Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế: Cần tránh áp dụng cứng nhắc biện pháp tạm hoãn xuất cảnh vì nợ thuế
Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam đề xuất cần có cơ chế xử lý linh hoạt đối với các trường hợp tạm hoãn xuất cảnh liên quan đến nghĩa vụ thuế, nhất là khi người nộp thuế không nắm được thông tin hoặc phát sinh vướng mắc do sai lệch dữ liệu.
Không nên áp dụng cứng nhắc biện pháp tạm hoãn xuất cảnh
Tại tọa đàm “Làm sạch mã số thuế: Làm sao để doanh nghiệp ‘đóng cửa’ thuận lợi?” ngày 9/10, theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, trong quá trình xử lý các trường hợp liên quan đến nghĩa vụ thuế, có những tình huống cấp thiết gây khó khăn đáng kể cho người nộp thuế. Chẳng hạn, một người đã chuẩn bị cho chuyến công tác, tham dự hội thảo quốc tế hoặc mua vé máy bay nhưng có nguy cơ phải hủy chuyến vì vướng mắc về thuế.
“Nếu phải hủy chuyến vào thời điểm đó, hậu quả có thể rất lớn”, bà Cúc nêu.
Từ thực tế này, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam kiến nghị cơ quan thuế và các cơ quan quản lý Nhà nước liên quan nghiên cứu cơ chế xử lý linh hoạt, thay vì áp dụng ngay biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà không phân biệt mức nghĩa vụ thuế và tính chất của từng trường hợp.
Theo bà, cần xem xét những tình huống người nộp thuế không nắm được thông tin trong thời gian trên 120 ngày, không còn hoạt động tại địa chỉ kinh doanh hoặc phát sinh nghĩa vụ thuế do sai sót, chênh lệch dữ liệu.
Đây là những trường hợp cần được xem xét cụ thể để có cách xử lý phù hợp, tránh khiến người nộp thuế gặp thêm khó khăn khi chưa nắm rõ thông tin hoặc đang cần khẩn trương hoàn thành nghĩa vụ của mình.
Bên cạnh đó, bà Cúc đề xuất cho phép người nộp thuế sử dụng tài khoản cá nhân để nộp thuế trực tuyến qua cổng thông tin điện tử hoặc ứng dụng eTax Mobile trong trường hợp phát hiện còn nghĩa vụ thuế và muốn hoàn thành ngay.

Kết nối dữ liệu thuế và xuất nhập cảnh để xử lý kịp thời
Một giải pháp quan trọng được bà Cúc đề cập là xây dựng cơ chế kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế và cơ quan xuất nhập cảnh.
Theo đó, khi người nộp thuế hoàn thành nghĩa vụ, thông tin cần được cập nhật kịp thời trên hệ thống để cơ quan xuất nhập cảnh có căn cứ xác nhận tình trạng thực hiện nghĩa vụ thuế, qua đó giải quyết việc xuất cảnh nếu người đó có lịch trình đã được lên kế hoạch.
Bà cho rằng nếu hai cơ quan phối hợp và kết nối dữ liệu hiệu quả, nhiều vướng mắc có thể được giải quyết nhanh chóng hơn, hạn chế tình trạng thông tin chưa được cập nhật kịp thời ảnh hưởng đến kế hoạch đi lại của người nộp thuế.
Đây là đề xuất cần sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, từ khâu tiếp nhận thông tin, cập nhật tình trạng nghĩa vụ thuế đến xác nhận dữ liệu phục vụ việc xuất nhập cảnh.
Muốn doanh nghiệp rời thị trường thuận lợi, phải xử lý từ khâu đăng ký
Không chỉ đề cập đến việc tạm hoãn xuất cảnh, bà Cúc cho rằng để hiện thực hóa yêu cầu “gia nhập dễ, rời thị trường cũng dễ”, cần xử lý các bất cập ngay từ khâu đăng ký kinh doanh, đồng thời tăng cường quản lý trong suốt quá trình doanh nghiệp hoạt động.
Theo bà, không thể chỉ tạo điều kiện để doanh nghiệp đăng ký thành lập rồi coi như hoàn tất trách nhiệm quản lý. Cơ quan chức năng cần có cơ chế theo dõi, hướng dẫn doanh nghiệp trong quá trình hoạt động, tạm ngừng và chấm dứt kinh doanh.
Sau chiến dịch rà soát, làm sạch mã số thuế, cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền và chuẩn hóa quy trình để doanh nghiệp biết rõ phải thực hiện những thủ tục nào khi bắt đầu hoạt động, tạm ngừng hoặc không còn nhu cầu kinh doanh.
Những hướng dẫn này cần được cung cấp ngay từ khi doanh nghiệp đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế. Người thành lập doanh nghiệp phải hiểu rõ trách nhiệm của mình, cũng như những nghĩa vụ có thể phát sinh nếu đăng ký kinh doanh nhưng không hoạt động và không thực hiện thủ tục chấm dứt theo quy định.
Đối với các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế, bà Cúc khuyến nghị cần chủ động liên hệ với cơ quan thuế nếu chưa nhận được thông báo. Trường hợp đã nhận được thông báo, doanh nghiệp cần thực hiện theo hướng dẫn; nếu còn vướng mắc, nên trực tiếp liên hệ cơ quan thuế quản lý để được hỗ trợ tháo gỡ.
Theo bà, việc chuẩn hóa quy trình và hướng dẫn rõ trách nhiệm ngay từ đầu không chỉ giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn khi gia nhập thị trường mà còn hạn chế những vướng mắc kéo dài khi muốn rút lui.