Chủ tịch Tập đoàn triệu tỷ đầu tiên của Việt Nam: Việc đổi tên là sự 'đổi chất' hay chỉ thay đổi tấm biển hiệu?

Sau hơn nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, năm 2025, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) chính thức mang tên mới: Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).

Trong thông điệp mở đầu Báo cáo Phát triển bền vững năm 2025, Chủ tịch Hội đồng Thành viên Petrovietnam Lê Ngọc Sơn đặt ra một câu hỏi khá trực diện: Việc đổi tên là một sự “đổi chất” hay chỉ thay đổi tấm biển hiệu?

Câu trả lời được Petrovietnam đưa ra bằng một hệ thống số liệu trải từ quy mô tài chính, sản lượng dầu khí đến điện khí hóa lỏng, điện gió ngoài khơi, nhiên liệu mới và hiệu quả sử dụng vốn.

Quy mô tài sản vượt 1,17 triệu tỷ đồng

Tên gọi mới phản ánh quá trình chuyển từ một tập đoàn dầu khí truyền thống sang mô hình công nghiệp – năng lượng, với phạm vi hoạt động rộng hơn trên toàn bộ chuỗi giá trị.

Quy mô hiện tại cho thấy nền tảng của sự chuyển đổi này.

Tại cuối năm 2025, tổng tài sản hợp nhất của Petrovietnam đạt 1,17 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 45,3 tỷ USD và tăng 38% so với năm 2020. Vốn chủ sở hữu hợp nhất đạt khoảng 594.000 tỷ đồng, tương đương 22,8 tỷ USD.

Doanh thu hợp nhất đạt 665.100 tỷ đồng, tăng 13,7% so với năm trước và vượt kế hoạch. Lợi nhuận trước thuế đạt 66.602 tỷ đồng, tăng 29,3%; lợi nhuận sau thuế đạt 52.379 tỷ đồng. Riêng doanh thu quốc tế đạt 144.700 tỷ đồng, chiếm khoảng 22% tổng doanh thu.

Ở một cách tính khác, tổng doanh thu toàn tập đoàn trước hợp nhất đạt hơn 1,1 triệu tỷ đồng - trở thành tập đoàn triệu tỷ đầu tiên của Việt Nam tính trên chỉ tiêu doanh thu (doanh thu trước hợp nhất bao gồm giao dịch giữa các đơn vị trong hệ thống, còn doanh thu hợp nhất đã loại trừ phần giao dịch nội bộ và phản ánh sát hơn quy mô doanh thu của toàn tập đoàn với bên ngoài).

Giá trị đầu tư thực hiện trong năm đạt 51.420 tỷ đồng, vượt 2,1% kế hoạch và tăng 43,9% so với năm 2024. Giá trị giải ngân đạt 54.160 tỷ đồng, tăng 40,1%.

Petrovietnam cũng cho biết hoạt động của tập đoàn đóng góp khoảng 9–9,2% GDP Việt Nam. Tổng số nộp ngân sách theo cách tính trên toàn hệ thống, chưa loại trừ giao dịch nội bộ, đạt 165.900 tỷ đồng, tương đương khoảng 9% tổng thu ngân sách quốc gia. Nếu tính trên báo cáo hợp nhất, khoản nộp ngân sách là 90.991 tỷ đồng.

Nền tảng dầu khí truyền thống tăng trở lại

Nói về các dấu ấn nổi bật năm 2025, Petrovietnam đưa ra 3 sự kiện, chiến lược: Đổi tên, đón dòng dầu thương mại đầu tiên từ dự án mỏ Kình Ngư Trắng - Kình Ngư Trắng Nam; khánh thành Nhà máy Điện khí LNG Nhơn Trạch 3&4 công suất ~9 tỷ kWh/năm.

Về hoạt động, năm 2025, Petrovietnam ghi nhận sự phục hồi tại một số mắt xích cốt lõi.

Sản lượng khai thác dầu thô đạt 9,98 triệu tấn, tăng 0,8% so với năm 2024 và vượt 20,3% kế hoạch. Đây cũng là lần đầu tiên sản lượng dầu thô trong nước tăng trở lại sau 11 năm suy giảm.

Petrovietnam đón dòng dầu thương mại đầu tiên từ dự án Kình Ngư Trắng – Kình Ngư Trắng Nam, đồng thời đưa ba mỏ và công trình dầu khí mới vào khai thác sớm hơn kế hoạch từ một đến hai tháng. Những công trình này bổ sung khoảng 2.000 tấn dầu thô mỗi ngày, góp phần bù đắp mức suy giảm tự nhiên tại các mỏ đang khai thác.

Tập đoàn cũng ký ba hợp đồng chia sản phẩm dầu khí mới sau nhiều năm gián đoạn. Đây là cơ sở để bổ sung hoạt động thăm dò và phát triển nguồn tài nguyên trong những năm tới, trong bối cảnh nhiều mỏ hiện hữu đã bước sang giai đoạn suy giảm.

