Tổng thống Trump yêu cầu sắp xếp cuộc gặp Chủ tịch Kim Jong Un trong năm nay

Bài báo dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết, ông Trump đã thảo luận riêng về việc tổ chức cuộc gặp trực tiếp với ông Kim trong chuyến công du châu Á sắp tới. Chuyến đi có thể diễn ra vào tháng 11 - dịp diễn ra Hội nghị cấp cao APEC ở Thâm Quyến, Trung Quốc.

Dù chưa có kế hoạch chính thức nào được triển khai, nhưng việc ông Trump mong muốn gặp lại ông Kim cho thấy nhà lãnh đạo Mỹ có vẻ nóng lòng tìm kiếm thành tựu đối ngoại mang tính dấu ấn, trong bối cảnh Mỹ khó đạt mục tiêu trong cuộc chiến tại Iran.

Hầu hết các đời tổng thống Mỹ đều từ chối gặp ông Kim nếu không có các điều kiện tiên quyết liên quan đến chương trình hạt nhân của nước này.

Với ông Trump, cuộc gặp trực tiếp nữa có thể tạo cơ hội mở lại đối thoại với Triều Tiên. Tuy nhiên, các nhà phân tích và một số quan chức Mỹ cho rằng khó có thể kỳ vọng nhiều tiến triển. Kho vũ khí hạt nhân của Triều Tiên hiện đã lớn mạnh hơn so với thời điểm ông Trump và ông Kim gặp nhau ba lần trước đây.

Seoul ủng hộ Washington và Bình Nhưỡng đối thoại, với hy vọng thúc đẩy ổn định trong khu vực. Tuy nhiên, các nhà phân tích và quan chức Mỹ cảnh báo rằng, thỏa thuận không phù hợp cuối cùng có thể gây tổn hại quan hệ với các đồng minh trong khu vực như Hàn Quốc.

Một quan chức Nhà Trắng nói rằng ông Trump và ông Kim sẽ gặp nhau vào thời điểm thích hợp. Phái đoàn Triều Tiên tại Liên Hợp Quốc chưa phản hồi đề nghị bình luận.

Năm ngoái, ông Trump từng tìm cách gặp ông Kim trong chuyến công du châu Á, khi yêu cầu các phóng viên trên chuyên cơ “truyền đi thông điệp” về mong muốn trò chuyện với nhà lãnh đạo Triều Tiên. Theo các quan chức Mỹ, Bình Nhưỡng đã âm thầm phát tín hiệu sẵn sàng, nhưng việc tổ chức cuộc gặp trong thời gian ngắn sẽ gặp nhiều khó khăn về hậu cần.

Sau đó, Tổng thống Trump nói cuộc gặp như vậy có thể làm lu mờ cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc.

“Có lẽ sẽ là thiếu tôn trọng. Tôi sẽ quay lại, xét về vấn đề ông Kim Jong Un”, ông Trump nói với các phóng viên sau cuộc hội đàm với ông Tập.

Ngày 16/8, Tổng thống Trump cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội, rằng ông đã yêu cầu thu hẹp cuộc tập trận chung giữa Mỹ và Hàn Quốc, một phần “dựa trên mối quan hệ rất tốt đẹp của tôi với Kim Jong Un”.

Ngày hôm sau, ông Trump nói với các phóng viên rằng quyết định của ông xuất phát từ việc Hàn Quốc không hỗ trợ Mỹ mở lại eo biển Hormuz đang bị phong tỏa. Tổng thống Mỹ cũng xác nhận Chủ tịch Kim đã phản hồi những động thái chủ động tiếp cận của ông, nhưng không cho biết cụ thể.

“Ông ấy đã thể hiện rõ rằng muốn gặp lại ông Kim. Cuộc tập trận này tạo cho ông ấy cơ hội làm điều gì đó cụ thể để cho ông Kim thấy rằng ông ấy nghiêm túc về việc gặp lại”, ông Victor Cha - chuyên gia về Triều Tiên tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), nhận định.

Ngày 18/8, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung một lần nữa nhấn mạnh Seoul cần độc lập hoàn toàn với Mỹ về quân sự, đồng thời đẩy nhanh việc sở hữu tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân.

Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị sẽ tới Seoul trong tuần này, đánh dấu chuyến thăm chính thức Hàn Quốc đầu tiên của ông trong 5 năm.

Vị thế đã thay đổi

Năm 2018, ông Trump và ông Kim ký “Tuyên bố Singapore” - được coi là lộ trình cho các cuộc đàm phán hạt nhân. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng văn kiện này yếu hơn những thỏa thuận Mỹ - Triều trước đó. Hai nhà lãnh đạo tiếp tục gặp nhau tại Hà Nội vào năm sau, nhưng không tìm được tiếng nói chung.

Năm 2019, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in thời điểm đó tổ chức cuộc gặp ba bên tại khu phi quân sự liên Triều, nhưng không thể phá vỡ thế bế tắc.

Chính quyền Tổng thống Joe Biden tránh đối thoại trực tiếp với Triều Tiên, đồng thời củng cố quan hệ ba bên với Nhật Bản và Hàn Quốc. Trong thời gian đó, Triều Tiên tiếp tục mở rộng chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo.

Theo ước tính của các chuyên gia kiểm soát vũ khí độc lập, Triều Tiên có thể đã phát triển khoảng 60 đầu đạn hạt nhân và sở hữu đủ vật liệu phân hạch để chế tạo tới 90 đầu đạn.

Ông Jeffrey Lewis - chuyên gia về chương trình hạt nhân Triều Tiên tại Trung tâm Hợp tác và an ninh quốc tế thuộc Đại học Stanford, cho rằng những con số này được đưa ra cách đây gần 1 thập kỷ, vì thế có thể thấp hơn nhiều so với thực tế.

“Kho vũ khí của Triều Tiên có lẽ đã lên tới hàng trăm đầu đạn vào thời điểm này, dựa trên hàng trăm bệ phóng tên lửa mà nước này đã công khai và lượng plutonium cũng như uranium làm giàu ở mức độ cao ngày càng tăng mà họ sản xuất mỗi năm”, ông Lewis nói.

Mỹ không công nhận Triều Tiên là quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, nhưng ông Kim tìm cách khiến Washington chấp nhận điều này.

“Về mặt tư tưởng, điều đó rất quan trọng với Triều Tiên. Họ luôn muốn Mỹ từ bỏ mục tiêu phi hạt nhân hóa và đơn giản chấp nhận họ là một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân”, ông Cha nói.

Theo giới phân tích, ông Kim hiện có vị thế đàm phán mạnh hơn so với ba lần gặp ông Trump trước đây.

Triều Tiên đã cải thiện quan hệ với Trung Quốc và tăng cường hợp tác với Nga, nhờ đó quân đội Triều Tiên có thêm kinh nghiệm tác chiến.