Bộ Tài chính nói về đề xuất đánh thuế đất bỏ hoang 0,2% , cao gần 7 lần đất ở trong hạn mức
Theo ông Trương Bá Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí, Bộ Tài chính, việc xác định thế nào là đất bỏ hoang, đất chậm sử dụng sẽ phải dựa trên các tiêu chí cụ thể về đất đai.
Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung mức thuế suất riêng đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng, nhằm thúc đẩy khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai và hạn chế đầu cơ.
Theo đề xuất, nhóm đất này sẽ chịu thuế suất 0,2% và không áp dụng hạn mức. Mức thuế suất này tương đương mức đang áp dụng đối với đất lấn, chiếm và cao gần 6,7 lần mức thuế suất 0,03% đối với đất ở trong hạn mức.
Đề xuất thuế suất 0,2% với đất bỏ hoang, không áp dụng hạn mức
Theo Bộ Tài chính, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã quy định các mức thuế suất khác nhau nhằm khuyến khích sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả.
Cụ thể, đối với đất ở, thuế được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần: diện tích trong hạn mức chịu thuế suất 0,03%; phần diện tích vượt không quá 3 lần hạn mức chịu thuế suất 0,07%; phần diện tích vượt trên 3 lần hạn mức chịu thuế suất 0,15%.
Đối với đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, mức thuế suất là 0,03%. Đất sử dụng không đúng mục đích, đất chưa sử dụng theo đúng quy định chịu thuế suất 0,15%, trong khi đất lấn, chiếm chịu thuế suất 0,2%.
Tuy nhiên, luật hiện chưa có quy định riêng về thuế suất đối với đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng.
Để khắc phục khoảng trống này, dự thảo đề xuất bổ sung khoản 8 Điều 7 Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, quy định mức thuế suất 0,2% đối với nhóm đất nói trên, không áp dụng hạn mức.
Đề xuất được đưa ra nhằm cụ thể hóa yêu cầu tại Nghị quyết số 21-NQ/TW về nghiên cứu chính sách tài chính, thuế theo lộ trình phù hợp, hướng tới sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, khắc phục tình trạng đất bị bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng và hạn chế đầu cơ.
Nếu được thông qua, quy định mới sẽ bổ sung một công cụ thuế để thúc đẩy việc đưa đất vào khai thác, sử dụng, thay vì để đất trong tình trạng không được sử dụng hoặc chậm triển khai kéo dài.
Tiêu chí xác định đất bỏ hoang sẽ căn cứ vào pháp luật đất đai
Làm rõ về đề xuất này tại họp báo thường kỳ quý III/2026 của Bộ Tài chính chiều 6/10, ông Trương Bá Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí, cho biết việc bổ sung mức thuế cao hơn đối với đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng nhằm cụ thể hóa yêu cầu đặt ra trong quá trình sửa đổi chính sách.
Theo ông Tuấn, mức thuế suất 0,2% được đề xuất tương đương mức thuế hiện hành áp dụng đối với đất lấn, chiếm. Đây cũng là mức cao nhất trong các mức thuế suất được nêu trong Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành.
Một vấn đề quan trọng khi thiết kế chính sách là xác định thế nào được coi là đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Đây sẽ là căn cứ trực tiếp để xác định trường hợp phải chịu mức thuế suất mới.
Ông Tuấn cho biết vấn đề này đã được thảo luận kỹ trong quá trình xây dựng chính sách. Lãnh đạo Chính phủ đã giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm rõ tiêu chí, khái niệm xác định đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng trong hệ thống văn bản pháp luật về đất đai.
Vì vậy, dự thảo luật được xây dựng theo hướng dẫn chiếu sang pháp luật về đất đai. Việc xác định loại đất thuộc diện áp dụng thuế suất 0,2% sẽ thực hiện theo các quy định tương ứng của pháp luật về đất đai, thay vì quy định một hệ thống tiêu chí độc lập trong luật thuế.
Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng các quy định về tiêu chí, căn cứ xác định đất bỏ hoang, đất chậm đưa vào sử dụng, tạo cơ sở cho việc triển khai chính sách trên thực tế.
Việc xác định rõ các tiêu chí có ý nghĩa quan trọng, bởi nếu phạm vi áp dụng không cụ thể, chính sách có thể gặp khó khăn trong quá trình thực thi. Ngược lại, tiêu chí rõ ràng sẽ giúp cơ quan quản lý có căn cứ xác định nghĩa vụ thuế, đồng thời giúp người sử dụng đất biết trường hợp nào thuộc diện áp dụng.
Dự án luật dự kiến được Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026. Nếu được thông qua, luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.
Như vậy, đề xuất đánh thuế 0,2% đối với đất bỏ hoang, đất không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng hiện vẫn đang trong quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách. Mức thuế cụ thể và khả năng áp dụng trên thực tế sẽ phụ thuộc vào quy định cuối cùng được Quốc hội thông qua và các tiêu chí xác định đất thuộc diện chịu thuế.
