Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến không được hưởng án treo

Chiều 7/10, Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân (TAND) Tối cao tại Hà Nội tuyên án đối với cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến và 9 bị cáo có kháng cáo trong vụ án sai phạm tại 2 dự án Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2.

Hội đồng xét xử (HĐXX) chấp nhận một phần kháng cáo, sửa bản án sơ thẩm, giảm hình phạt đối với bà Nguyễn Thị Kim Tiến từ 6 năm xuống 3 năm tù về tội "Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí". Bà Tiến vẫn phải chấp hành hình phạt tù, không được hưởng án treo.

Theo HĐXX, bà Nguyễn Thị Kim Tiến là cựu Bộ trưởng Bộ Y tế, có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành hoạt động chung của Bộ. Cựu Bộ trưởng trực tiếp phụ trách nhiều lĩnh vực, trong đó có công tác kế hoạch - tài chính, đầu tư phát triển ngành, xây dựng cơ sở hạ tầng và trang thiết bị y tế.

Đối với 2 dự án xây dựng cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Bộ Y tế có trách nhiệm chỉ đạo việc lập, thẩm định, phê duyệt và triển khai dự án; kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện.

HĐXX xác định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, bà Tiến có sai phạm liên quan việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, lập dự án, phương án thiết kế, thi công và một số nội dung khác trong quá trình triển khai 2 công trình.

Các sai phạm khiến 2 dự án đình trệ, kéo dài, ảnh hưởng mục tiêu đầu tư và gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước.

HĐXX nhận định hành vi của bà Tiến không trực tiếp gây ra thiệt hại. Tuy nhiên, các quyết định phê duyệt của cựu Bộ trưởng là tiền đề để cấp dưới thực hiện những bước tiếp theo, dẫn đến các sai phạm. Do đó, bà Tiến phải chịu trách nhiệm hình sự tương xứng với hành vi.

Nhiều tình tiết được xem xét giảm án

Khi quyết định hình phạt, HĐXX ghi nhận bà Tiến có nhiều thành tích trong quá trình công tác, gia đình có công với cách mạng. Cựu Bộ trưởng cũng đã thực hiện nghĩa vụ bồi thường theo bản án sơ thẩm.

Trước phiên phúc thẩm, bà Tiến cùng gia đình đã nộp 108,5 tỷ đồng. Đến ngày 1/10, gia đình bà tiếp tục nộp 1,1 tỷ đồng để hỗ trợ các bị cáo khác khắc phục hậu quả, nâng tổng số tiền đã nộp lên 109,6 tỷ đồng.

HĐXX cũng xem xét việc nhiều cơ quan, tổ chức và cá nhân có đơn đề nghị giảm nhẹ hình phạt cho bà Tiến. Trong đó, Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 có văn bản xác nhận 2 cơ sở đã được đưa vào hoạt động, phục vụ người dân khám chữa bệnh và đề nghị giảm hình phạt cho các bị cáo.

Theo HĐXX, việc 2 bệnh viện được đưa vào hoạt động là tình tiết mới, chưa được xem xét ở cấp sơ thẩm. Tình tiết này được đánh giá cùng các yếu tố giảm nhẹ khác khi quyết định hình phạt đối với bà Tiến.

Tại phiên phúc thẩm, các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải. HĐXX cũng ghi nhận nhiều bị cáo phạm tội lần đầu, một số người tuổi cao, sức khỏe yếu.

Từng xin giảm án, hưởng án treo

Sau khi bị TAND cấp sơ thẩm tuyên 6 năm tù, bà Nguyễn Thị Kim Tiến kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, đề nghị được hưởng án treo và xem xét lại trách nhiệm bồi thường hơn 108 tỷ đồng.

Tại phiên phúc thẩm, luật sư Nguyễn Mạnh Hùng đề nghị HĐXX giảm hình phạt cho cựu Bộ trưởng xuống dưới 3 năm tù để có cơ sở xem xét án treo.

Luật sư đề nghị tòa cân nhắc việc bà Tiến tiếp tục nộp tiền khắc phục hậu quả, tuổi tác, quá trình công tác, thành tích và cho rằng bà không có mục đích tư lợi khi triển khai 2 dự án.

Phía bào chữa cũng tranh luận về khoản khoảng 588 tỷ đồng được xác định là “lãng phí cơ hội”, tính trên hơn 5.071 tỷ đồng vốn Nhà nước đã đầu tư trong khoảng thời gian 2 dự án chậm đưa vào khai thác.

Theo luật sư, trong khoảng thời gian 4 năm được dùng để tính khoản lãng phí này có gần 1 năm các công trình phải dừng để phục vụ công tác phòng, chống Covid-19 theo quyết định của cơ quan Nhà nước. Từ đó, luật sư đề nghị HĐXX xem xét đầy đủ bối cảnh khi lượng hình.

Ngày 26/9, Viện Kiểm sát đề nghị giảm cho bà Tiến từ 6 tháng đến 1 năm tù so với mức án sơ thẩm 6 năm và xác định cựu Bộ trưởng chưa đủ điều kiện hưởng án treo.

Sau khi bà Tiến tiếp tục nộp 1,1 tỷ đồng và các bị cáo khác nộp thêm tiền khắc phục hậu quả, tại phiên tòa ngày 1/10, Viện Kiểm sát thay đổi mức đề nghị, đề nghị giảm hình phạt đối với bà Tiến từ 1 năm 6 tháng đến 2 năm tù.

Dù vậy, cơ quan công tố vẫn cho rằng mức hình phạt sau khi giảm vẫn trên 3 năm tù nên bà Tiến chưa đủ điều kiện hưởng án treo.

Hai dự án gây thất thoát, lãng phí hơn 803 tỷ đồng

Theo hồ sơ vụ án, 2 dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức có tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng, được triển khai từ năm 2014.

Trong quá trình thực hiện, bà Nguyễn Thị Kim Tiến cùng một số cá nhân tại Bộ Y tế, Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm và các đơn vị liên quan có sai phạm trong việc lựa chọn tư vấn nước ngoài, chỉ định thầu và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu.

Những sai phạm này khiến 2 dự án đình trệ, kéo dài, ảnh hưởng mục tiêu đầu tư và gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước hơn 803 tỷ đồng.

Bản án sơ thẩm xác định bà Tiến không trực tiếp gây ra thiệt hại. Tuy nhiên, các quyết định phê duyệt của cựu Bộ trưởng là tiền đề để cấp dưới thực hiện những bước tiếp theo, dẫn đến các sai phạm.

Quá trình thực hiện 2 dự án, bà Tiến được xác định đã nhận tổng cộng 7,5 tỷ đồng do cấp dưới đưa. Cựu Bộ trưởng khai những người đưa tiền không cho bà biết nguồn gốc số tiền.

Tại phiên sơ thẩm, bà Tiến thừa nhận trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác quản lý, điều hành, kiểm tra, giám sát và cho rằng bản thân chưa làm tốt việc chỉ đạo, kiểm tra để phát hiện sớm sai phạm.

Tại phiên phúc thẩm lần này, bà Tiến xin xét xử vắng mặt do đang điều trị nội trú tại một bệnh viện ở TP. HCM. Bị cáo Nguyễn Doãn Tú - cựu Phó Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế (Bộ Y tế), cũng có đơn xin xét xử vắng mặt do sức khỏe yếu.