Chuyên gia cảnh báo mức thuế cao nhất Mỹ áp lên hàng dệt may Việt Nam có thể tăng thêm, làm thu hẹp đáng kể lợi thế so với Thái Lan, Ấn Độ

Trong báo cáo ngày 24/8 của Shinhan Securities Vietnam, đơn vị này đã đưa ra một số đánh giá về những tác động của mức thuế mới do Mỹ áp dụng đối với ngành dệt may Việt Nam.

Việt Nam hiện chịu mức thuế 12,5% (cao nhất) theo Mục 301 liên quan đến lao động cưỡng bức, tương đương Trung Quốc và cao hơn mức 10% áp dụng đối với Bangladesh, Ấn Độ và Indonesia.

Trong thời gian tới, mức thuế này có thể tăng thêm nếu cộng dồn tác động từ hai nhánh điều tra còn lại về dư thừa công suất và sở hữu trí tuệ. Theo Allianz Research, trong kịch bản cộng dồn cả 3 nhánh điều tra, mức thuế tối thiểu của Việt Nam có thể vào khoảng 15%.

Với mức thuế kể trên, Việt Nam vẫn giữ được một phần lợi thế cạnh tranh so với Trung Quốc, quốc gia đang chịu mức thuế khoảng 35%. Tuy nhiên, lợi thế về chi phí của Việt Nam sẽ thu hẹp đáng kể khi so sánh với các nước trong khu vực như Philippines, Bangladesh và Ấn Độ (10%), Thái Lan (8%) và Malaysia (7%).

Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng thu hút các đơn hàng mới dịch chuyển sang Việt Nam, đặc biệt đối với những phân khúc sản phẩm cạnh tranh chủ yếu dựa trên giá. Đồng thời, các doanh nghiệp xuất khẩu có thể chịu thêm áp lực cạnh tranh trong những kỳ đàm phán đơn hàng tiếp theo.

Bên cạnh đó, Bangladesh, Campuchia, Indonesia và Malaysia đang được hưởng cơ chế Tariff-Rate Quota (TRQ) từ Mỹ, trong khi Việt Nam hiện chưa nằm trong nhóm được áp dụng cơ chế này.

Theo TRQ, một lượng hàng dệt may nhất định từ các quốc gia được hưởng cơ chế có thể xuất khẩu sang Mỹ với mức thuế 0%. Hạn ngạch được xác định dựa trên quy mô nhập khẩu bông và nguyên liệu dệt có xuất xứ từ Mỹ.

Tuy nhiên, cơ chế TRQ chưa được triển khai ngay từ ngày 24/7/2026. Theo thông báo của USTR, cơ chế này sẽ được áp dụng sau khi hoàn tất các điều kiện cần thiết và dự kiến chậm nhất vào ngày 1/9/2026. Vì vậy, trước thời điểm TRQ chính thức có hiệu lực, hàng dệt may từ các quốc gia nêu trên vẫn chịu thuế Section 301 ở mức 10%-12,5%.

Shinhan Securities Vietnam nhận định nếu Việt Nam không được hưởng cơ chế TRQ, áp lực cạnh tranh về giá có thể gia tăng từ năm 2027. Lợi thế thuế từ TRQ có khả năng tác động đến quyết định phân bổ đơn hàng của các thương hiệu quốc tế. Tuy nhiên, mức độ tác động sẽ khác nhau tùy theo từng phân khúc sản phẩm và năng lực của doanh nghiệp.

Đối với các sản phẩm có tính tương đồng cao và cạnh tranh chủ yếu về giá, lợi thế thuế của Bangladesh, Indonesia hoặc Malaysia có thể khiến Việt Nam chịu áp lực lớn hơn trong việc duy trì cũng như thu hút đơn hàng.

Ngược lại, tác động đối với nhóm sản phẩm kỹ thuật cao có thể hạn chế hơn, do Bangladesh, Ấn Độ và một số quốc gia khác hiện chưa có nhiều lợi thế về năng lực sản xuất các mặt hàng đòi hỏi cao về kỹ thuật, chất lượng và độ phức tạp.

Theo đó, những doanh nghiệp có năng lực sản xuất ổn định, tỷ trọng sản phẩm kỹ thuật cao và quan hệ hợp tác lâu năm với các thương hiệu, như CTCP May Sông Hồng, được kỳ vọng có khả năng duy trì đơn hàng trong thời gian tới.

Trong trường hợp Việt Nam được bổ sung vào danh sách các quốc gia được hưởng cơ chế TRQ, áp lực cạnh tranh về giá sẽ được giảm bớt. Shinhan Securities Vietnam cho rằng Việt Nam có khả năng đàm phán để được bổ sung vào cơ chế này trong thời gian tới, khi là quốc gia nhập khẩu bông lớn nhất của Mỹ, với giá trị đạt khoảng 1,3 tỷ USD trong năm 2025.

Nếu đàm phán thành công, áp lực cạnh tranh về giá sẽ giảm, qua đó góp phần cải thiện vị thế của Việt Nam trong quá trình phân bổ các đơn hàng mới.