo đạt khoảng 6,32 nghìn USD, tiếp tục đứng thứ năm trong ASEAN-6. Cùng thời điểm, Singapore có thể đạt 124,76 nghìn USD, Malaysia khoảng 18,86 nghìn USD, Thái Lan 9,09 nghìn USD, Indonesia 7 nghìn USD và Philippines khoảng 5,95 nghìn USD.

Những con số này cho thấy trong hơn 3 thập kỷ, Việt Nam đã chuyển từ vị trí gần cuối bảng thu nhập trong khu vực lên nhóm giữa ASEAN, đồng thời chính thức bước vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao. Cùng với quá trình mở rộng quy mô GDP, thu nhập bình quân đầu người tiếp tục được cải thiện, trong khi khoảng cách với các nền kinh tế có thu nhập cao hơn vẫn còn đáng kể.