Chi 1,23 triệu tỷ đồng xây 14 lò phản ứng hạt nhân, đủ cấp điện cho 8 triệu hộ suốt 60 năm
Một liên danh do tỷ phú công nghiệp kiêm tay đua rally người Ba Lan Michał Sołowow dẫn đầu vừa công bố kế hoạch xây dựng 14 lò phản ứng hạt nhân mô đun nhỏ (SMR) tại 3 địa điểm trên khắp Vương quốc Anh, trong đó có khu vực từng đặt một nhà máy điện hạt nhân ở hạt Gloucestershire.
Dự án dự kiến huy động khoảng 35 tỷ bảng Anh (khoảng 1,23 triệu tỷ đồng) vốn tư nhân để triển khai các lò phản ứng đủ khả năng cung cấp điện cho khoảng 8 triệu hộ gia đình Anh trong hơn 60 năm. Nguồn điện này cũng có thể phục vụ các trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ năng lượng lớn, bao gồm những khoản đầu tư tiềm năng liên quan tới Google.
Công ty phát triển năng lượng hạt nhân SGE của ông Sołowow dự kiến đầu tư từ 2,2 tỷ đến 2,5 tỷ bảng Anh cho mỗi lò phản ứng công suất 300 MW. Dự án được triển khai cùng các đối tác công nghiệp lớn như GE Vernova và Hitachi, hai đơn vị tham gia thiết kế công nghệ lò phản ứng.

Liên danh mang tên SGE SMR đặt mục tiêu hoàn tất việc lựa chọn 3 địa điểm xây dựng vào năm tới, đồng thời tìm kiếm cơ chế hỗ trợ từ chính phủ nhằm đảm bảo mức giá điện cạnh tranh khi các lò phản ứng bắt đầu vận hành thương mại vào năm 2034.
Nhắm tới địa điểm nhà máy hạt nhân cũ
Dù chưa công bố chính thức các địa điểm được lựa chọn, liên danh cho biết sẽ sử dụng thiết kế lò phản ứng nước sôi BWRX-300 do GE Vernova và Hitachi phát triển.
Theo nguồn tin của Guardian, SGE đã nộp hồ sơ xin phát triển dự án tại Oldbury, địa điểm từng được chính phủ Anh đưa vào danh sách ưu tiên phát triển SMR theo khuôn khổ hạt nhân tiên tiến công bố đầu năm nay.
Ông Sołowow cho rằng chính sách mới của Anh đã tạo ra “con đường rõ ràng để thương mại hóa” công nghệ hạt nhân trong bối cảnh quốc gia này sở hữu một trong những lực lượng lao động hạt nhân giàu kinh nghiệm nhất thế giới.
Vị tỷ phú Ba Lan khẳng định dự án sẽ tận dụng tối đa chuỗi cung ứng trong nước và tạo ra lợi thế cạnh tranh đáng kể cho nền kinh tế Anh.
“Chúng tôi tin có thể thiết lập tiêu chuẩn mới cho ngành năng lượng hạt nhân bằng cách kết hợp mô hình kinh doanh đột phá với công nghệ BWRX-300 thế hệ thứ 10 đã được kiểm chứng”, ông nói.
Cuộc đua cung cấp điện cho AI
Kế hoạch của SGE xuất hiện trong bối cảnh chính phủ Công đảng của Thủ tướng Keir Starmer đang thúc đẩy chương trình mở rộng năng lượng hạt nhân lớn nhất nhiều thập kỷ tại Anh và xứ Wales.
Ngay sau khi lên nắm quyền, chính phủ Anh đã kêu gọi các tập đoàn công nghệ hợp tác xây dựng các lò phản ứng hạt nhân mô đun nhỏ để cung cấp điện cho những trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ năng lượng khổng lồ.
Nếu được phê duyệt, SGE sẽ cạnh tranh trực tiếp với Rolls-Royce trong cuộc đua trở thành đơn vị đầu tiên triển khai SMR tại Anh. Trước đó, Rolls-Royce đã giành chiến thắng trong cuộc đấu thầu của chính phủ và đặt mục tiêu phát điện từ năm 2032.
Đáng chú ý, thỏa thuận liên doanh được ký kết tại London trong tuần này còn có sự tham gia của Google Cloud. Ông Sołowow kỳ vọng đối tác công nghệ này sẽ cùng đầu tư thêm tới 4,5 tỷ bảng Anh vào các trung tâm dữ liệu sử dụng nguồn điện từ các lò phản ứng hạt nhân mới.
Tuy nhiên, đề xuất xây dựng trung tâm dữ liệu hiện vẫn là kế hoạch đi kèm và chưa nằm trong hồ sơ xin cấp phép chính thức.
Làn sóng đầu tư hạt nhân tư nhân trở lại
Khác với dự án điện hạt nhân Sizewell C gây nhiều tranh cãi vì người dân phải chia sẻ rủi ro tài chính ngay từ giai đoạn xây dựng, SGE muốn áp dụng cơ chế “hợp đồng chênh lệch” (Contracts for Difference). Theo đó, dự án chỉ nhận mức giá điện được bảo đảm sau khi chính thức phát điện thương mại.
Ông Tom Greatrex, Giám đốc điều hành Hiệp hội Công nghiệp Hạt nhân Anh, nhận định kế hoạch của SGE cho thấy chính sách hạt nhân mới của chính phủ đã giúp khơi dậy mạnh mẽ sự quan tâm đối với các dự án điện hạt nhân do khu vực tư nhân dẫn dắt.
Theo Guardian
