Bộ Xây dựng vào cuộc gỡ khó cho cao tốc của Vingroup, xem xét phương án bổ sung gần 8.500 tỷ đồng vốn Nhà nước

Theo Báo Đầu tư Chứng khoán, Bộ Xây dựng vừa có Công văn số 9470/BXD-KHTC gửi Bộ Tài chính, góp ý đối với Dự thảo báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa - Chơn Thành theo phương thức PPP, hợp đồng BOT, trên cơ sở đề xuất của UBND TP. Đồng Nai.

Theo Bộ Xây dựng, việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội khi Quốc hội không họp.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà cho biết việc điều chỉnh chủ trương đầu tư xuất phát từ các yếu tố khách quan làm gia tăng chi phí đầu tư, ảnh hưởng đến phương án tài chính của dự án. Do đó, việc cân đối, bổ sung vốn ngân sách trung ương nhằm bảo đảm tính khả thi của phương án tài chính thuộc phạm vi xem xét của Bộ Tài chính.

Trước đó, tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đồng Nai, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan xem xét kiến nghị của địa phương, báo cáo cấp có thẩm quyền phương án xử lý phù hợp với quy định pháp luật và khả năng cân đối ngân sách Nhà nước.

Tại Tờ trình số 36/TTr-UBND gửi Thủ tướng Chính phủ đầu tháng 6/2026, UBND TP. Đồng Nai đề xuất điều chỉnh sơ bộ tổng mức đầu tư dự án từ 25.540 tỷ đồng lên 28.034 tỷ đồng.

Trong đó, vốn ngân sách trung ương dự kiến tăng lên 18.994,5 tỷ đồng, bao gồm 8.770 tỷ đồng từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi thường xuyên ngân sách trung ương năm 2022; 1.766,5 tỷ đồng từ kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và 8.458 tỷ đồng đề xuất bổ sung. Vốn ngân sách địa phương giữ nguyên ở mức 2.233,5 tỷ đồng, trong khi phần vốn do nhà đầu tư huy động giảm xuống còn 6.806 tỷ đồng.

Theo UBND TP. Đồng Nai, biến động địa chính trị trên thế giới đã đẩy giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng, nhân công và chi phí vận chuyển tăng mạnh, khiến chi phí xây dựng Dự án thành phần 1 tăng khoảng 2.745 tỷ đồng, tương đương 14,46% tổng mức đầu tư (chưa bao gồm lãi vay).

Nếu giữ nguyên cơ cấu nguồn vốn theo hợp đồng BOT đã ký, dự án có nguy cơ không thu xếp được vốn vay, doanh thu thu phí không đủ bảo đảm vận hành, đồng thời thời gian hoàn vốn có thể kéo dài lên 34 năm 4 tháng.

Đáng chú ý, Techcombank - ngân hàng cam kết tài trợ vốn cho dự án đánh giá phương án tài chính sau điều chỉnh vẫn thiếu khoảng 6.000 tỷ đồng vốn chủ sở hữu trong 15 năm đầu khai thác nếu không được bổ sung vốn hỗ trợ từ Nhà nước hoặc áp dụng cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp.

Để tháo gỡ khó khăn, UBND TP. Đồng Nai đề xuất nâng phần vốn Nhà nước tham gia Dự án thành phần 1 từ 6.842 tỷ đồng, tương đương 34,88% sơ bộ tổng mức đầu tư, lên 15.300 tỷ đồng, chiếm 69,21% sơ bộ tổng mức đầu tư. Trong đó, ngoài 6.842 tỷ đồng đã được bố trí, địa phương kiến nghị bổ sung thêm 8.458 tỷ đồng từ ngân sách trung ương.

Theo UBND TP. Đồng Nai, việc bổ sung nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước là điều kiện quan trọng nhằm bảo đảm tính khả thi của phương án tài chính, qua đó tiếp tục triển khai Dự án thành phần 1 - hạng mục giữ vai trò quyết định đối với sự thành công của toàn tuyến cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành.

Nếu được chấp thuận, đây sẽ là lần điều chỉnh lớn nhất về cơ cấu nguồn vốn kể từ khi dự án được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư, đồng thời được kỳ vọng trở thành "phao cứu sinh" giúp tháo gỡ nút thắt tài chính của dự án PPP trọng điểm này.

Được biết, cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành có tổng chiều dài khoảng 124km, trong đó đoạn qua tỉnh Lâm Đồng dài khoảng 23km, còn đoạn qua tỉnh Đồng Nai dài khoảng 101km. Dự án được khởi công vào tháng 8/2025 với tổng mức đầu tư hơn 25.800 tỷ đồng.

Trong đó, Dự án thành phần 1 (xây dựng tuyến cao tốc) có tổng vốn đầu tư gần 20.000 tỷ đồng, do liên danh Tập đoàn Vingroup (HoSE: VIC) và CTCP Đầu tư và Phát triển hạ tầng Techtra làm nhà đầu tư.

Theo quy hoạch, tuyến cao tốc được đầu tư hoàn chỉnh với quy mô 6 làn xe, nền đường rộng hơn 32m, tốc độ thiết kế 120km/h. Trong giai đoạn phân kỳ, dự án được triển khai với quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, bề rộng mặt đường 24,75m. Dự án dự kiến triển khai trong giai đoạn 2025-2027, với thời gian thu hồi vốn tối đa 29 năm 8 tháng.

Sau khi hoàn thành, cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành được kỳ vọng trở thành trục giao thông chiến lược kết nối Tây Nguyên với Đông Nam Bộ, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển, giảm chi phí logistics, thúc đẩy giao thương và tạo động lực thu hút đầu tư cho khu vực.