Đằng sau quyết định rút lui của Vingroup (VIC) khỏi siêu dự án đường sắt Bắc - Nam
Lãnh đạo Vingroup (VIC) từng khẳng định mong muốn đóng góp cho các dự án phát triển đất nước, song thừa nhận “nguồn lực không phải là vô hạn”. Trong bối cảnh Tập đoàn đang dồn vốn cho loạt dự án lớn với tổng mức đầu tư hơn 83 tỷ USD, bài toán cân đối tài chính cũng được xem xét kỹ lưỡng.
Tập đoàn Vingroup (HoSE: VIC) mới đây đã thông báo rút khỏi danh sách đăng ký tham gia dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Theo phương án từng được doanh nghiệp đề xuất, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 61 tỷ USD (chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng), trong đó Vingroup dự kiến tự thu xếp khoảng 20% vốn, tương đương 12 tỷ USD.
Dù phần vốn còn lại có thể vay từ Nhà nước, doanh nghiệp vẫn phải gánh toàn bộ chi phí vận hành, hoàn trả vốn và các nghĩa vụ tài chính khác trong suốt vòng đời dự án kéo dài từ 30 - 35 năm. Đây là yếu tố khiến bài toán tài chính của dự án trở nên đặc biệt thách thức.
Trong chia sẻ trước đó với Vietnamnet, ông Nguyễn Việt Quang, Tổng Giám đốc Vingroup thẳng thắn cho biết: “Trong 30 năm tới, chúng tôi sẽ phải bù thêm rất, rất nhiều để trả cho Nhà nước nên không thể gánh thêm được phần lãi vay. Chúng tôi muốn được cống hiến nhưng nguồn lực không phải là vô hạn”.
Thực tế, trong những năm đầu vận hành, dự án đường sắt tốc độ cao được dự báo khó tạo ra dòng tiền đủ lớn để bù đắp chi phí, trong khi các nghĩa vụ tài chính vẫn phải thực hiện đều đặn. Lãnh đạo Vingroup từng ước tính, nếu triển khai, mức lỗ lũy kế trong giai đoạn đầu có thể lên tới hàng chục tỷ USD.
Trong trường hợp tham gia dự án, Tập đoàn có thể phải cân nhắc bán bớt cổ phần tại một số công ty thành viên như GSM, VinEnergo, V-Green... thậm chí cả tại công ty mẹ để thu xếp nguồn vốn. Do đó, ở góc độ quản trị tài chính, việc không trực tiếp triển khai dự án cũng giúp Vingroup giảm đáng kể áp lực trong việc phân bổ nguồn lực.
Về bức tranh tài chính, tại thời điểm ngày 30/9/2025, tổng tài sản của Vingroup đạt gần 1,1 triệu tỷ đồng (khoảng 41 tỷ USD), trong đó nợ phải trả ở mức khoảng 35 tỷ USD. Tỷ lệ nợ vay trên vốn chủ sở hữu vào khoảng 1,98 lần.
Tuy nhiên, phần lớn nguồn lực của Tập đoàn hiện đang được phân bổ vào chi phí xây dựng dở dang và đầu tư tài sản cố định, đặc biệt khi Vingroup đang triển khai hàng loạt dự án quy mô lớn trong các lĩnh vực bất động sản, công nghiệp, năng lượng và công nghệ... với tổng vốn đầu tư ước tính hơn 83 tỷ USD.
Trong bối cảnh đó, quyết định rút khỏi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cho thấy sự cân nhắc kỹ lưỡng của doanh nghiệp trước các cam kết tài chính dài hạn, nhằm đảm bảo cân đối nguồn lực và tiến độ của các dự án đang triển khai. Khi nguồn lực không phải là vô hạn, bài toán đặt ra không chỉ nằm ở mong muốn “cống hiến”, mà còn ở việc thiết kế mô hình đầu tư đủ bền vững để doanh nghiệp có thể đồng hành lâu dài.
