Trung Quốc phát hiện 11.742 loại virus bí ẩn dưới đáy Thái Bình Dương, hơn 99% chưa từng được biết đến

Ở độ sâu tới 6.000m dưới Thái Bình Dương, giữa Mexico và Hawaii, hàng tỷ khối kết hạch kim loại hình củ khoai tây nằm rải rác dưới đáy biển.

Theo một số ước tính, khu vực này chứa trữ lượng nickel, cobalt và mangan có thể vượt tổng trữ lượng đã được xác định trên đất liền.

Dù chưa có hoạt động khai thác thương mại nào diễn ra tại đây, Cơ quan Quản lý Đáy biển Quốc tế đã cấp 17 hợp đồng thăm dò trong khu vực, trong đó Trung Quốc nắm giữ 5 hợp đồng.

Tuy nhiên, một nghiên cứu chuyên sâu gần đây của nhóm khoa học Trung Quốc cho thấy các hoạt động khai thác biển sâu trong tương lai có thể không chỉ đưa con người đến với nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào, mà còn làm lộ diện vô số virus bí ẩn.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích những mẫu trầm tích tại khu vực và xác định được 11.742 loại virus khác nhau. Trong số này, hơn 99% - tương đương 11.662 loại - chưa từng được phát hiện trước đó.

“Những phát hiện này giúp làm rõ vai trò sinh thái của virus tại khu vực có kết hạch đa kim, đồng thời thiết lập dữ liệu nền quan trọng về hệ sinh thái vi sinh vật trước khi khai thác, phục vụ các đánh giá tác động môi trường trong tương lai”, Hou Bowen, tác giả chính của nghiên cứu, cho hay.

60 mẫu trầm tích được sử dụng trong nghiên cứu được thu thập trong các năm 2023 và 2024 bởi Hiệp hội Nghiên cứu và Phát triển Tài nguyên Khoáng sản Đại dương Trung Quốc, một trong những đơn vị nắm giữ hợp đồng thăm dò tại khu vực.

Sử dụng phương pháp phân tích mạng lưới chia sẻ protein, các nhà khoa học đối chiếu những virus tìm thấy với dữ liệu về virus từng được phát hiện trong nước biển, các rãnh đại dương và môi trường miệng phun thủy nhiệt.

Kết quả cho thấy chỉ khoảng 4% số cụm protein của các virus tại khu vực này có điểm chung với ít nhất một bộ dữ liệu bên ngoài. Điều đó cho thấy nơi đây là môi trường tồn tại của những dòng virus và nguồn tài nguyên di truyền chưa từng được giới khoa học ghi nhận.

Các virus trong khu vực có thể sở hữu những đặc điểm riêng, phản ánh môi trường khác thường nơi chúng tiến hóa. Đây là vùng đáy biển giàu kim loại nặng nhưng lại cực kỳ nghèo các chất dinh dưỡng có sẵn để sinh vật sử dụng.

Phần lớn virus được phát hiện thuộc lớp Caudoviricetes - nhóm virus có cấu trúc đuôi giúp đưa vật liệu di truyền vào tế bào vi khuẩn, tương tự cơ chế hoạt động của một chiếc kim tiêm.

Các virus thuộc lớp này hiện diện trong nhiều hệ sinh thái khác nhau, từ đại dương, đất liền đến đường ruột của con người.

Những virus này nhìn chung không gây nguy hiểm cho con người, bởi chúng chỉ có khả năng nhắm mục tiêu và tiêu diệt vi khuẩn. Trên thực tế, hoạt động của con người có thể gây rủi ro cho virus lớn hơn nhiều so với nguy cơ mà chúng gây ra.

Khi hoạt động khai thác làm xáo trộn lớp trầm tích đáy biển, các virus có thể không còn thực hiện được những chức năng sinh thái vốn có, chẳng hạn như phân hủy vật chất hữu cơ và giải phóng chất dinh dưỡng vào môi trường.