Tịch thu 46,4 kg vàng trị giá hơn 14,7 tỷ đồng của doanh nhân Trung Quốc
Một doanh nhân Trung Quốc bị cảnh sát tịch thu 46,4 kg vàng trị giá hơn 14,7 tỷ đồng, trải qua 2 lần bị bắt, 4 lần xét xử và mất 13 năm khiếu nại trước khi được tuyên vô tội và nhận lại khoản bồi thường tương đương giá trị số vàng.
Năm 2002, doanh nhân Dư Nhuận Long ở thành phố Cát Lâm, tỉnh Cát Lâm, Trung Quốc mang 46,384 kg vàng đến Thâm Quyến để giao dịch. Số vàng này bao gồm vàng do mỏ vàng mà ông nhận thầu khai thác và một phần mua từ bên ngoài.
Ngày 21/9/2002, khi Dư Nhuận Long đến trạm thu phí Hồng Kỳ tại thành phố Cát Lâm, cảnh sát bất ngờ bắt giữ ông và thu toàn bộ số vàng. Hồ sơ kiểm kê của cảnh sát ghi nhận tang vật gồm 6 thỏi vàng lớn, 13 thỏi cỡ trung, 14 miếng vàng nhỏ cùng 8 miếng vàng vụn. Chiếc ô tô Nissan, điện thoại Philips, giấy phép lái xe và một số tài sản khác của ông cũng bị tạm giữ.
Đến ngày 28/10/2002, Viện Kiểm sát phê chuẩn lệnh bắt Dư Nhuận Long với cáo buộc kinh doanh trái phép.
Tuy nhiên, vụ án nhanh chóng trở nên phức tạp khi Trung Quốc thay đổi chính sách quản lý hoạt động kinh doanh và sản xuất vàng. Tháng 2/2003, nhà chức trách ban hành quy định mới, bãi bỏ một số cơ chế cấp phép và phê duyệt trong lĩnh vực này. Theo chính sách mới, hành vi cá nhân thu mua, mua bán vàng không còn bị xem là tội kinh doanh trái phép.
Trên cơ sở đó, Viện Kiểm sát kết luận hành vi của Dư Nhuận Long không cấu thành tội phạm và quyết định không truy tố. Dù vậy, quyết định này sau đó bị hủy. Cuối năm 2003, ông tiếp tục bị đưa ra xét xử và bị xác định phạm tội kinh doanh trái phép, nhưng được miễn hình phạt hình sự.
Đến tháng 7/2005, tòa án nhận định chính sách pháp luật liên quan đã thay đổi trong quá trình giải quyết vụ án. Theo nguyên tắc áp dụng quy định có lợi hơn cho bị cáo, tòa hủy bản án sơ thẩm và tuyên Dư Nhuận Long vô tội.
13 năm đòi lại số vàng
Sau khi được tuyên vô tội, Dư Nhuận Long bắt đầu hành trình yêu cầu nhà chức trách hoàn trả số vàng đã bị tịch thu.
Theo hồ sơ vụ án, chỉ 5 ngày sau khi ông bị bắt, tức ngày 26/9/2002, cảnh sát đã chuyển 46.384 gram vàng cho một ngân hàng để bán. Chứng từ giao nhận và định giá của ngân hàng cho thấy số vàng được quy đổi thành hơn 3,8 triệu NDT, tương đương khoảng 14,7 tỷ đồng vào thời điểm được quy đổi theo nguồn tin.
Dư Nhuận Long nhiều lần yêu cầu trả lại số vàng nhưng không được chấp thuận. Cảnh sát cho rằng việc xử lý tang vật được thực hiện theo quy định pháp luật tại thời điểm đó, số tiền thu được đã nộp vào ngân sách nhà nước và những thay đổi pháp luật về sau không thể áp dụng hồi tố.
Không chấp nhận kết quả này, Dư Nhuận Long tiếp tục khiếu nại và khởi kiện qua nhiều cấp nhưng đều không đạt kết quả.
Vụ án bất ngờ bị xét xử lại
Gần 7 năm sau phán quyết vô tội, vào tháng 8/2012, Dư Nhuận Long bất ngờ nhận được lệnh bắt giữ. Tòa án đồng thời quyết định xét xử lại vụ án, hủy phán quyết vô tội trước đó và đưa vụ việc trở lại quá trình tố tụng.
Sau hơn 7 tháng bị tạm giam, ông một lần nữa bị tuyên phạm tội kinh doanh trái phép nhưng được miễn hình phạt hình sự. Tòa án cũng quyết định tịch thu 46.384 gram vàng và nộp số tiền tương ứng vào ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, vụ án tiếp tục đảo chiều. Ngày 18/7/2013, Tòa án Nhân dân Trung cấp thành phố Cát Lâm xét xử lại và tuyên Dư Nhuận Long vô tội, đồng thời hủy bỏ phán quyết trước đó.
Sau lần tuyên vô tội cuối cùng, ông yêu cầu nhà nước bồi thường, trong đó có việc hoàn trả giá trị số vàng bị tịch thu.
Tháng 11/2013, Tòa án quận Phong Mãn quyết định bồi thường cho Dư Nhuận Long hơn 42.000 NDT, đồng thời xin lỗi và chi trả thêm 20.000 NDT cho tổn thất tinh thần. Sau quá trình xem xét kéo dài, đến ngày 4/1/2015, cơ quan chức năng Trung Quốc đồng ý bồi thường cho ông hơn 3,84 triệu NDT, tương đương giá trị số vàng đã bị xử lý trước đó.
Vụ việc kéo dài tổng cộng 13 năm, trải qua 2 lần bắt giữ, 4 lần xét xử cùng nhiều thủ tục khiếu nại và yêu cầu bồi thường. Câu chuyện sau đó được truyền thông Trung Quốc đưa tin rộng rãi và được chương trình “Tiêu điểm phỏng vấn” của CCTV xếp vào nhóm những vụ án đáng chú ý.
