Ứng cử viên Tổng thống 2028 đề xuất đánh thuế tỷ phú trên toàn nước Mỹ

Trong bài viết đăng trên nền tảng Substack kèm video công bố trên mạng xã hội ngày 26/6, ông Newsom ủng hộ việc tăng thuế đối với những người giàu nhất nước Mỹ. Tuy nhiên, ông vẫn phản đối đề xuất đánh thuế tài sản cấp bang đang được cử tri California xem xét bỏ phiếu vào tháng 11 tới.

Dù cuộc bầu cử Tổng thống tiếp theo còn hơn 2 năm nữa mới diễn ra, Gavin Newsom đã nổi lên như một trong những ứng viên tiềm năng hàng đầu của đảng Dân chủ.

Vị thống đốc 58 tuổi sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào đầu năm 2027 do giới hạn nhiệm kỳ. Trước đó, ông cũng thừa nhận đang cân nhắc khả năng tranh cử Nhà Trắng. Đầu tháng này, ông từng cáo buộc Tổng thống Donald Trump chỉ đạo Bộ Tư pháp điều tra mình và vợ vì ông đang xem xét tham gia cuộc đua tổng thống.

Muốn tỷ phú trả thuế ít nhất bằng nhân viên của họ

Trong thông điệp kinh tế mới, Newsom cho rằng hệ thống hiện tại đang thiên vị tầng lớp giàu có, trong khi hàng triệu người lao động dù làm việc chăm chỉ vẫn gặp khó khăn trong việc cải thiện cuộc sống.

"Họ đã làm mọi thứ đúng đắn nhưng hệ thống vẫn không mang lại cơ hội cho họ", ông viết. "Điều cản trở họ chính là hệ thống thuế liên bang, các quy định doanh nghiệp và luật thừa kế được thiết kế cho một nhóm người khác".

Newsom đề xuất áp dụng một mức thuế tối thiểu thực sự đối với các tỷ phú, tương tự nguyên tắc từng được nhà đầu tư huyền thoại Warren Buffett ủng hộ.

Theo ông, những người giàu nhất nước Mỹ nên đóng ít nhất mức thuế tương đương với tỷ lệ mà chính nhân viên của họ đang phải trả.

Bên cạnh đó, thống đốc California cũng kêu gọi xóa bỏ hàng loạt ưu đãi và lỗ hổng thuế mà giới siêu giàu đang tận dụng để giảm nghĩa vụ thuế.

Một trong những mục tiêu ông nhắm tới là chiến lược gây tranh cãi thường được gọi là "buy, borrow, die" (mua, vay rồi để lại tài sản thừa kế). Theo đó, các tỷ phú có thể vay tiền bằng cách thế chấp cổ phiếu và tài sản đang nắm giữ thay vì bán chúng, từ đó hạn chế thu nhập chịu thuế.

Nhiều tỷ phú nổi tiếng từng bị chỉ trích vì sử dụng chiến lược này. Nhà sáng lập Amazon, Jeff Bezos, gần đây cũng cho rằng nếu đây thực sự là một lỗ hổng pháp lý thì nên được khắc phục.

Nhắm vào các "lỗ hổng" giúp giới siêu giàu giảm thuế

Ngoài việc tăng thuế với giới siêu giàu, Newsom còn đề xuất sửa đổi luật thừa kế và đưa thuế doanh nghiệp trở lại mức trước năm 2017, thời điểm Tổng thống Donald Trump ký ban hành gói cắt giảm thuế lớn trong nhiệm kỳ đầu tiên.

Ông cũng đề xuất thành lập một "Quỹ cổ phần công quốc gia" nhằm bảo đảm mọi người dân Mỹ đều có cơ hội hưởng lợi từ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo Newsom, khi AI tạo ra những giá trị kinh tế khổng lồ trong tương lai, người dân Mỹ cũng nên sở hữu một phần lợi ích từ quá trình đó thay vì để toàn bộ thành quả tập trung vào các tập đoàn công nghệ và giới đầu tư lớn.

Phản đối đánh thuế tỷ phú ở California

Điều đáng chú ý là dù kêu gọi đánh thuế tỷ phú trên quy mô liên bang, Newsom vẫn phản đối đề xuất đánh thuế tài sản đang được đưa ra bỏ phiếu tại California.

Đề xuất này áp mức thuế một lần 5% lên tổng tài sản của các tỷ phú trong bang. Sau khi nghiệp đoàn nhân viên y tế hậu thuẫn sáng kiến từ chối rút đề xuất trước thời hạn quy định, kế hoạch đã đủ điều kiện xuất hiện trên lá phiếu bầu vào cuối năm nay.

Newsom cho rằng việc đánh thuế người giàu theo từng bang riêng lẻ sẽ không hiệu quả vì các tỷ phú hoàn toàn có thể chuyển nơi cư trú sang những bang có mức thuế thấp hơn như Texas hoặc Florida.

"Cuộc chiến buộc những người giàu nhất nước Mỹ phải đóng thuế nhiều hơn không nên được tiến hành theo từng bang", ông viết.

Ông cho rằng người lao động bình thường khó có khả năng chuyển nơi ở chỉ để tránh thuế, trong khi các tỷ phú hoàn toàn có đủ điều kiện tài chính để làm điều đó. Vì vậy, một chính sách áp dụng trên toàn nước Mỹ sẽ hiệu quả hơn nhiều so với các biện pháp riêng lẻ ở từng địa phương.