Trung Quốc biến 'rác' thành vàng với giá 1,8 triệu đồng khiến thế giới chấn động

Các nhà nghiên cứu Trung Quốc đã phát triển một phương pháp mới giúp chiết xuất vàng từ rác thải điện tử với tốc độ nhanh, chi phí thấp và thân thiện với môi trường hơn. Đáng chú ý, phương pháp cũng đạt tỷ lệ thu hồi tương đương khai thác công nghiệp nhưng không sử dụng các hóa chất độc hại vốn phổ biến trong tái chế.

Đột phá này được kỳ vọng có thể làm thay đổi cách xử lý rác thải điện tử trên toàn cầu, đồng thời giảm áp lực lên hoạt động khai thác vàng truyền thống.

Kỹ thuật trên do các nhà khoa học thuộc Viện Chuyển đổi Năng lượng Quảng Châu phối hợp với Đại học Công nghệ Hoa Nam phát triển. Theo nhóm nghiên cứu, phương pháp này có thể chiết xuất hơn 98% lượng vàng từ CPU điện thoại di động đã qua sử dụng và các bảng mạch in trong vòng chưa đầy 20 phút, ở điều kiện nhiệt độ phòng.

Rác thải điện tử đang trở thành một trong những loại chất thải có tốc độ gia tăng nhanh nhất trên toàn cầu. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, lượng rác thải điện tử toàn cầu tăng khoảng 2,6 triệu tấn mỗi năm và có thể vượt 80 triệu tấn mỗi năm vào năm 2030.

Trong khi các thiết bị điện tử cũ chứa nhiều kim loại quý như vàng và palladium, các phương pháp thu hồi hiện nay thường dựa vào xyanua hoặc các hóa chất độc hại khác, gây rủi ro nghiêm trọng đối với môi trường và sức khỏe con người.

Phương pháp mới thay thế các chất này bằng một dung dịch gốc nước đơn giản, chứa kali peroxymonosulfate và kali clorua. Không cần bổ sung chất xúc tác, quá trình này dựa trên cơ chế “tự xúc tác” trong quá trình hòa tách kim loại. Khi dung dịch tiếp xúc với bề mặt vàng hoặc palladium, chính kim loại sẽ kích hoạt phản ứng hóa học.

Trên bề mặt kim loại, các hóa chất tạo ra các chất oxy hóa có tính phản ứng cao như oxy đơn bội và axit hypochlorous. Những chất này phá vỡ các nguyên tử kim loại, cho phép ion clorua liên kết với chúng và hòa tan vào dung dịch. Sau đó, kim loại được thu hồi bằng các bước khử và tinh luyện tiêu chuẩn.

Phân tích trong phòng thí nghiệm cho thấy hiệu suất hòa tách vàng luôn vượt 98,2%, trong khi tỷ lệ thu hồi palladium vượt 93%.

Ưu điểm nổi bật của phương pháp nằm ở chi phí thấp. Xử lý 10kg bảng mạch đã qua sử dụng có thể thu về khoảng 1,4 gram vàng với chi phí 72 USD (1,8 triệu đồng), thấp hơn đáng kể so với giá vàng toàn cầu hiện nay.

Lợi ích môi trường cũng đặc biệt đáng kể. Phương pháp mới tiêu thụ ít hơn khoảng 62% năng lượng so với các kỹ thuật truyền thống, đồng thời giảm hơn 90% chi phí hóa chất so với phương pháp chiết xuất dựa trên xyanua. Quá trình này cũng tạo ra lượng chất thải thứ cấp như bùn độc hại thấp hơn nhiều, giúp việc xử lý và làm sạch trở nên đơn giản hơn.

Các phát hiện cho thấy rác thải điện tử có thể trở thành một nguồn kim loại quý hấp dẫn và bền vững hơn nhiều trong tương lai. Nếu được mở rộng quy mô thành công, phương pháp này có thể biến điện thoại và thiết bị gia dụng cũ thành một “mỏ khai thác đô thị” đáng tin cậy, qua đó giảm thiểu tác động môi trường và rủi ro nguồn cung gắn liền với hoạt động khai thác vàng truyền thống.