Thủ tướng Thái Lan bị bãi nhiệm: Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Bà Paetongtarn Shinawatra đã bị Tòa án Hiến pháp Thái Lan bãi nhiệm chức vụ thủ tướng vì vi phạm đạo đức. Phán quyết của tòa án mở ra cánh cửa cho một loạt các cuộc đàm phán giữa các đảng phái, với nhân vật trung tâm gần như chắc chắn là người cha có ảnh hưởng của bà Paetongtarn - ông Thaksin Shinawatra.

Phó Thủ tướng Phumtham Wechayachai và Nội các hiện tại sẽ giám sát chính phủ với tư cách tạm quyền cho đến khi Quốc hội bầu ra thủ tướng mới, vào ngày do Chủ tịch Hạ viện quyết định.
Hiến pháp Thái Lan không quy định khung thời gian cụ thể cho việc này.
Theo Reuters, quá trình bầu thủ tướng mới dự kiến sẽ mất nhiều thời gian. Nhân vật trung tâm trong các cuộc thương lượng giữa các đảng phái được cho là cựu Thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra (76 tuổi), người sáng lập đảng Pheu Thai.
Liên minh cầm quyền của đảng này hiện chỉ nắm giữ thế đa số sít sao với bảy ghế. Nghĩa là bất kỳ sự thay đổi nào trong lòng trung thành với liên minh đều có thể gây tổn thất cho Pheu Thai và “triều đại chính trị Shinawatra”.
Ứng viên thủ tướng tiềm năng
Hiện còn năm ứng cử viên đủ điều kiện từ những người đã được công bố trước cuộc bầu cử năm 2023.
Ban đầu, đảng Pheu Thai có ba ứng cử viên, nhưng hiện chỉ còn lại một người, là ông Chaikasem Nitisiri (77 tuổi), cựu bộ trưởng tư pháp, người ít khi xuất hiện trước công chúng nhưng đã tuyên bố sẵn sàng ứng cử.
Một ứng viên khác là ông Anutin Charnvirakul (58 tuổi), cựu bộ trưởng nội vụ và phó thủ tướng. Đảng Bhumjaithai của ông đã rút khỏi liên minh của bà Paetongtarn vào tháng 6.
Bộ trưởng Năng lượng đương nhiệm Pirapan Salirathavibhaga, cựu Phó Thủ tướng Jurin Laksanawisit, và cựu Thủ tướng Prayuth Chan-ocha (71 tuổi) cũng đủ điều kiện. Ông Prayuth đã nghỉ hưu và hiện là cố vấn hoàng gia.
Một ứng cử viên cần sự ủng hộ của 50 nghị sĩ trước khi Hạ viện có thể bỏ phiếu. Muốn đắc cử thủ tướng, ứng viên cần có sự ủng hộ của hơn một nửa trong số 492 thành viên hiện tại của Hạ viện - tương đương 247 phiếu thuận.
Nếu quá trình bỏ phiếu thất bại, Hạ viện phải nhóm họp một lần nữa và quy trình sẽ được lặp lại đối với bất kỳ ứng cử viên nào khác được đề cử, cho đến khi thủ tướng được chọn, mà không có giới hạn thời gian.




Những kịch bản có thể xảy ra
Khả năng đảng Pheu Thai tiếp tục giữ ghế thủ tướng nhờ ông Chaikasem sẽ phụ thuộc phần lớn vào việc liệu ông Thaksin có còn duy trì được sự đồng thuận với giới bảo thủ Thái Lan hay không.
Mặc dù kinh nghiệm chính trị còn hạn chế, ông Chaikasem với tư cách là thủ tướng vẫn có thể là một giải pháp tạm thời khả thi. Tuy nhiên, ông sẽ gặp khó khăn trong việc thực hiện các cải cách hoặc vực dậy một nền kinh tế trì trệ.
Bất ổn chính trị có thể tiếp tục gia tăng và nền kinh tế có thể vẫn ảm đạm trong một thời gian.
Các kịch bản khác bao gồm việc lãnh đạo Đảng Bhumjaithai - ông Anutin trở thành thủ tướng. Tuy nhiên, ông sẽ cần sự ủng hộ từ chính liên minh mà ông đã rời bỏ và từ đảng Nhân dân - từng ám chỉ có thể ủng hộ ông nếu ông cam kết tổ chức bầu cử sớm.
Một kịch bản khác là sự trở lại của ông Prayuth, nhưng ông sẽ cần phải hợp tác với đối thủ Pheu Thai.
Trong phán quyết với tỷ lệ 6 phiếu thuận - 3 phiếu chống, Tòa án Hiến pháp cho biết bà Paetongtarn "đã đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích quốc gia và làm tổn hại đến danh tiếng của đất nước, gây mất lòng tin của công chúng".
Phát biểu tại cuộc họp báo sau khi Tòa án Hiến pháp ra phán quyết, bà Paetongtarn kêu gọi sự đoàn kết giữa tất cả các bên để mang lại ổn định chính trị cho Thái Lan.
"Tất cả những gì tôi mong muốn là bảo vệ tính mạng của người dân, dù là binh lính hay thường dân. Tôi quyết tâm làm tất cả những gì có thể để bảo vệ tính mạng của họ trước các cuộc đụng độ bạo lực", bà nói với các phóng viên.