Tỉnh đầu tiên ở Việt Nam mở đường cho 'kinh tế tầm thấp' với 6.000 chuyến bay UAV: Bước thử nghiệm của thị trường tỷ USD

Trong nhiều thập kỷ, bầu trời chủ yếu là không gian dành cho máy bay dân dụng và quân sự. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của công nghệ bay không người lái (UAV), một khái niệm kinh tế mới đang hình thành trên thế giới: Kinh tế tầm thấp (Low-altitude Economy).

Tại Việt Nam, Điện Biên vừa trở thành địa phương đầu tiên triển khai mô hình sandbox ứng dụng UAV trong phát triển kinh tế tầm thấp. Bước đi này mở ra một hướng đi mới cho logistics, nông nghiệp số và dịch vụ công tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Thử nghiệm khoảng 6.000 chuyến bay

Ngày 23/6, UBND tỉnh Điện Biên ban hành quyết định cấp phép thử nghiệm có kiểm soát các sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số phát triển kinh tế tầm thấp sử dụng phương tiện bay không người lái.

Chương trình được triển khai đến hết ngày 31/5/2027 với quy mô khoảng 6.000 chuyến bay, mục tiêu duy trì tỷ lệ an toàn trên 99%.

Theo kế hoạch, UAV tại Điện Biên sẽ được sử dụng để vận chuyển nông sản, vật tư nông nghiệp, thuốc men, mẫu xét nghiệm và hàng hóa thiết yếu.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, các thiết bị bay sẽ tham gia gieo hạt, phun thuốc bảo vệ thực vật, bón phân, giám sát sinh trưởng cây trồng và phát hiện sâu bệnh.

Bên cạnh đó, UAV còn được ứng dụng trong khảo sát địa hình, xây dựng bản đồ số và mô hình địa hình số (DEM), tạo nền tảng dữ liệu cho quản lý đất đai và quy hoạch.

Đặc biệt, tỉnh dự kiến xây dựng các tuyến vận chuyển y tế bằng UAV kết nối Trung tâm Y tế Mường Ảng với nhiều trạm y tế vùng xa nhằm rút ngắn thời gian vận chuyển thuốc men và vật tư cấp cứu.

Sandbox đầu tiên cho kinh tế tầm thấp tại Việt Nam

Điểm đáng chú ý nhất của chương trình không nằm ở 6.000 chuyến bay dự kiến thực hiện, mà ở mô hình "sandbox".

Thay vì chờ hoàn thiện toàn bộ khung pháp lý, Điện Biên sẽ thử nghiệm trong phạm vi giới hạn, dưới sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý để đánh giá tính khả thi trước khi mở rộng.

Cách tiếp cận này tương tự mô hình mà nhiều quốc gia đã áp dụng đối với fintech, xe tự lái hay các công nghệ mới.

Trong chương trình lần này, Sở Khoa học và Công nghệ Điện Biên đóng vai trò cơ quan đầu mối quản lý. Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) chịu trách nhiệm vận hành thử nghiệm, trong khi Tập đoàn FPT cùng các doanh nghiệp UAV cung cấp nền tảng công nghệ, thiết bị và phần mềm điều khiển.

Trên thế giới, kinh tế tầm thấp được xem là một lĩnh vực mới nổi bao gồm toàn bộ các hoạt động kinh tế diễn ra trong không gian dưới khoảng 1.000m, từ logistics bằng UAV, nông nghiệp thông minh, giám sát hạ tầng, cứu hộ cứu nạn, khảo sát địa hình cho tới taxi bay trong tương lai.

Trung Quốc – quốc gia đang dẫn đầu thế giới về lĩnh vực này – đã đưa kinh tế tầm thấp vào nhóm ngành chiến lược quốc gia. Theo dự báo của Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC), quy mô thị trường kinh tế tầm thấp của nước này có thể vượt 200 tỷ USD vào năm 2030.