Từ mức thuế gần 0 USD/kg, cá tra Việt Nam bất ngờ bị Mỹ tăng thuế hơn 440%

Ngày 12/8/2026, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) công bố kết quả cuối cùng của đợt rà soát hành chính lần thứ 21 (POR21) đối với lệnh thuế chống bán phá giá cá tra, cá basa đông lạnh của Việt Nam, áp dụng cho giai đoạn từ ngày 1/8/2023 đến 31/7/2024.

Theo bà Lê Hằng, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kết quả POR21 là diễn biến không thuận lợi đối với các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra Việt Nam, nhất là trong bối cảnh chi phí tiếp cận thị trường Mỹ đang gia tăng.

Đáng chú ý, mức thuế cuối cùng đối với các doanh nghiệp thuộc diện rà soát đều tăng đáng kể so với kết quả sơ bộ DOC công bố hồi tháng 2/2026.

Cụ thể, mức thuế của Công ty TNHH Thủy sản Biển Đông tăng từ 0,29 USD/kg trong kết quả sơ bộ lên 1 USD/kg trong kết quả cuối cùng, tương đương mức tăng gần 245%.

Đáng chú ý hơn, Công ty Cổ phần Nha Trang Seafoods F17 (NTSF) bị nâng mức thuế từ 0,07 USD/kg lên 0,38 USD/kg, tương đương mức tăng hơn 440%.

Đối với hai doanh nghiệp không được lựa chọn điều tra riêng là Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Thủy sản Cần Thơ (CASEAMEX) và Công ty Cổ phần Nam Việt (NAVICO), mức thuế cũng tăng mạnh từ 0,23 USD/kg lên 0,84 USD/kg, tương đương khoảng 265%.

Từ mức thuế 0 USD/kg đến cú đảo chiều tại POR21

Kết quả POR21 càng đáng chú ý khi đặt cạnh kết quả của kỳ rà soát trước đó.

Theo VASEP, tại POR20, Công ty TNHH Thủy sản Biển Đông được áp mức thuế 0 USD/kg. Sáu doanh nghiệp được hưởng mức thuế riêng gồm CASEAMEX, Công ty Cổ phần Đại Thành, Công ty Cổ phần Thủy sản Đông Á, Công ty TNHH Hùng Cá 6, Công ty Cổ phần Nam Việt và Công ty Cổ phần Nha Trang Seafoods F17 cũng đều được hưởng mức thuế 0 USD/kg.

Như vậy, sau một kỳ rà soát tương đối thuận lợi với mức thuế 0 USD/kg đối với nhiều doanh nghiệp, kết quả POR21 đã đảo chiều đáng kể.

Trong POR21, ngoài hai bị đơn bắt buộc, DOC xác định CASEAMEX và Nam Việt đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng nhưng không được lựa chọn điều tra riêng.

Theo phương pháp tính của DOC, mức thuế dành cho các doanh nghiệp không được điều tra riêng được xác định dựa trên bình quân gia quyền mức thuế của hai bị đơn bắt buộc là Biển Đông và Nha Trang Seafoods F17.

Do đó, CASEAMEX và Nam Việt phải chịu mức thuế cuối cùng 0,84 USD/kg, cao hơn đáng kể so với mức 0 USD/kg được áp dụng trong POR20.

Trong khi đó, DOC giữ nguyên mức thuế chống bán phá giá toàn quốc đối với Việt Nam ở mức 2,39 USD/kg.

Doanh nghiệp xuất khẩu phải đặc biệt lưu ý tiền ký quỹ

Theo thông báo của DOC, với các nhà xuất khẩu Việt Nam từng được điều tra hoặc rà soát trước đây nhưng không thuộc nhóm doanh nghiệp của POR21 và đã được xác định mức thuế riêng, mức tiền ký quỹ tiếp tục được áp dụng theo mức riêng của doanh nghiệp được công bố tại kỳ rà soát gần nhất.

Đối với những doanh nghiệp chưa được xác định đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng, mức thuế toàn quốc 2,39 USD/kg sẽ tiếp tục được áp dụng.

Bà Lê Hằng lưu ý các doanh nghiệp thuộc nhóm này cần đặc biệt thận trọng khi xác định mức tiền ký quỹ cho các lô hàng mới. Doanh nghiệp nên đối chiếu trực tiếp mã hồ sơ với Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) và DOC trước khi xuất khẩu để tránh phát sinh rủi ro.

Theo VASEP, nguyên nhân khiến mức thuế cuối cùng tăng mạnh so với kết quả sơ bộ nằm ở việc DOC thay đổi một số nội dung tính toán sau khi xem xét ý kiến và phản biện của các bên liên quan.

Những thay đổi về dữ liệu và phương pháp tính sau giai đoạn sơ bộ đã khiến biên độ phá giá cuối cùng tăng đáng kể, qua đó làm gia tăng chi phí và sức ép đối với doanh nghiệp cá tra Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Mỹ.