Chỉ 2 tuần nữa, sân bay hơn 60 năm của Việt Nam do Mỹ xây dựng chính thức khai thác đường băng số 2
Vào ngày 29/10 tới đây, sân bay này chính thức khai thác đường cất hạ cánh số 2, tạo điều kiện để địa phương mở thêm các đường bay charter đưa khách quốc tế đến Gia Lai.
Cảng hàng không Phù Cát (Gia Lai) đã hoàn thành 2 đợt bay kiểm tra, hiệu chuẩn hệ thống thiết bị bảo đảm hoạt động bay và đánh giá phương thức bay tại đường cất hạ cánh số 2. Đây là bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện các điều kiện kỹ thuật, hướng tới đưa đường băng mới vào khai thác từ ngày 29/10/2026.
Theo Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), Công ty TNHH Kỹ thuật Quản lý bay (ATTECH) đã thực hiện 2 đợt bay kiểm tra, hiệu chuẩn vào các ngày 18-21/9 và 7-8/10/2026. Hoạt động tập trung đánh giá độ chính xác của các hệ thống thiết bị dẫn đường, đèn hiệu và phương thức bay phục vụ khai thác đường cất hạ cánh số 2 tại Cảng hàng không Phù Cát.
Các hệ thống được kiểm tra gồm ILS/DME, PAPI và ALS. Trong đó, ILS/DME hỗ trợ dẫn hướng và xác định cự ly cho tàu bay khi tiếp cận đường băng; PAPI cung cấp chỉ báo góc tiếp cận trực quan cho tổ lái; còn ALS là hệ thống đèn tiếp cận giúp phi công nhận biết đường băng trong quá trình hạ cánh.
Thông qua các bài bay chuyên dụng, ATTECH tiến hành đánh giá độ chính xác của tín hiệu dẫn đường, độ ổn định và vùng phủ sóng, đồng thời kiểm tra góc tiếp cận, cường độ sáng và khả năng nhận biết của hệ thống đèn. Các thông số thu được được đối chiếu với tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu thiết kế. Nếu phát hiện sai lệch vượt giới hạn cho phép, thiết bị sẽ được hiệu chỉnh và kiểm tra lại.
Song song với kiểm tra thiết bị, đơn vị tổ chức bay đánh giá các phương thức khởi hành SID, phương thức đến STAR, phương thức tiếp cận bằng đài VOR và hệ thống ILS, cùng các phương thức ILS Z và ILS Y thuộc nhóm dẫn đường dựa trên tính năng PBN. Các phương thức này được đánh giá theo sơ đồ đã được Cục Hàng không Việt Nam phê chuẩn tại Quyết định số 1813 ngày 12/8/2026.
Kết quả bay đánh giá là cơ sở để hoàn thiện, hiệu chỉnh phương thức bay khi cần thiết, đồng thời phục vụ việc hoàn thiện hồ sơ, ban hành phương thức bay và đưa các hệ thống thiết bị dẫn đường vào khai thác theo quy định.
Đường cất hạ cánh số 2 tại Cảng hàng không Phù Cát mang ký hiệu 33L/15R, có chiều dài 3.048m, rộng 45m, nằm song song với đường băng hiện hữu và cách 215m về phía Tây.
Đây là hạng mục chính thuộc dự án đầu tư xây dựng đường cất hạ cánh số 2 và các công trình đồng bộ tại khu bay, do Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai làm chủ đầu tư. Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 3.245 tỷ đồng.
Theo kế hoạch của tỉnh, công trình dự kiến đủ điều kiện đưa vào khai thác thương mại từ ngày 29/10/2026. Tuy nhiên, việc hoàn thành các đợt bay kiểm tra, hiệu chuẩn mới là một bước trong quá trình chuẩn bị; đường băng vẫn cần đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật và thủ tục liên quan trước khi chính thức phục vụ hoạt động bay.
Việc đưa đường cất hạ cánh số 2 vào khai thác được kỳ vọng nâng cao năng lực vận hành của sân bay Phù Cát, tạo điều kiện đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không ngày càng tăng, đồng thời mở rộng dư địa phát triển kinh tế, du lịch và dịch vụ tại Gia Lai cũng như khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Trong bối cảnh Gia Lai đăng cai Năm Du lịch Quốc gia 2026 và định hướng đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, việc hoàn thiện hạ tầng hàng không có ý nghĩa thiết thực trong tăng cường khả năng kết nối, hỗ trợ thu hút du khách và thúc đẩy các hoạt động dịch vụ, logistics của địa phương.
Mở rộng dư địa phát triển mạng bay và đón khách quốc tế
Hiện Cảng hàng không Phù Cát được quy hoạch là sân bay nội địa, chưa khai thác các đường bay thẳng quốc tế. Việc đầu tư đường băng mới được kỳ vọng tạo thêm điều kiện nâng cao năng lực khai thác, đồng thời hỗ trợ địa phương nghiên cứu mở rộng mạng bay, trong đó có các chuyến bay thuê chuyến (charter) đưa khách quốc tế đến Gia Lai.
Theo quy hoạch thời kỳ 2021-2030, Cảng hàng không Phù Cát được định hướng đạt công suất 5 triệu hành khách và 12.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Trong giai đoạn này, sân bay dự kiến xây mới nhà ga hành khách T3 với công suất khoảng 3,5 triệu hành khách/năm.
Đến năm 2050, công suất quy hoạch được nâng lên 7 triệu hành khách và 27.000 tấn hàng hóa mỗi năm, đồng thời nhà ga T3 được mở rộng để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng.
Cảng hàng không Phù Cát được xây dựng từ những năm 1960, trong thời kỳ chiến tranh, từng là một căn cứ không quân quan trọng của Mỹ tại miền Trung. Sau năm 1975, sân bay trở thành trung tâm huấn luyện phi công tiêm kích của Bộ Quốc phòng. Đến năm 1984, nơi đây bắt đầu khai thác các chuyến bay dân dụng, từng bước trở thành đầu mối hàng không phục vụ Bình Định trước đây và khu vực lân cận.
Sau nhiều thập kỷ khai thác, việc đầu tư đường cất hạ cánh số 2 cùng hệ thống hạ tầng đồng bộ được kỳ vọng mở ra dư địa phát triển mới cho sân bay Phù Cát. Khi công trình đáp ứng đầy đủ điều kiện đưa vào sử dụng, năng lực khai thác được nâng cao sẽ tạo thêm cơ sở để phát triển mạng bay, tăng cường kết nối vùng và hỗ trợ Gia Lai khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, thương mại trong thời gian tới.
