Truy xuất nguồn gốc: Từ câu chuyện QR code đến áp lực minh bạch mới của doanh nghiệp

Khi các điều kiện kinh doanh dần được cắt giảm, thị trường có thể bước vào một giai đoạn mới: Doanh nghiệp được trao quyền chủ động nhiều hơn. Nhưng, điều này đồng nghĩa việc yêu cầu doanh nghiệp cũng phải minh bạch hơn về chất lượng và hành trình của sản phẩm hàng hoá.

Cắt giảm điều kiện kinh doanh và bài toán minh bạch thị trường

Trong bối cảnh các cơ quan quản lý đang đẩy mạnh cải cách điều kiện kinh doanh và chuyển mạnh sang cơ chế hậu kiểm, câu chuyện truy xuất nguồn gốc hàng hóa đang trở thành một trong những chủ đề được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm.

Mới đây, Bộ Công Thương đang lấy ý kiến cho dự thảo thông tư quy định về truy xuất nguồn gốc đối với một số mặt hàng. Quy định được xây dựng nhằm triển khai Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025 sửa đổi Luật số 05/2007/QH12 và được cụ thể hoá theo Nghị định 37 hướng dẫn thi hành luật.

Theo dự thảo, các mặt hàng thuộc nhóm có nguy cơ rủi ro cao sẽ bắt buộc phải thực hiện truy xuất nguồn gốc. Trong khi đó, đối với những sản phẩm không thuộc nhóm rủi ro cao, doanh nghiệp được khuyến khích tự nguyện áp dụng.

Thực tế, thời gian qua, Bộ Công Thương cũng đang đề xuất cắt giảm hàng loạt điều kiện kinh doanh đối với nhiều lĩnh vực như xăng dầu, thuốc lá, thương mại điện tử, xuất nhập khẩu, xúc tiến thương mại... Đây đều là những ngành vốn có tính quản lý chặt và được doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ từ nhiều năm nay.

Điều này đặt ra một bài toán mới: Nếu giảm giấy phép con, giảm điều kiện đầu vào, thì cơ chế nào sẽ giúp cơ quan quản lý theo dõi chất lượng hàng hóa và xử lý khi xảy ra vấn đề?

Truy xuất nguồn gốc không còn là câu chuyện “QR code”

Truy xuất nguồn gốc hiện không còn đơn thuần là việc dán QR code hay bổ sung thêm một thủ tục kỹ thuật. Đằng sau đó là xu hướng chuyển đổi trong cách quản lý thị trường từ mô hình phụ thuộc nhiều vào tiền kiểm sang tăng hậu kiểm.

Doanh nghiệp được trao quyền chủ động lớn hơn, nhưng đồng thời siết chặt trách nhiệm giải trình.

Đây được xem là một bước đi đáng chú ý trong bối cảnh thị trường ngày càng xuất hiện nhiều yêu cầu cao hơn về minh bạch hàng hóa, kiểm soát chất lượng cũng như bảo vệ người tiêu dùng.

Không chỉ là câu chuyện quản lý Nhà nước, truy xuất nguồn gốc hiện dần trở thành “hạ tầng niềm tin” của thị trường, đặc biệt với các ngành có ảnh hưởng trực tiếp tới an toàn người tiêu dùng như xăng dầu, khí, hóa chất...

Giữa bối cảnh đó, sáng 22/5 tới đây, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) chỉ đạo tổ chức Tọa đàm “Truy xuất nguồn gốc – Lá chắn bảo vệ doanh nghiệp và người tiêu dùng”. Sự kiện đang thu hút sự quan tâm lớn từ giới doanh nghiệp.

Toạ đàm diễn ra tại khách sạn Hoà Bình, số 27 Lý Thường Kiệt. Đại diện cơ quan quản lý tham dự chương trình dự kiến có ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cùng các chuyên gia công nghệ và nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực xăng dầu, dầu khí.

Đây là dịp để doanh nghiệp chia sẻ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai truy xuất nguồn gốc hàng hóa thời gian qua.