Chuyên gia: VinSpace gia nhập lĩnh vực vũ trụ sau Viettel nhưng có tốc độ phát triển cao hơn

Ngày 21/8, tại tọa đàm "Đối thoại Phát triển kinh tế không gian vũ trụ, kinh tế tầm thấp tại Việt Nam" do tạp chí điện tử VnEconomy tổ chức, Tiến sĩ Lê Xuân Huy, Phó Tổng Giám đốc Trung tâm Vũ Trụ Việt Nam (VNSC) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã đánh giá toàn diện bức tranh công nghệ hàng không vũ trụ, kinh tế tầm thấp tại Việt Nam và cơ hội dấn thân vào chuỗi giá trị toàn cầu. Thông qua một ví dụ điển hình là hoạt động đầu tư của các tập đoàn lớn như Viettel và Vingroup (VinSpace) ở lĩnh vực này.

Phân tích sâu về lộ trình của hai doanh nghiệp, Tiến sĩ Lê Xuân Huy nhìn nhận rằng Tập đoàn Viettel là một đơn vị có năng lực về tài chính và kỹ thuật cao, tuy nhiên các dự án vệ tinh được thành lập từ năm 2017 nhưng phải đến gần đây mới bắt đầu chạy thực tế. Trong khi đó, công ty vũ trụ VinSpace của tỷ phú Phạm Nhật Vượng dù gia nhập muộn hơn nhưng đã kiện toàn bộ máy nhân sự tương đối ổn định và xác định rõ ràng kế hoạch phóng thiết bị lên không gian.

Tuy nhiên, để xác định đâu mới là doanh nghiệp giữ vai trò đầu tàu dẫn dắt toàn bộ hệ sinh thái vũ trụ của Việt Nam, ông nhận định rằng thị trường cần thêm thời gian để kiểm chứng bằng kết quả thực tế, bởi việc định hình vị thế đòi hỏi tích lũy rất nhiều yếu tố đặc thù, giống như việc Viettel đã phải mất tới một thập kỷ để định hình. Dù VinSpace có thể sở hữu tốc độ phát triển cao hơn nhưng để khẳng định vị thế dẫn dắt thì cần thêm thời gian nữa mới có thể minh chứng đầy đủ.

“Viettel họ cũng đã mất 10 năm để họ định hình, VinSpace thì có thể là tốc độ phát triển cao hơn. Thế nhưng mà nói về một doanh nghiệp dẫn dắt thì chắc là cần thêm thời gian”, tiến sĩ nhận định.

Sự khác biệt cốt lõi trong chiến lược của hai doanh nghiệp này không chỉ nằm ở tiến độ mà còn được phản ánh rõ qua chiến lược định vị sản phẩm và phân khúc khách hàng đầu ra. Trong khi Viettel tập trung phát triển các dòng vệ tinh cỡ lớn phục vụ trực tiếp cho mục tiêu an ninh quốc phòng nhờ tệp khách hàng quân sự truyền thống thì VinSpace lại hướng tới lối đi thương mại hóa tinh gọn, tối ưu chi phí và đẩy nhanh vòng quay vốn thông qua việc khai thác khâu hạ nguồn dữ liệu để phục vụ dân sinh.

Tiến sĩ Lê Xuân Huy phân tích tại tọa đàm: "Viettel với khách hàng thường xuyên là là bên quân đội chẳng hạn, thì họ có thể làm tập trung làm các cái vệ tinh tương đối lớn để phục vụ an ninh quốc phòng. Thế còn VinSpace, góc nhìn cá nhân của tôi thì họ có thể thiên hơn về các dịch vụ đơn giản hơn, ví dụ như là quan sát tàu thuyền, các cái dịch vụ về IoT… Với những dịch vụ như thế ,họ có thể phục vụ khách hàng là các thuyền đánh cá chẳng hạn, hoặc là kinh tế biển, hay là quan sát rừng… Những lĩnh vực nó đơn giản hơn với chi phí đầu tư quay vòng nó cũng cũng vừa phải hơn".

Cuộc chuyển dịch mạnh mẽ của các đại gia công nghệ Việt Nam diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế không gian toàn cầu đang bùng nổ vượt bậc. Dự báo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới chỉ ra quy mô thị trường vũ trụ sẽ tăng từ khoảng 630 tỷ USD năm 2023 lên tới 1,8 nghìn tỷ USD vào năm 2035. Tập đoàn Viettel cũng đã chính thức khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên của Việt Nam vào ngày 16/5, dự kiến huy động lực lượng lao động lên tới 1.000 cán bộ chuyên trách để tự chủ hoàn toàn các bộ điều khiển cốt lõi phục vụ hệ sinh thái hàng không vũ trụ và thiết bị bay không người lái.

Đồng thời, các chương trình phát triển chính sách thử nghiệm cho thiết bị bay tầm thấp cũng ghi nhận cột mốc lịch sử khi tỉnh Điện Biên trở thành địa phương đầu tiên phê duyệt cơ chế sandbox UAV quốc gia sau 6 tháng phối hợp liên ngành cùng sự tham gia tích cực của Tập đoàn FPT. Các chuyên gia đánh giá tất cả những động thái đồng bộ này đang minh chứng rằng Việt Nam không còn dừng lại ở mức độ thử nghiệm nhỏ lẻ, mà đang bắt đầu hiện thực hóa những chiến lược thực chiến mang tầm vĩ mô trên cả tầng không gian vũ trụ và kinh tế tầm thấp.