Từ 1/7, ngân hàng phải cung cấp số dư tài khoản, giao dịch đáng ngờ cho cơ quan thuế

Từ ngày 1/7, Nghị định 252/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều quy định mới về trách nhiệm cung cấp thông tin phục vụ công tác quản lý thuế.

Theo đó, các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán và đơn vị cung ứng dịch vụ thanh toán quốc tế có trách nhiệm định kỳ cung cấp thông tin tài khoản của người nộp thuế cho cơ quan thuế, đồng thời phối hợp kiểm tra khi phát hiện các giao dịch bất thường.

Thông tin phải cung cấp bao gồm tên chủ tài khoản, số tài khoản, nơi mở, ngày mở và ngày đóng tài khoản. Dữ liệu được gửi bằng phương thức điện tử, định kỳ trước ngày 10 hằng tháng.

Đáng chú ý, phạm vi thông tin phải cung cấp được mở rộng đáng kể so với trước đây.

Ngoài thông tin định danh tài khoản, các ngân hàng còn phải cung cấp dữ liệu về giao dịch như số lượng và giá trị giao dịch, nội dung chuyển tiền, thông tin người gửi và người nhận trong nước cũng như xuyên biên giới, số dư tài khoản và các khoản thu nhập phát sinh.

Bên cạnh đó, thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi, người được ủy quyền, đồng chủ tài khoản, người thụ hưởng cũng thuộc diện phải cung cấp cho cơ quan thuế.

Các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán cũng có trách nhiệm chia sẻ thông tin về các giao dịch có dấu hiệu bất thường hoặc đáng ngờ theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền.

Việc cung cấp dữ liệu được thực hiện định kỳ, theo thỏa thuận giữa các bên hoặc theo yêu cầu của cơ quan thuế. So với quy định trước đây, phạm vi chia sẻ thông tin đã được mở rộng đáng kể.

Trước đó, ngân hàng chỉ định kỳ cung cấp các thông tin cơ bản về tài khoản như tên chủ tài khoản, số tài khoản, nơi mở và thời điểm mở, đóng tài khoản.

Các dữ liệu về giao dịch và số dư chỉ được cung cấp khi cơ quan thuế có yêu cầu phục vụ thanh tra, kiểm tra, xác định nghĩa vụ thuế hoặc thực hiện cưỡng chế thuế.

Một điểm mới khác của Nghị định 252 là lần đầu tiên quy định trách nhiệm cung cấp thông tin của cơ quan báo chí.

Theo đó, khi có yêu cầu của cơ quan thuế, các cơ quan báo chí phải cung cấp những thông tin thu thập được trong quá trình tác nghiệp liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, giá bán, thị trường của các tổ chức, cá nhân.

Đồng thời, báo chí cũng có trách nhiệm phản ánh cho cơ quan thuế các trường hợp có dấu hiệu vi phạm hoặc tiềm ẩn rủi ro về thuế.

Theo Bộ Tài chính, thông tin về giao dịch và dòng tiền là cơ sở quan trọng để đánh giá mức độ rủi ro thuế đối với cá nhân và hộ kinh doanh. Vì vậy, thay vì chỉ rà soát theo danh sách do cơ quan thuế cung cấp, các ngân hàng và tổ chức trung gian thanh toán sẽ chủ động chia sẻ các giao dịch đáng ngờ để phục vụ công tác phân tích rủi ro.

Bộ Tài chính cũng cho biết ngành thuế đang xây dựng hệ sinh thái dữ liệu kết nối giữa hóa đơn điện tử với dữ liệu từ ngân hàng và các tổ chức trung gian thanh toán nhằm xác định chính xác nghĩa vụ thuế của người nộp thuế. Hiện cơ quan thuế đang quản lý dữ liệu của khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó khoảng 200 triệu là tài khoản cá nhân.
Theo Bộ Tài chính, các dữ liệu này sẽ được phân tích bằng các ứng dụng công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), để nhận diện các trường hợp có dấu hiệu rủi ro, giao dịch bất thường hoặc nghi vấn trốn thuế, rửa tiền.