Vùng đất rộng 7.000ha giữa rừng núi Tây Bắc được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt, cách Hà Nội khoảng 300km, từng vào top 'điểm đến đẹp nhất thế giới'

Nằm giữa vùng núi non của Tây Bắc, ruộng bậc thang Mù Cang Chải từ lâu đã trở thành một trong những danh thắng nổi tiếng của Việt Nam. Thuộc địa bàn huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái cũ (nay thuộc tỉnh Lào Cai), khu vực này cách trung tâm Hà Nội khoảng 300km về phía Tây Bắc.

Với địa hình đặc trưng của dãy Hoàng Liên Sơn, nơi đây được biết đến bởi những thửa ruộng bậc thang trải dài trên các sườn núi, gắn liền với đời sống sản xuất của đồng bào dân tộc Mông qua nhiều thế hệ.

Hệ thống ruộng bậc thang ở Mù Cang Chải đã được hình thành từ hàng trăm năm trước. Trong điều kiện địa hình chủ yếu là đồi núi dốc, người Mông đã khai phá các sườn núi, tạo thành những bậc ruộng nối tiếp nhau để dẫn nước và canh tác lúa nước. Trải qua nhiều thế hệ lao động, diện tích ruộng bậc thang không ngừng được mở rộng, hình thành nên một quần thể canh tác quy mô lớn phân bố trên nhiều xã.

Năm 2007, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng danh thắng ruộng bậc thang Mù Cang Chải là Di tích quốc gia với diện tích 330ha thuộc địa bàn ba xã La Pán Tẩn, Chế Cu Nha và Dế Xu Phình (trước sáp nhập). Đến ngày 31/12/2019, theo Quyết định số 1954/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, danh thắng ruộng bậc thang Mù Cang Chải với tổng diện tích khoảng 7.000ha được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt.

Điểm nổi bật của ruộng bậc thang Mù Cang Chải là những lớp ruộng nối tiếp nhau trên các triền núi cao. Hàng nghìn thửa ruộng lớn nhỏ uốn lượn theo địa hình tự nhiên, trải dài từ chân núi lên tới đỉnh đồi. Nhìn từ trên cao, các thửa ruộng hiện lên thành những đường cong liên hoàn bao phủ các sườn núi và thung lũng. Cảnh quan nơi đây thay đổi theo từng mùa gắn với chu kỳ sản xuất nông nghiệp của người dân địa phương.

Khoảng tháng 5 đến tháng 6 hằng năm là mùa nước đổ. Đây là thời điểm người dân đưa nước từ các khe suối về ruộng để chuẩn bị cho vụ cấy mới. Mặt nước trải rộng trên các thửa ruộng phản chiếu bầu trời và cảnh quan núi rừng xung quanh. Đến tháng 7 và tháng 8, lúa phát triển xanh tốt, phủ màu xanh lên các sườn đồi.

Mùa lúa chín, thường diễn ra từ giữa tháng 9 đến đầu tháng 10, là thời điểm thu hút nhiều du khách đến với Mù Cang Chải. Khi đó, các thửa ruộng chuyển sang sắc vàng, trải dài trên những sườn núi và thung lũng. Đây cũng là thời gian địa phương tổ chức nhiều hoạt động văn hóa và du lịch.

Trong số các điểm tham quan nổi tiếng tại Mù Cang Chải, đèo Khau Phạ là địa danh được nhiều người biết đến. Đây là một trong những cung đèo lớn của vùng Tây Bắc, nơi có thể quan sát toàn cảnh các thung lũng và ruộng bậc thang từ trên cao. Bên cạnh đó, các khu vực như La Pán Tẩn, Chế Cu Nha và Dế Xu Phình cũng là những địa điểm tập trung nhiều thửa ruộng bậc thang quy mô lớn.

Không chỉ được biết đến trong nước, ruộng bậc thang Mù Cang Chải còn nhiều lần xuất hiện trên các tạp chí du lịch, kênh truyền hình và trang thông tin quốc tế. Danh thắng này từng được giới thiệu là một tài nguyên du lịch nhân văn độc đáo của Việt Nam với những thửa ruộng bậc thang đẹp nhất thế giới, nằm trong “Top 20 điểm đến sắc màu nhất trên thế giới” và “50 điểm đến đẹp nhất thế giới năm 2020”.

Ngày nay, bên cạnh việc tham quan danh thắng, du khách đến Mù Cang Chải còn có cơ hội trải nghiệm nhiều hoạt động du lịch đặc trưng. Lễ hội dù lượn mùa thu, thường được tổ chức vào tháng 9 hằng năm, thu hút đông đảo người yêu thích các môn thể thao trên không. Ngoài ra, nhiều du khách lựa chọn đi bộ, đạp xe, chụp ảnh hoặc khám phá các địa danh nổi tiếng như đèo Khau Phạ, thác Mơ và thác Pú Nhu.

Đến với Mù Cang Chải, du khách còn có dịp thưởng thức các món ăn địa phương được chế biến từ những sản vật của núi rừng và nguồn nguyên liệu do chính người dân bản địa sản xuất. Trải qua hàng trăm năm hình thành và phát triển, những thửa ruộng bậc thang vẫn hiện diện trên các sườn núi, trở thành một phần của cảnh quan đặc trưng vùng Tây Bắc và là Di tích quốc gia đặc biệt của Việt Nam.