5 loại rau được xem là 'kháng sinh tự nhiên', bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh

Khi thời tiết bước vào giai đoạn se lạnh, cơ thể con người phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là nguy cơ mắc các bệnh đường hô hấp như cảm cúm, ho, viêm họng. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột của thời tiết khiến hệ miễn dịch suy yếu, tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus tấn công.

Chính vì thế, nhiều người có xu hướng tìm đến thực phẩm chức năng hoặc thuốc bổ để tăng sức đề kháng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, ngay trong bữa ăn hằng ngày đã tồn tại nhiều loại rau củ quen thuộc được ví như “kháng sinh tự nhiên”, giúp cơ thể phòng bệnh hiệu quả nếu biết sử dụng đúng cách.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng, nhiều loại rau gia vị truyền thống chứa các hợp chất sinh học có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm và hỗ trợ hệ miễn dịch. Dù không phải là kháng sinh theo nghĩa dược học, nhưng các hoạt chất này giúp ức chế sự phát triển của vi khuẩn, giảm phản ứng viêm và hỗ trợ cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh trong mùa lạnh.

Tỏi

Tỏi từ lâu đã được coi là một trong những thực phẩm có khả năng kháng khuẩn mạnh nhất trong tự nhiên. Hoạt chất allicin trong tỏi có khả năng ức chế nhiều loại vi khuẩn, virus và nấm gây bệnh. Không chỉ vậy, tỏi còn giúp tăng cường hoạt động của các tế bào miễn dịch, hỗ trợ cơ thể phản ứng nhanh hơn khi bị nhiễm lạnh.

Trong bữa ăn hằng ngày, tỏi có thể được sử dụng linh hoạt như băm sống, trộn salad, làm nước chấm hoặc phi sơ cho vào món ăn. Tuy nhiên, để giữ được tối đa hoạt chất, tỏi không nên nấu quá lâu. Những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm cần sử dụng với lượng vừa phải để tránh kích ứng dạ dày.

Gừng

Gừng là loại gia vị quen thuộc trong mùa đông nhờ khả năng làm ấm cơ thể và thúc đẩy tuần hoàn máu. Hoạt chất gingerol trong gừng không chỉ có tác dụng chống viêm mà còn giúp giảm đau họng, giảm buồn nôn và hỗ trợ tiêu hóa.

Một cốc nước gừng ấm vào buổi sáng hoặc khi cảm thấy lạnh có thể giúp cơ thể dễ chịu hơn. Gừng cũng thường được sử dụng trong các món hầm, kho, canh để tăng hương vị và giá trị dinh dưỡng. Tuy nhiên, chuyên gia khuyến cáo không nên dùng quá nhiều gừng vào buổi tối, đặc biệt với người khó ngủ hoặc có cơ địa nóng.

Hành tây

Hành tây là loại củ phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ về giá trị tăng cường miễn dịch. Thực tế, hành tây chứa nhiều vitamin C, allicin và các hợp chất sulfur giúp kháng khuẩn, chống viêm và hỗ trợ cơ thể sản sinh tế bào miễn dịch.

Trong mùa lạnh, hành tây có thể giúp làm ấm cơ thể và giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp. Hành tây có thể ăn sống trong salad hoặc chế biến thành các món xào, nấu canh quen thuộc. Khi chọn hành, nên ưu tiên những củ chắc tay, vỏ khô để đảm bảo hàm lượng dưỡng chất cao.

Củ cải trắng

Trong y học cổ truyền, củ cải trắng được xem là “bài thuốc” tự nhiên giúp dưỡng phổi, tiêu đờm và giảm ho. Các enzym và dầu mù tạt trong củ cải có tác dụng kháng khuẩn, hỗ trợ tiêu hóa và làm dịu các triệu chứng khó chịu ở đường hô hấp.

Canh củ cải trắng hầm xương hoặc luộc đơn giản là lựa chọn phù hợp trong những ngày lạnh nhưng hanh khô. Đáng chú ý, phần lá củ cải thường bị bỏ đi lại rất giàu vitamin và khoáng chất, có thể tận dụng để xào hoặc nấu canh.

Hành lá

Hành lá tuy chỉ là gia vị nhưng lại chứa nhiều hợp chất sulfur có tác dụng kháng khuẩn và chống viêm. Theo quan niệm Đông y, hành lá có tính ấm, giúp tán hàn, hỗ trợ làm ấm cơ thể và tăng cường sức đề kháng trong mùa lạnh.

Hành lá nên được cho vào món ăn ở giai đoạn cuối để giữ được độ tươi và dưỡng chất. Khi chọn mua, nên ưu tiên hành có rễ trắng, lá xanh tươi, không bị dập nát.

Các chuyên gia lưu ý rằng, để phát huy tối đa lợi ích, cần kết hợp đa dạng nhiều loại rau củ trong khẩu phần ăn thay vì chỉ tập trung vào một loại. Rau củ nên được sử dụng tươi, hạn chế nấu quá kỹ để tránh làm mất các hợp chất sinh học quý.

Bên cạnh đó, việc lựa chọn thực phẩm cũng cần phù hợp với thể trạng. Người có cơ địa nóng nên dùng gừng, tỏi với lượng vừa phải; người hay lạnh bụng có thể kết hợp củ cải với gừng để cân bằng.

Dù mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, các loại rau củ này không thể thay thế thuốc điều trị. Khi có các triệu chứng nghiêm trọng như sốt cao, ho kéo dài hay khó thở, người bệnh cần đi khám để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Trong mùa lạnh, một chế độ ăn cân bằng, giàu rau củ và “kháng sinh tự nhiên” không chỉ giúp tăng cường miễn dịch mà còn là cách đơn giản, tiết kiệm và bền vững để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.