Sản lượng khai thác khí năm 2025 đạt 5,94 tỷ m³. Công nghiệp khí cung cấp ra thị trường hơn 6,2 tỷ m³, bao gồm khoảng 498 triệu m³ khí thiên nhiên hóa lỏng được tái hóa.

Ở hạ nguồn, sản lượng xăng dầu của Petrovietnam đạt khoảng 7,89 triệu tấn, chưa bao gồm sản lượng của Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn. Nếu tính toàn bộ nhóm sản phẩm lọc hóa dầu trong phạm vi thống kê của tập đoàn, sản lượng đạt mức kỷ lục 16,5 triệu tấn.

Nhà máy Lọc dầu Dung Quất do Công ty cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn vận hành có thời điểm đạt 117% công suất thiết kế. Bên cạnh các sản phẩm truyền thống, doanh nghiệp cũng đưa ra thị trường nhiên liệu hàng không bền vững, xăng sinh học E10 RON 95 cùng một số sản phẩm hóa dầu và hóa chất mới.

Ở thị trường quốc tế, PV GAS lần đầu tham gia xuất khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng, đưa tổng khối lượng khí dầu mỏ hóa lỏng và khí thiên nhiên hóa lỏng kinh doanh quốc tế đạt 595.000 tấn, cao hơn hai lần kế hoạch.

Với những thay đổi đó, Petrovietnam đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất vượt 37 tỷ USD vào năm 2030, cung ứng hơn 25% nhu cầu năng lượng quốc gia và có tên trong bảng xếp hạng Fortune Global 500

Xa hơn, Tập đoàn hướng tới doanh thu hợp nhất có thể cán mốc 80-100 tỷ USD vào năm 2050, đáp ứng trên 30% tổng nhu cầu năng lượng cuối cùng của Việt Nam, trong đó hơn một nửa đến từ năng lượng phát thải thấp.

Những động lực mới bắt đầu đi từ kế hoạch vào vận hành

Dấu hiệu rõ nhất của sự thay đổi mô hình nằm ở việc một số lĩnh vực mới đã bắt đầu tạo ra sản lượng, doanh thu và tài sản vận hành thực tế.

Cuối năm 2025, Nhà máy điện Nhơn Trạch 3 và Nhơn Trạch 4 với tổng công suất 1.624MW được đưa vào vận hành thương mại. Đây là cụm nhà máy điện sử dụng khí thiên nhiên hóa lỏng nhập khẩu đầu tiên tại Việt Nam, có khả năng cung cấp khoảng 9 tỷ kWh điện mỗi năm.

Việc đưa hai nhà máy vào hoạt động khiến chuỗi khí thiên nhiên hóa lỏng của Petrovietnam đi qua đầy đủ hơn các khâu từ nhập khẩu, tồn trữ, tái hóa khí đến sản xuất điện. Trong năm 2025, tổng sản lượng điện của tập đoàn đạt 31,33 tỷ kWh, tăng 7,3% và tương đương khoảng 9% sản lượng điện quốc gia.

Ở lĩnh vực điện gió ngoài khơi, Petrovietnam tham gia theo một hướng khác: xuất khẩu năng lực cơ khí và dịch vụ kỹ thuật.

PTSC đã hoàn thành, bàn giao 33 chân đế điện gió ngoài khơi cho dự án Greater Changhua 2b&4. Doanh nghiệp đồng thời triển khai các hợp đồng cho những dự án tại Đài Loan và Ba Lan, qua đó đưa năng lực từng được xây dựng cho công trình dầu khí biển sang chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo.

Hệ thống phân phối năng lượng cũng bắt đầu thay đổi. Đến cuối năm 2025, PVOIL phối hợp phát triển 447 trạm với 2.615 vị trí sạc xe điện trên cả nước, phục vụ hơn 6,3 triệu lượt sạc.

Một con số đáng chú ý khác là doanh thu từ các sản phẩm mới gắn với nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo đạt khoảng 11.600 tỷ đồng. Song song với đó, Petrovietnam tiết kiệm 6.956 tỷ đồng chi phí, vượt 66% kế hoạch và cao gấp hai lần năm trước.

Tuy vậy, không phải tất cả hướng chuyển dịch đều đã bước vào giai đoạn thương mại. Các chương trình về hydrogen, ammonia xanh, thu giữ và lưu trữ carbon hiện chủ yếu dừng ở nghiên cứu tiềm năng, đánh giá thị trường hoặc chuẩn bị dự án thí điểm.

Áp lực môi trường cũng chưa biến mất. Tổng phát thải trực tiếp của Petrovietnam trong năm 2025 đạt 33,76 triệu tấn CO₂ tương đương, tăng 1,8%, chủ yếu do sản lượng điện tăng.