Vụ 'xe cỏ' vi phạm giao thông bị phạt gần 500 triệu ở Phú Thọ: Bỏ xe, không nộp tiền có sao không?

Vụ một chiếc Daewoo Matiz bị camera AI tại Phú Thọ ghi nhận tới 96 lần vi phạm, với tổng số tiền xử phạt 474,6 triệu đồng, đang thu hút sự chú ý. Nếu chủ phương tiện không nộp phạt, thậm chí bỏ luôn chiếc xe, nghĩa vụ tài chính có được “xóa bỏ”?

Câu trả lời là không. Theo quy định hiện hành, việc không tự nguyện chấp hành quyết định xử phạt có thể dẫn tới cưỡng chế, đồng thời phát sinh tiền chậm nộp.

Theo khoản 1 Điều 78 Luật Xử lý vi phạm hành chính, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 67/2020/QH14 và Luật số 88/2025/QH15, quy định nếu quá thời hạn thi hành quyết định xử phạt thì người vi phạm bị cưỡng chế và mỗi ngày chậm nộp phải trả thêm 0,05% trên tổng số tiền phạt chưa nộp. Thời hạn thi hành thông thường là 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định xử phạt. Trường hợp quyết định ghi thời hạn dài hơn thì thực hiện theo thời hạn đó.

Với khoản phạt 474,6 triệu đồng, nếu giả định toàn bộ số tiền đã đến hạn nhưng chưa nộp, tiền chậm nộp tương đương khoảng 237.300 đồng mỗi ngày. Sau 30 ngày, số tiền phát sinh thêm khoảng 7,1 triệu đồng. Đây chỉ là phép tính minh họa; trên thực tế, tiền chậm nộp phải được xác định theo từng quyết định xử phạt và thời điểm phát sinh nghĩa vụ.

Không nộp phạt không đồng nghĩa với việc cơ quan chức năng “bó tay”. Pháp luật cho phép áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt. Trong đó có khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập, khấu trừ tiền từ tài khoản; kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá.

Trường hợp người phải thi hành quyết định cố tình tẩu tán tài sản, pháp luật còn có cơ chế thu tiền, tài sản do cá nhân, tổ chức khác đang giữ.

Như vậy, việc chiếc Matiz chỉ có giá trị khoảng vài chục triệu đồng không đồng nghĩa chủ xe chỉ cần bỏ phương tiện là có thể “bỏ” luôn khoản phạt. Nghĩa vụ xử phạt gắn với người bị xử phạt và quyết định hành chính đã ban hành.

Hậu quả của việc không chấp hành còn có thể kéo dài sang các thủ tục liên quan đến phương tiện. Theo Thông tư 79/2024/TT-BCA, trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm trật tự, an toàn giao thông nhưng không chấp hành quyết định xử phạt thì chưa được giải quyết đăng ký xe.

Đối với ô tô, nếu quá thời hạn hẹn giải quyết vụ việc mà chủ phương tiện vẫn không đến làm việc, CSGT có thể thông báo cho cơ quan đăng kiểm để đưa phương tiện vào diện cảnh báo. Sau khi người vi phạm giải quyết xong nghĩa vụ, cảnh báo mới được gỡ bỏ theo quy định.

Vụ Matiz tại Phú Thọ cũng cho thấy hậu quả của việc để vi phạm kéo dài. Ngoài 96 lần chạy quá tốc độ, cơ quan chức năng còn xác định xe không có bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự còn hiệu lực, không có giấy chứng nhận kiểm định và chưa làm thủ tục sang tên khi thay đổi chủ phương tiện. Tổng số tiền xử phạt lên tới 474,6 triệu đồng.