Việt Nam dự kiến có tuyến cáp treo trên ‘hòn đảo bí ẩn’, kết nối đến sân bay xây từ thời Pháp thuộc

Để đáp ứng nhu cầu phát triển trong giai đoạn tới đồng thời giảm thiểu tác động đến hệ sinh thái rừng đặc dụng, UBND TP. HCM đã đề xuất nghiên cứu đầu tư tuyến cáp treo công cộng kết nối sân bay Cỏ Ống với khu vực trung tâm Côn Đảo. Phương án này được đánh giá là giải pháp giao thông bền vững, thay thế việc mở rộng tuyến đường bộ hiện hữu vốn có nguy cơ ảnh hưởng lớn đến diện tích rừng nguyên sinh của Vườn quốc gia Côn Đảo.

Sau khi trở thành đặc khu thuộc TP. HCM, Côn Đảo được định hướng phát triển trở thành trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và lịch sử với hệ sinh thái rừng, biển đặc sắc cùng nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Tuy nhiên, hạ tầng giao thông kết nối giữa đảo với đất liền và hạ tầng giao thông nội đảo vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn đối với sự phát triển.

Hiện việc kết nối với đất liền chủ yếu thông qua đường hàng không và đường biển. Trong đó, vận tải hàng không vẫn còn hạn chế về năng lực khai thác, thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi thời tiết dẫn đến nhiều chuyến bay bị hoãn hoặc hủy, trong khi giá vé luôn ở mức cao.

Bên cạnh đó, từ sân bay Cỏ Ống vào trung tâm Côn Đảo hiện chỉ có một tuyến đường bộ quy mô 2 làn xe. Tuyến đường có địa hình đặc thù với nhiều đoạn quanh co, một bên là biển, một bên là sườn núi thuộc khu vực rừng đặc dụng của Vườn quốc gia Côn Đảo.

Theo quy hoạch, cùng với dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không Côn Đảo, nhu cầu đi lại trên đảo được dự báo sẽ tăng mạnh trong những năm tới. Cảng hàng không Côn Đảo được quy hoạch đạt công suất khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030 và khoảng 3 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2050.

Trong bối cảnh đó, TP. HCM cho rằng cần sớm bổ sung một phương thức kết nối mới giữa sân bay Cỏ Ống và trung tâm Côn Đảo để đáp ứng nhu cầu phát triển lâu dài.

Theo phương án đang được nghiên cứu, tuyến cáp treo sẽ kết nối từ sân bay Cỏ Ống, đi qua khu vực núi Nhà Bàn và kết thúc tại trung tâm Côn Đảo. Khác với các tuyến cáp treo phục vụ tham quan, du lịch hiện nay, công trình được định hướng là hệ thống giao thông công cộng, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân và du khách từ cửa ngõ hàng không đến khu vực trung tâm, nơi tập trung các cơ sở lưu trú, dịch vụ và điểm tham quan.

UBND TP. HCM đã so sánh hai phương án đầu tư gồm mở rộng tuyến đường bộ hiện hữu và xây dựng tuyến cáp treo.

Nếu mở rộng tuyến đường hiện hữu từ 2 lên 4 làn xe, công trình sẽ phải đào mở sườn núi để tạo mặt bằng do phần lớn tuyến đường nằm giữa biển và vách núi. Ước tính phương án này sẽ phải chuyển đổi khoảng 15,75ha đất rừng sang mục đích giao thông, tác động trực tiếp đến hệ sinh thái của Vườn quốc gia Côn Đảo.

Trong khi đó, tuyến cáp treo chủ yếu đi trên không, chỉ cần xây dựng khoảng 28 trụ đỡ cùng các công trình phụ trợ. Tổng diện tích chịu tác động khoảng 3 ha và không phải chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng. Các vị trí xây dựng dự kiến được ưu tiên lựa chọn tại khu vực đất trống, trảng cỏ hoặc nơi có cây bụi nhằm hạn chế tối đa ảnh hưởng đến thảm thực vật và hệ sinh thái tự nhiên.

Theo đánh giá của UBND TP. HCM, phương án đầu tư cáp treo giúp giảm hơn 5 lần diện tích rừng bị tác động so với phương án mở rộng tuyến đường bộ hiện hữu, đồng thời vẫn đáp ứng nhu cầu kết nối giao thông giữa sân bay Cỏ Ống và trung tâm Côn Đảo trong dài hạn.

Lãnh đạo thành phố cũng cho biết việc thiết kế và xây dựng tuyến cáp treo sẽ nghiên cứu áp dụng các công nghệ hiện đại nhằm giảm tối đa tác động đến môi trường và cảnh quan tự nhiên.

Hiện nay, đây mới là phương án được đề xuất nghiên cứu, chưa có quyết định phê duyệt đầu tư cũng như chưa xác định thời điểm triển khai dự án.

Trong thời gian chờ các giải pháp hạ tầng mới, Côn Đảo - hòn đảo từng được Business Insider đưa vào danh sách 13 hòn đảo du lịch bí ẩn nhất thế giới đã từng bước mở rộng các phương thức giao thông xanh. Từ cuối năm 2025, tuyến xe buýt điện số 173 kết nối chợ Côn Đảo với sân bay Cỏ Ống đã đi vào hoạt động, góp phần tạo thêm lựa chọn di chuyển thuận tiện cho người dân và du khách trên đảo.