Xuất khẩu năm 2026 đặt mục tiêu tăng trên 8%, xuất siêu trên 23 tỷ USD

Năm 2025 ghi dấu một cột mốc quan trọng của xuất nhập khẩu Việt Nam khi tổng kim ngạch đạt khoảng 930 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm 2024, tương đương mức tăng tuyệt đối 143 tỷ USD.

Riêng xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng 17%, vượt xa kế hoạch được giao, cao hơn nhiều nền kinh tế trong khu vực và chỉ đứng sau mức tăng cao nhất trong giai đoạn 2021–2025.

Những con số này phản ánh rõ nỗ lực phục hồi và mở rộng sản xuất - thương mại của Việt Nam sau giai đoạn chịu tác động kéo dài của dịch bệnh và đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu được dự báo tăng trên 8% so với năm 2025. Cùng với đó, cán cân thương mại được kỳ vọng tiếp tục duy trì xuất siêu ở mức trên 23 tỷ USD, tăng khoảng 15% so với năm trước.

Đây là những mục tiêu đầy thách thức trong bối cảnh nhiều thị trường xuất khẩu lớn đang gia tăng các rào cản kỹ thuật, siết chặt yêu cầu về tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc và xuất xứ hàng hóa.

Từ các mục tiêu đã đặt ra, ngay trong những ngày đầu năm, Bộ Công Thương đã xác định hàng loạt nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng xuất khẩu trong năm 2026, trong đó ưu tiên hoàn thiện thể chế, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp và tăng cường phối hợp với các đối tác quốc tế.

Một trong những nhiệm vụ được triển khai sớm là tiếp tục hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo kế hoạch, trong năm 2026, Cục Xuất nhập khẩu sẽ tập trung xây dựng 4 nghị định, gồm: Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Quản lý ngoại thương; Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa; Nghị định quy định tiêu chí xác định xuất xứ Việt Nam đối với hàng hóa lưu thông trong nước; và Nghị định về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo thay thế các văn bản hiện hành.

Song song với đó, Cục Xuất nhập khẩu sẽ tổng hợp ý kiến từ các địa phương, cơ quan, đơn vị liên quan để báo cáo lãnh đạo Bộ phương án sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế các thông tư không còn phù hợp. Việc rà soát này nhằm bảo đảm hệ thống quy định theo kịp diễn biến thị trường và sát với thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp.

Ngoài việc xây dựng và hoàn thiện văn bản pháp luật, Cục Xuất nhập khẩu sẽ tham mưu, đề xuất các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu theo hướng cao và bền vững.

Trong đó, một nội dung cụ thể là phối hợp với các đơn vị liên quan thúc đẩy phía Mexico bổ sung nhà máy sản xuất thép của Việt Nam vào danh sách các nhà máy hợp lệ được phép xuất khẩu thép vào thị trường này.

Cùng với đó, Cục tiếp tục phối hợp với các cục, vụ trong Bộ Công Thương rà soát, đánh giá việc thực thi các cam kết của Việt Nam khi xuất khẩu hàng dệt may sang Mexico. Trên cơ sở đó, báo cáo lãnh đạo Bộ phương án sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành nếu cần thiết.

Ngoài các thị trường cụ thể, hoạt động đàm phán mở cửa thị trường xuất khẩu và quy tắc xuất xứ hàng hóa trong các hiệp định thương mại tự do (FTA) mới cũng sẽ được Cục Xuất nhập khẩu chủ động tham gia.

Các đàm phán nâng cấp FTA hiện có, cũng như Hiệp định thương mại đối ứng công bằng và cân bằng giữa Việt Nam và Hoa Kỳ, được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp xuất khẩu trong thời gian tới.