‘Cây tỷ đô’ của Việt Nam với diện tích hơn 900.000ha được Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia thu mua, 7 tháng liên tiếp giá tăng

Cùng với các mặt hàng nông sản và trái cây, cao su tiếp tục là một trong những cây trồng mang về nguồn ngoại tệ hàng tỷ USD mỗi năm cho Việt Nam. Vì vậy, cây này được mệnh danh là “cây tỷ đô” của Việt Nam.

Trong bối cảnh nhu cầu từ Trung Quốc giảm, các doanh nghiệp đang đẩy mạnh mở rộng sang các thị trường mới. Theo số liệu của Cục Hải quan, trong tháng 7/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 152.000 tấn cao su, thu về 324 triệu USD. So với tháng trước, lượng xuất khẩu tăng khoảng 33%, trong khi kim ngạch tăng gần 34%.

Dù vậy, nếu so với cùng kỳ năm 2025, lượng cao su xuất khẩu trong tháng 7 vẫn giảm hơn 26%. Trái lại, kim ngạch chỉ giảm khoảng 3%. Diễn biến này cho thấy giá cao su xuất khẩu đã cải thiện đáng kể so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung 7 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu khoảng 788.000 tấn cao su, trị giá 1,55 tỷ USD, giảm 12% về lượng và gần 5% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Giá cao su tăng mạnh, bù đắp đà giảm về lượng

Giá xuất khẩu bình quân tiếp tục là điểm sáng của ngành cao su. Trong tháng 7, giá cao su xuất khẩu đạt khoảng 2.130 USD/tấn, gần như đi ngang so với tháng trước nhưng tăng hơn 31% so với cùng kỳ năm ngoái.

Lũy kế 7 tháng đầu năm, giá xuất khẩu bình quân đạt khoảng 1.965 USD/tấn, tăng gần 9% so với cùng kỳ năm 2025. Nhờ giá bán cải thiện, mức sụt giảm về kim ngạch thấp hơn đáng kể so với mức giảm về sản lượng.

Một trong những nguyên nhân chính khiến xuất khẩu cao su giảm trong những tháng đầu năm là nhu cầu yếu từ thị trường Trung Quốc. Tháng 7 cũng đánh dấu tháng thứ năm liên tiếp lượng cao su Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này giảm so với cùng kỳ.

Cụ thể, trong tháng 7, Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc khoảng 84.000 tấn cao su, trị giá 178 triệu USD, giảm gần 45% về lượng và hơn 26% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung 7 tháng, xuất khẩu cao su sang Trung Quốc đạt khoảng 463.000 tấn, tương đương 905 triệu USD, giảm lần lượt 27% về lượng và hơn 20% về giá trị.

Dù vẫn giữ vị trí thị trường tiêu thụ cao su lớn nhất của Việt Nam, Trung Quốc hiện chỉ chiếm khoảng 59% tổng lượng cao su xuất khẩu, thấp hơn đáng kể so với mức hơn 70% cùng kỳ năm 2025.

Diễn biến này cho thấy nhu cầu tại thị trường chủ lực đang suy yếu, nhưng đồng thời phản ánh xu hướng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của ngành cao su Việt Nam.

Indonesia đang nổi lên là thị trường tiềm năng

Trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc giảm, nhiều thị trường khác lại ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Đáng chú ý, Indonesia đã vươn lên trở thành thị trường xuất khẩu cao su lớn thứ hai của Việt Nam.

Trong 7 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu sang Indonesia khoảng 59.000 tấn cao su, trị giá 114 triệu USD, tăng hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước.

Xuất khẩu sang Ấn Độ cũng tăng khoảng 31%, đạt gần 58.000 tấn. Malaysia tăng gần 50%, lên khoảng 38.000 tấn, trong khi Hàn Quốc tăng gần 16%, đạt khoảng 29.000 tấn. Đáng chú ý, Mexico là thị trường ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh nhất khi lượng cao su nhập khẩu từ Việt Nam tăng gần 170%.

Đà tăng tại Indonesia được cho là có liên quan đến sự suy giảm nguồn cung cao su nội địa. Sản lượng cao su của Indonesia trong năm 2026 được dự báo chỉ khoảng 2,1 triệu tấn, giảm nhẹ do tác động của thời tiết, diện tích cây già cỗi, dịch bệnh và xu hướng chuyển đổi đất sang những loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao hơn.

Nguồn cung trong nước suy giảm khiến Indonesia, dù là một trong những quốc gia sản xuất cao su lớn trên thế giới, phải gia tăng nhập khẩu để đáp ứng nhu cầu của ngành chế biến.

Doanh nghiệp phải chuẩn bị cho yêu cầu mới từ EU

Trong thời gian tới, triển vọng xuất khẩu cao su Việt Nam sẽ phụ thuộc lớn vào diễn biến nhu cầu tại Trung Quốc, giá cao su thế giới và hoạt động của ngành sản xuất lốp xe.

Giá cao su kỳ hạn hiện vẫn duy trì ở mức tương đối cao, song có thể chịu áp lực khi các nước sản xuất lớn tại Đông Nam Á bước vào mùa khai thác, qua đó làm gia tăng nguồn cung trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh yếu tố thị trường, các doanh nghiệp xuất khẩu cao su cũng phải chuẩn bị cho những yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững. Từ cuối năm 2026, Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) sẽ áp dụng đối với cao su và các sản phẩm liên quan, đặt ra yêu cầu chặt chẽ hơn về truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường.

Trong bối cảnh nhu cầu từ Trung Quốc chưa cho thấy dấu hiệu phục hồi rõ rệt, việc mở rộng xuất khẩu sang Indonesia, Ấn Độ, Malaysia, Hàn Quốc, Mexico và các thị trường khác được xem là hướng đi quan trọng đối với ngành cao su Việt Nam.

Không chỉ giúp giảm mức độ phụ thuộc vào một thị trường lớn, chiến lược đa dạng hóa còn mở ra thêm dư địa tăng trưởng cho ngành cao su trong những tháng cuối năm, nhất là khi giá xuất khẩu đang duy trì ở mức cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm trước.