Việt Nam tham gia công trình sân vận động sức chứa gấp 2 lần sân Mỹ Đình, dát vàng hoành tráng bậc nhất thế giới, vốn đầu tư gần 20.000 tỷ
Là sân vận động lớn nhất tại World Cup 2022 và nơi Lionel Messi cùng đội tuyển Argentina nâng cao chiếc cúp vàng sau trận chung kết với Pháp, Lusail Iconic (Quatar) còn có một dấu ấn đặc biệt đến từ Việt Nam: khoảng 6.000 tấn kết cấu thép của công trình được một doanh nghiệp Việt Nam sản xuất.
Nằm tại thành phố Lusail, cách Doha khoảng 15 km về phía Bắc, Lusail Stadium được Qatar xây dựng như công trình trung tâm của một đô thị mới và là một trong những sân đấu quan trọng nhất tại World Cup 2022. FIFA lựa chọn nơi đây tổ chức 10 trận đấu, trong đó có trận chung kết diễn ra ngày 18/12/2022 giữa Argentina và Pháp.
Tại trận đấu cuối cùng của giải, 88.966 khán giả đã có mặt trên khán đài để chứng kiến Argentina đánh bại Pháp trên chấm luân lưu, đưa Messi và các đồng đội lên ngôi vô địch. Đây cũng là một trong những trận đấu có lượng khán giả cao nhất lịch sử World Cup kể từ năm 1994.
Công trình được thiết kế bởi Foster + Partners, lấy cảm hứng từ sự giao thoa giữa ánh sáng và bóng tối cùng những hoa văn, đồ vật đặc trưng của nghệ thuật Arab và Hồi giáo.
Nhìn từ bên ngoài, sân vận động nổi bật với lớp vỏ màu vàng cùng hệ thống các ô mở hình học. Tổng thể công trình gợi liên tưởng đến một chiếc bát hoặc bình vàng khổng lồ, trong khi các họa tiết trên mặt đứng tạo nên hiệu ứng ánh sáng và bóng râm thay đổi theo thời gian trong ngày.
Thiết kế này không chỉ mang tính biểu tượng mà còn được tính toán để thích ứng với điều kiện khí hậu khắc nghiệt của Qatar.
Phần mái sử dụng màng PTFE, vừa tạo bóng râm, hạn chế tác động của gió nóng và bụi, vừa cho phép ánh sáng cần thiết đi vào sân. Nhờ đó, công trình có thể giảm tải cho hệ thống điều hòa không khí bên trong. FIFA cho biết Lusail đã được trao chứng nhận 5 sao theo hệ thống đánh giá bền vững GSAS.
Theo hồ sơ của FIFA, Lusail có sức chứa 86.250 chỗ theo thiết kế tổng thể, lớn hơn gấp đôi sức chứa khoảng 40.000 chỗ của sân vận động Mỹ Đình.

Ẩn sau lớp vỏ kiến trúc màu vàng của Lusail là hệ thống kết cấu thép có quy mô lớn. Trong quá trình xây dựng, Tập đoàn Đại Dũng của Việt Nam tham gia chế tạo kết cấu thép cho công trình với khối lượng khoảng 6.000 tấn.
Theo thông tin doanh nghiệp công bố, Lusail là một trong những dự án tiêu biểu trong giai đoạn 2020-2021 của Đại Dũng, với khoảng 6.000 tấn kết cấu thép được chế tạo phục vụ công trình. Doanh nghiệp hiện cũng xác định Lusail Iconic là một trong những dự án tiêu biểu đưa sản phẩm kết cấu thép Việt Nam tham gia các công trình quy mô quốc tế.
Đây là một bài toán không đơn giản bởi kết cấu của sân vận động phải đáp ứng đồng thời các yêu cầu nghiêm ngặt về kỹ thuật, chất lượng, độ chính xác và tiến độ của một công trình phục vụ sự kiện thể thao lớn nhất hành tinh.
Đại Dũng cho biết các cấu kiện cho Lusail được thực hiện trong giai đoạn 2020-2021. Sau khi hoàn thiện, những cấu kiện thép mang dấu ấn của doanh nghiệp Việt Nam đã được đưa vào một công trình mà hàng tỷ người trên thế giới theo dõi trong thời gian World Cup 2022.

Lusail Stadium được xây dựng với tổng giá trị hợp đồng khoảng 2,8 tỷ riyal Qatar, tương đương khoảng 767 triệu USD, tương đương gần 20.000 tỷ đồng. Sân có diện tích sàn khoảng 180.000 m² và được thiết kế với quy mô rất lớn.
Không chỉ phục vụ World Cup, Qatar ngay từ đầu đã tính đến "di sản" của Lusail sau khi giải đấu kết thúc.
Theo FIFA, sau World Cup, sân vận động được định hướng chuyển đổi thành không gian phục vụ cộng đồng, với các chức năng như trường học, cửa hàng, quán cà phê, cơ sở thể thao và phòng khám y tế. Một phần ghế ngồi cũng được dự kiến tháo dỡ và chuyển đến các dự án thể thao khác trên thế giới.
Định hướng này phản ánh cách Qatar sử dụng các công trình World Cup như một phần của chiến lược phát triển đô thị dài hạn, thay vì chỉ phục vụ một sự kiện thể thao kéo dài khoảng một tháng.
Ngay từ giai đoạn xây dựng, Lusail đã được áp dụng nhiều giải pháp nhằm giảm tiêu thụ tài nguyên.
FIFA cho biết nước tái chế được sử dụng để tưới cây quanh sân, trong khi các thiết bị tiết kiệm nước và hệ thống phát hiện rò rỉ được lắp đặt trong công trình. Riêng quá trình thi công sân đã tiết kiệm khoảng 40% nước ngọt so với các dự án sân vận động thông thường.
Theo báo cáo của FIFA, các sân vận động phục vụ World Cup Qatar 2022 nói chung sử dụng trung bình khoảng 40% ít nước hơn so với chuẩn của Bộ luật Hệ thống ống nước quốc tế (IPC-2015).
Với Lusail, mái PTFE là một trong những giải pháp quan trọng. Vật liệu này giúp chắn gió nóng và bụi, tạo bóng râm nhưng vẫn cho phép ánh sáng đi vào sân, qua đó góp phần giảm nhu cầu sử dụng điều hòa.

Từ một sân vận động được xây dựng để trở thành tâm điểm của World Cup 2022, Lusail đang tiếp tục được định hướng như một phần của đô thị Lusail trong thời kỳ hậu World Cup.
Và phía sau công trình mang tính biểu tượng của Qatar ấy là một dấu ấn ít được chú ý hơn trên khán đài: hàng nghìn tấn kết cấu thép được chế tạo tại Việt Nam, góp phần tạo nên sân đấu nơi một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất của bóng đá thế giới diễn ra.
