Tuyên án 10 năm tù, buộc cựu Bộ trưởng Giáo dục Indonesia bồi thường gần 1.200 tỷ đồng
Giới chức Indonesia cho rằng quá trình đấu thầu đã bị thao túng để ưu tiên sản phẩm của Google, gây thiệt hại lớn cho ngân sách Nhà nước.
Một tòa án chống tham nhũng tại Indonesia ngày 30/6 đã tuyên phạt cựu Bộ trưởng Giáo dục Nadiem Makarim (sinh năm 1984), đồng sáng lập của tập đoàn Gojek, 10 năm tù giam sau khi kết luận ông phạm tội tham nhũng.
Bản án liên quan đến vụ mua sắm máy tính Google Chromebook cho các trường học trong khuôn khổ chương trình số hóa giáo dục của Indonesia giai đoạn 2019-2022.
Ông Makarim, giữ cương vị Bộ trưởng Giáo dục từ năm 2019 đến năm 2024, đồng thời bị phạt 1 tỷ rupiah (khoảng 1,4 tỷ đồng) và bồi thường cho Nhà nước 809,6 tỷ rupiah (tương đương 1.190 tỷ đồng) . Nếu không hoàn trả khoản tiền này, ông sẽ phải chấp hành thêm 5 năm tù.
Tổng chưởng lý Indonesia đã xác định ông Makarim là nghi phạm vào tháng 9/2025, cáo buộc ông cùng một số quan chức đã điều chỉnh các tiêu chuẩn kỹ thuật trong chương trình số hóa giáo dục nhằm ưu tiên các sản phẩm của Google.
Vào tháng 2/2020, ông Makarim được cho là đã gặp đại diện Google Indonesia để thảo luận về các sản phẩm của hãng, bao gồm việc Chromebook có thể được sử dụng tại Bộ Giáo dục và các trường học.
Các công tố viên cho biết: "Sau nhiều cuộc họp, các bên đã thống nhất sử dụng sản phẩm của Google, gồm ChromeOS và Chrome Devices Management (CDM), cho dự án mua sắm thiết bị công nghệ thông tin và truyền thông (ICT)".
Tuy nhiên, một báo cáo đánh giá từ năm 2019 dưới thời Bộ trưởng Giáo dục tiền nhiệm đã kết luận Chromebook không thể vận hành hiệu quả tại nhiều khu vực của Indonesia, nhất là các vùng sâu, vùng xa.
Mặc cho kết quả đánh giá này, ông Makarim vẫn bị cáo buộc đưa ra các tiêu chuẩn kỹ thuật chỉ Chromebook chạy ChromeOS mới đáp ứng, qua đó giúp dòng máy này được lựa chọn trong chương trình mua sắm của Bộ Giáo dục.
Theo các công tố viên, những mẫu Chromebook cấu hình thấp đáng lẽ chỉ có giá khoảng 3 triệu rupiah/chiếc nhưng thực tế được mua với mức giá khoảng 6 triệu rupiah/máy.
Nghi vấn xung đột lợi ích giữa Google và Gojek
Không chỉ vậy, cơ quan công tố cho rằng khoản đầu tư của Google vào công ty mẹ của Gojek cũng đã tác động đến quyết định mua sắm lô máy tính này.
Công tố viên Roy Riady nhận định: "Các diễn biến tại phiên tòa cũng cho thấy dấu hiệu xung đột lợi ích, khi tồn tại mối quan hệ đầu tư và lợi ích kinh doanh giữa nhà cung cấp công nghệ với doanh nghiệp do bị cáo sở hữu, tạo ra một mối quan hệ cộng sinh không lành mạnh trong hoạt động mua sắm tài sản công".
Phía Google bác bỏ toàn bộ các cáo buộc, cho biết phần lớn khoản đầu tư vào các doanh nghiệp liên quan đến Gojek đã được thực hiện trước thời điểm ông Makarim được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Giáo dục.
"Công ty chưa từng đề nghị, hứa hẹn hay cung cấp bất kỳ lợi ích nào cho các quan chức Bộ Giáo dục để đổi lấy việc họ lựa chọn sử dụng sản phẩm của Google", Google khẳng định.
