Đại gia 'điếu cày' Lê Thanh Thản bị truy tố: 519 khách hàng chưa có sổ đỏ, thu lợi bất chính 531 tỷ đồng

Theo cáo trạng mới nhất, 519 khách hàng mua căn hộ tại CT6 Kiến Hưng (phường Kiến Hưng, TP. Hà Nội) không được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở; ông Lê Thanh Thản bị cáo buộc thu lợi bất chính hơn 531 tỷ đồng.

Một dự án chung cư hoàn thành và đưa người dân vào ở từ hơn một thập niên trước đang tiếp tục được nhắc lại trong hồ sơ tố tụng với những con số đáng chú ý: 519 căn hộ, 519 khách hàng và hơn 531 tỷ đồng.

Viện Kiểm sát nhân dân TP. Hà Nội vừa ban hành cáo trạng truy tố ông Lê Thanh Thản, Chủ tịch Tập đoàn Mường Thanh, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Bemes, về tội “Lừa dối khách hàng” theo khoản 2 Điều 198 Bộ luật Hình sự.

Cùng vụ án, 5 cựu cán bộ thuộc UBND phường Kiến Hưng và Thanh tra xây dựng quận Hà Đông (cũ) bị truy tố về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Từ sai quy hoạch đến hàng trăm căn hộ vướng pháp lý

Theo cáo trạng, dự án CT6 Kiến Hưng được UBND tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội) phê duyệt quy hoạch xây dựng chi tiết tỷ lệ 1/500. Sau đó, UBND TP Hà Nội cho phép Công ty Bemes chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện dự án theo quy hoạch được duyệt.

Tuy nhiên, từ tháng 10/2010, ông Lê Thanh Thản bị cáo buộc chỉ đạo thi công dự án với nhiều nội dung không phù hợp quy hoạch. Tại khối nhà cao tầng, diện tích xây dựng và chiều cao công trình bị xác định tăng so với quy hoạch; công năng sử dụng bị thay đổi, số lượng căn hộ tăng và đặc biệt xây thêm tòa CT6C không nằm trong quy hoạch được duyệt.

Ở khu nhà thấp tầng, diện tích đất xây dựng và số lượng căn cũng bị cáo buộc tăng, đồng thời có vi phạm chỉ giới đường đỏ.

Những sai phạm được xác định phát sinh trong quá trình thiết kế, thi công, giám sát và nghiệm thu, khiến các căn hộ thuộc diện này không đủ điều kiện để được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Công trình hoàn thành vào tháng 11/2012, sau đó từ tháng 1/2013 bắt đầu bàn giao căn hộ cho người dân vào sinh sống.

Quảng cáo pháp lý, người mua xuống tiền

Theo cáo trạng, trong thời gian dự án đang được xây dựng, từ tháng 3/2011, ông Thản bị cáo buộc đưa ra những thông tin quảng cáo không đúng về tính pháp lý của CT6 Kiến Hưng.

Các thông tin quảng cáo được cơ quan tố tụng đề cập gồm việc dự án đã được phê duyệt, thiết kế căn hộ và công trình tuân thủ quy định về xây dựng, giá bán căn hộ đã bao gồm giá trị quyền sử dụng đất.

Theo Viện Kiểm sát, những thông tin này khiến khách hàng tin tưởng vào tính pháp lý của dự án và quyết định mua căn hộ.

Kết quả điều tra mới nhất xác định Công ty Bemes đã bán 519 căn hộ cho 519 khách hàng. Những người này sau đó không được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, đồng nghĩa chưa được cấp sổ đỏ.

Hơn 531 tỷ đồng được xác định là tiền thu lợi bất chính

Con số thiệt hại trong vụ án đã thay đổi qua các lần điều tra.

Trước đó, kết quả điều tra ban đầu xác định ông Lê Thanh Thản thu lợi bất chính khoảng 481 tỷ đồng từ 488 khách hàng. Sau khi TAND TP. Hà Nội trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung tại phiên xét xử sơ thẩm tháng 8/2023, cơ quan chức năng tiếp tục làm việc với các khách hàng liên quan.

Kết quả điều tra bổ sung từng xác định tổng số khách hàng không được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở tại dự án là 504 người, với số tiền thu lợi bất chính được xác định lại hơn 496 tỷ đồng.

Tuy nhiên, cáo trạng mới nhất xác định số căn hộ đã bán là 519 căn cho 519 khách hàng, còn tổng số tiền thu lợi bất chính được xác định là hơn 531 tỷ đồng. Theo cáo trạng, đây cũng là số tiền gây thiệt hại cho những khách hàng mua căn hộ tại CT6 Kiến Hưng.

Việc điều chỉnh các con số là kết quả của quá trình điều tra bổ sung sau khi vụ án từng được Tòa án trả hồ sơ để làm rõ thêm, trong đó có yêu cầu xác định lại số tiền thu lợi bất chính và giá trị thực tế của các căn hộ thuộc diện phải bồi thường.

Những sai phạm tại CT6 Kiến Hưng đã được cơ quan tố tụng làm rõ qua nhiều giai đoạn. Dự án được triển khai xây dựng từ năm 2010 và hoàn thành vào năm 2012. Sau khi người dân nhận nhà, vấn đề pháp lý liên quan đến quyền sử dụng đất và quyền sở hữu căn hộ tiếp tục kéo dài.

Đến năm 2019, ông Lê Thanh Thản bị khởi tố trong vụ án. Sau đó, vụ án được đưa ra xét xử sơ thẩm vào tháng 8/2023 nhưng TAND TP. Hà Nội quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung sau khoảng nửa ngày xét xử.

Một trong những nội dung cần làm rõ là số tiền thu lợi bất chính của ông Thản và giá trị thực tế, hiện tại của từng căn hộ thuộc diện phải bồi thường. Sau quá trình điều tra bổ sung, Viện Kiểm sát tiếp tục ban hành cáo trạng truy tố ông Thản cùng các bị can liên quan.

Về phía nhóm cán bộ, cáo trạng xác định 5 cựu cán bộ thuộc UBND phường Kiến Hưng và Thanh tra xây dựng quận Hà Đông (cũ) bị truy tố về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.

Hơn một thập niên chờ hoàn thiện pháp lý

Điểm đáng chú ý nhất của vụ án không chỉ nằm ở số tiền hơn 531 tỷ đồng được xác định trong cáo trạng, mà còn ở hệ quả kéo dài đối với hàng trăm người mua nhà.

Các căn hộ đã được xây dựng, bàn giao và đưa vào sử dụng từ năm 2013. Tuy nhiên, theo cáo trạng, 519 khách hàng vẫn không được Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

Như vậy, một giao dịch mua bán nhà ở tưởng như đã hoàn tất về mặt thực tế lại kéo dài tình trạng chưa hoàn thiện về pháp lý trong nhiều năm. Vụ CT6 Kiến Hưng cũng cho thấy rủi ro lớn đối với người mua khi tình trạng pháp lý của dự án không tương đồng với những thông tin được quảng bá trên thị trường.

Trong trường hợp này, theo cáo buộc của cơ quan tố tụng, vấn đề không chỉ dừng ở việc công trình xây dựng sai quy hoạch, mà còn liên quan đến thông tin pháp lý được đưa ra để khách hàng quyết định mua nhà. Hiện vụ án vẫn thuộc quá trình tố tụng và việc ông Lê Thanh Thản có phạm tội hay không sẽ do Tòa án xem xét, quyết định theo quy định pháp luật.