Đại diện 320 doanh nghiệp cảnh báo mức thuế cao nhất từ Mỹ sẽ tác động rõ lên mặt hàng 12 tỷ USD của Việt Nam ngay trong tháng này
Do độ trễ của hợp đồng, tác động từ chính sách thuế chưa phản ánh đầy đủ trong số liệu tháng 7.
Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam trong tháng 7/2026 đạt gần 1,02 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Tính chung 7 tháng đầu năm, tổng kim ngạch đạt gần 6,78 tỷ USD, tăng 11,5% so với cùng kỳ. Việc duy trì mốc trên 1 tỷ USD trong tháng 7 tiếp tục củng cố kỳ vọng xuất khẩu thủy sản cả năm có thể vượt 12 tỷ USD.
Dù vậy, kết quả của tháng 7 cũng cho thấy tín hiệu rõ ràng rằng giai đoạn tăng trưởng thuận lợi nhất có thể đã đi qua khi mức tăng chung chỉ còn 4,8%, xuất khẩu cá tra giảm 6,1%, cá ngừ gần như đi ngang, trong khi các thị trường EU, Hàn Quốc và Trung Đông đều ghi nhận mức giảm hai con số.
Đáng chú ý, kể từ ngày 24/7, thủy sản Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ bắt đầu phải chịu thêm thuế Section 301 ở mức 12,5% (mức cao nhất). Do ảnh hưởng của độ trễ trong thực hiện hợp đồng và thời gian vận chuyển, tác động đầy đủ của chính sách này chưa phản ánh hết vào kim ngạch tháng 7, nhưng sẽ bộc lộ rõ hơn từ tháng 8 và trong quý IV.
Thuế Section 301 sẽ tác động rõ từ tháng 8
Kịch bản xuất khẩu vượt 12 tỷ USD vẫn được đánh giá là khả thi sau khi kim ngạch 7 tháng đầu năm đạt 6,78 tỷ USD. Tuy nhiên, tăng trưởng trong những tháng còn lại nhiều khả năng sẽ thấp hơn đáng kể so với mức tăng 11,5% hiện nay. Nguyên nhân tác động trực tiếp nhất là việc Hoa Kỳ áp thuế Section 301. Mức 12,5% đối với Việt Nam tạo ra ba hệ quả cụ thể.
Trước hết, các hợp đồng mới với đối tác Mỹ sẽ phải đàm phán lại. Các nhà nhập khẩu có thể yêu cầu giảm giá FOB, chia sẻ chi phí thuế hoặc chỉ ký các hợp đồng có thời hạn ngắn.
Bên cạnh đó, Việt Nam sẽ ở thế bất lợi hơn so với Ecuador, Ấn Độ và Indonesia - những quốc gia đang chịu mức thuế 10%. Khoảng chênh lệch này đặc biệt ảnh hưởng đến các mặt hàng như tôm chân trắng, cá ngừ đóng hộp và các sản phẩm đông lạnh tiêu chuẩn.
Ngoài ra, thuế mới được cộng với MFN, thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp nếu có. Do đó, quyết định nhập khẩu sẽ ngày càng dựa trên từng doanh nghiệp và từng mã hàng cụ thể, thay vì chỉ so sánh giữa các quốc gia như trước.
Ở chiều tích cực, Việt Nam đã ban hành quy định cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức và quy định này sẽ có hiệu lực từ đầu tháng 9/2026. Đây được xem là cơ sở để Việt Nam tiếp tục trao đổi với Mỹ. Tuy nhiên, trong ngắn hạn chưa có thông tin chính thức cho thấy mức thuế 12,5% sẽ được điều chỉnh ngay.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) được thành lập năm 1998, là tổ chức tự nguyện của các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu thủy sản. Đến nay, VASEP có hơn 320 doanh nghiệp thành viên, trong đó có nhiều doanh nghiệp niêm yết như Vĩnh Hoàn (VHC), Nam Việt (ANV), Sao Ta (FMC), I.D.I Seafood (IDI)... Các hội viên hiện đóng góp hơn 83% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.
