Căn biệt thự Pháp cổ rộng 800m2, nội thất bằng gỗ quý của đại gia nức tiếng Hà thành xưa

Nhắc đến những căn biệt thự cổ nổi tiếng ở Hà Nội, nhiều người nhớ ngay đến ngôi nhà tại số 44 Hàng Bè. Nằm giữa khu phố cổ sầm uất, nhộn nhịp, công trình 100 năm tuổi vẫn lưu giữ vẻ đẹp cổ kính, không chỉ gây ấn tượng bởi lối thiết kế Pháp cổ mà còn gắn với nhiều câu chuyện, ký ức của các thế hệ trong gia đình Việt.

Căn biệt thự của một thương gia giàu có đất Hà thành

Chủ nhân đầu tiên của căn biệt thự là cụ Trương Trọng Vọng và cụ Nguyễn Thị Sửu. Trong những năm đầu thế kỷ XX, cụ Trương Trọng Vọng, quê gốc Văn Điển (Thanh Trì, Hà Nội) là một doanh nhân thầu khoán giàu có ở Hà Nội.

Sau nhiều năm gây dựng sự nghiệp, cụ mua đất tại phố Hàng Bè rồi đưa gia đình lên đây sinh sống. Căn biệt thự tại Hàng Bè được xây dựng vào năm 1926, trong hơn 1 năm với đội ngũ nhân công đông đảo, có thời điểm lên tới gần 100 người từ các vùng lân cận Hà Nội.

Công trình được thiết kế theo phong cách kiến trúc Pháp, có diện tích hơn 800m2, bố cục hình chữ nhật. Ở giữa nhà là một khoảng giếng trời giúp đưa ánh sáng tự nhiên vào các phòng và tạo sự thông thoáng cho toàn bộ không gian.

Điểm đặc biệt của căn biệt thự là các phòng được bố trí liên kết với nhau, tạo thành một tổng thể thống nhất. Cách thiết kế này còn mang ý nghĩa để mọi người có thể gần gũi, gắn kết và sinh hoạt thuận tiện.

Ngoài các phòng ngủ dành cho người trong gia đình, căn nhà còn có phòng khách, phòng dành cho khách, khu vực dành cho người làm, phòng ăn và hệ thống nhà vệ sinh được bố trí tương đối đầy đủ.

Căn biệt thự còn có chi tiết nổi bật là 4 cột đá nguyên khối được chạm khắc các họa tiết đào, cúc, trúc, mai. Đây đều là những hình ảnh quen thuộc trong văn hóa phương Đông, được gia chủ gửi gắm mong muốn về sự may mắn, thịnh vượng và cuộc sống ấm no.

Nhiều đồ nội thất như bàn ghế, sập gụ, tủ, giường... vẫn được gia đình giữ lại từ thời các cụ. Phần lớn nội thất được làm từ gỗ lim và các loại gỗ quý, có độ bền cao. Trải qua nhiều thế hệ, con cháu cụ Vọng không cho đánh bóng lại những món đồ nội thất cũ mà giữ nguyên màu sắc cùng dấu vết thời gian tạo nên vẻ cổ kính vốn có. Hệ thống tủ, bàn kệ và những mảng gạch men trang trí được giữ lại theo đúng phong cách ban đầu.

Sau khi cụ Trương Trọng Vọng và cụ Nguyễn Thị Sửu qua đời, căn biệt thự thuộc quyền sở hữu của bà Trương Thị Mô (SN 1924), con gái thứ hai của hai cụ. Bà Mô bán tơ lụa trên phố Hàng Đào, còn chồng bà làm việc tại Sở Hỏa xa, nay là Tổng công ty Đường sắt Việt Nam. Hai người quen nhau qua sự mai mối của bạn bè, sau một thời gian tìm hiểu và thấy hợp nhau thì quyết định kết hôn.

Năm 2020, bà Mô qua đời, sau đó căn nhà được giao cho con gái là bà Lê Thanh Thủy tiếp tục quản lý và gìn giữ.

Từng là nơi học tập của nhiều thế hệ học sinh

Căn biệt thự không chỉ là nơi ở của gia đình. Từ những năm 1960, bà Trương Thị Mô đã hiến một phần diện tích ngôi nhà cho Nhà nước để sử dụng làm lớp học.

Lớp học được duy trì trong nhiều thập niên và đến những năm 2000 vẫn còn hoạt động. Trong khoảng thời gian đó, căn biệt thự rộng hơn 800m2 trở thành nơi gắn với tuổi học trò của nhiều thế hệ học sinh.

Ngoài ra, với kiến trúc cổ, không gian rộng và nhiều chi tiết nội thất còn được bảo tồn, căn biệt thự cũng trở thành địa điểm được các đoàn làm phim và ê kíp sản xuất tìm đến. Một số bộ phim từng sử dụng không gian của căn nhà làm bối cảnh như Hà Nội mùa đông năm 46, Tuổi thanh xuân, Mùa lá rụng trong vườn, Khép mắt chờ ngày mai, Hương ngọc lan, Hoa xương rồng...

Đặc biệt, một số cảnh quay được thực hiện tại căn phòng trên tầng 2. Mỗi khi đoàn phim đến, các thành viên trong gia đình lại chủ động chuyển xuống tầng 1 để nhường không gian cho ê kíp sản xuất.

Gần một thế kỷ sau ngày được xây dựng, căn biệt thự trong ngõ 44 phố Hàng Bè vẫn giữ được dáng vẻ riêng giữa khu phố cổ Hà Nội. Những cột đá chạm khắc, giếng trời, đồ gỗ lâu năm hay các mảng gạch men cũ không chỉ tạo nên giá trị kiến trúc cho công trình mà còn lưu giữ dấu tích về đời sống của một gia đình Hà Nội xưa qua nhiều thế hệ.