Bộ Công Thương phản hồi về nguồn dự trữ xăng dầu quốc gia

Tại cuộc họp ngày 10/3, Nguyễn Sinh Nhật Tân – Thứ trưởng Bộ Công Thương – cho biết lượng dự trữ bắt buộc tại các doanh nghiệp đầu mối hiện bảo đảm khoảng 20 ngày cung ứng theo quy định.

Theo Thứ trưởng, Việt Nam hiện chưa phải sử dụng đến nguồn dự trữ xăng dầu quốc gia – nguồn chỉ được kích hoạt trong trường hợp nguồn nhập khẩu bị gián đoạn hoặc sản xuất trong nước sụt giảm nghiêm trọng.

Bộ Công Thương khẳng định đã xây dựng các kịch bản ứng phó và nguồn cung xăng dầu trong nước vẫn đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ đến hết tháng 3.

Theo quy định, cơ cấu dự trữ xăng dầu của Việt Nam gồm ba nguồn: dự trữ thương mại tại các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối (20 ngày) và thương nhân phân phối (5 ngày); dự trữ sản xuất tại các nhà máy lọc dầu; cùng với dự trữ quốc gia.

Riêng nguồn dự trữ quốc gia tương đương khoảng 7 ngày sử dụng. Theo Quyết định 861/QĐ-TTg năm 2023, Việt Nam sẽ xây dựng hệ thống kho chứa xăng dầu riêng nhằm nâng năng lực dự trữ, đáp ứng khoảng 15–20 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030. Sau năm 2030, mức dự trữ xăng dầu thành phẩm và dầu thô dự kiến tăng lên khoảng 25–30 ngày nhập khẩu ròng.

Cộng với nguồn dự trữ thương mại và dự trữ sản xuất, Việt Nam đặt mục tiêu nâng tổng dự trữ dầu thô và sản phẩm xăng dầu của cả nước lên khoảng 75–80 ngày nhập khẩu ròng, phấn đấu đạt 90 ngày. Liên quan nguồn dầu thô phục vụ sản xuất trong nước, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết Việt Nam hiện có nhiều nguồn nhập khẩu từ khu vực Đông Nam Á, Mỹ và Trung Đông.

Một số lô hàng từ Trung Đông bị chậm trễ do tình hình khu vực, song nguồn cung trên thị trường thế giới nhìn chung không thiếu, vấn đề chủ yếu nằm ở mức giá. Ngoài các nguồn truyền thống, cơ quan quản lý cũng đang xem xét khả năng nhập dầu thô từ Venezuela.

Theo Thứ trưởng, dầu thô của quốc gia này là dầu nặng, có thể phối trộn để sử dụng tại Nhà máy lọc dầu Dung Quất, nhưng khó phù hợp với Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn do công nghệ của nhà máy ưu tiên chế biến dầu nhẹ.

Trước đó, ngày 9/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết Chính phủ đã huy động khoảng 4 triệu thùng dầu từ các đối tác nhằm bảo đảm nguồn cung trước mắt.

Với lượng dầu thô này cùng nguồn bổ sung sắp tới, Bộ Công Thương ước tính nguồn cung xăng dầu có thể đáp ứng khoảng 30–45 ngày tiêu thụ, tùy thuộc kế hoạch sản xuất của các nhà máy lọc dầu và nhu cầu thị trường.

Bên cạnh các giải pháp về nguồn cung, Chính phủ cũng sử dụng công cụ thuế để hỗ trợ thị trường. Hiện thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với xăng và một số nguyên liệu phối trộn đã được giảm xuống 0%. Biện pháp này nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu mối mở rộng nguồn nhập khẩu từ các thị trường chưa có hiệp định thương mại tự do với Việt Nam.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết Bộ Công Thương cũng đang nghiên cứu điều chỉnh cơ chế điều hành giá và xem xét sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để hỗ trợ thị trường trong giai đoạn biến động.

Tính đến cuối quý III/2025, quỹ này còn dư gần 5.620 tỷ đồng. Thị trường xăng dầu trong nước gần đây có nhiều biến động khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2, khiến tâm lý lo ngại thiếu nguồn cung gia tăng.

Tại nhiều địa phương, người dân đổ xô mua tích trữ, khiến nhu cầu tiêu thụ tăng 50–100% trong thời gian ngắn. Ghi nhận tối 9/3 và sáng 10/3, nhiều cây xăng tại TP HCM và Hà Nội xuất hiện tình trạng người dân xếp hàng dài chờ đổ xăng, có nơi phải chờ 30–45 phút mới đến lượt.

Trước diễn biến này, Bộ Công Thương yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối, thương nhân phân phối và hệ thống bán lẻ duy trì cung ứng liên tục, đồng thời chủ động tìm thêm nguồn nhập khẩu. Các Sở Công Thương và lực lượng quản lý thị trường cũng được chỉ đạo tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi găm hàng, bán sai giá hoặc ngừng bán không có lý do.

Cơ quan quản lý đồng thời khuyến nghị người dân không mua tích trữ xăng dầu nhằm tránh gây mất cân đối cung – cầu cục bộ và tạo áp lực lên hệ thống phân phối. Doanh nghiệp cũng được khuyến khích tăng cường tiết kiệm năng lượng và triển khai làm việc từ xa khi điều kiện cho phép.