Đề xuất đóng tài khoản 1 năm không giao dịch

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đề xuất cho phép các ngân hàng được đóng tài khoản thanh toán không phát sinh giao dịch từ 3 năm trở lên. Trong quá trình lấy ý kiến, nhiều tổ chức tín dụng đồng tình với chủ trương này nhưng đề xuất rút ngắn thời gian xuống còn 1 năm hoặc trao quyền chủ động cho từng ngân hàng.

Theo báo cáo tổng hợp ý kiến đối với dự thảo sửa đổi, bổ sung Nghị định về thanh toán không dùng tiền mặt, NHNN đề xuất bổ sung quy định cho phép ngân hàng đóng tài khoản thanh toán không phát sinh giao dịch trong thời gian từ 3 năm trở lên, trừ trường hợp ngân hàng và chủ tài khoản đã có thỏa thuận khác.

Cơ quan soạn thảo cho biết hiện có nhiều tài khoản thanh toán hợp pháp nhưng khách hàng không còn nhu cầu sử dụng, không phát sinh giao dịch trong thời gian dài. Bên cạnh đó, còn tồn tại các tài khoản được mở bằng giấy tờ giả hoặc giấy tờ cũ do các đối tượng phạm tội sử dụng, tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng cho các hành vi vi phạm pháp luật.

Theo quy định hiện hành, tài khoản thanh toán chỉ được đóng trong một số trường hợp như chủ tài khoản yêu cầu, chủ tài khoản là cá nhân đã chết hoặc bị tuyên bố đã chết, tổ chức chấm dứt hoạt động hoặc có căn cứ khác theo quy định của pháp luật và thỏa thuận giữa các bên. Đối với các tài khoản không còn giao dịch nhưng chưa có thỏa thuận trước với khách hàng, hiện chưa có cơ chế xử lý.

Nhiều ngân hàng đề xuất rút ngắn thời gian xuống còn 1 năm

Trong quá trình góp ý dự thảo, MBBank đề xuất rút ngắn thời gian không phát sinh giao dịch từ 3 năm xuống còn 12 tháng.

Theo MBBank, khoảng thời gian 1 năm là đủ để xác định một tài khoản không còn giá trị sử dụng thực tế. Việc duy trì các tài khoản không hoạt động quá lâu có thể làm gia tăng nguy cơ bị lợi dụng để trung chuyển dòng tiền bất hợp pháp, đồng thời phát sinh chi phí quản lý và vận hành hệ thống.

Trong khi đó, Vietcombank, HSBC và một số tổ chức khác đề nghị trao quyền chủ động cho các ngân hàng trong việc quyết định đóng hoặc tiếp tục duy trì tài khoản khi đáp ứng các điều kiện quy định, trừ trường hợp đã có thỏa thuận khác với khách hàng.

BIDV lại đề xuất chỉ áp dụng việc đóng đối với các tài khoản có số dư bằng 0 và không phát sinh giao dịch trong 3 năm, tính từ thời điểm giao dịch cuối cùng. Ngân hàng này cũng kiến nghị loại trừ các tài khoản được mở cho mục đích chuyên dụng như tài khoản vốn đầu tư trực tiếp, đầu tư gián tiếp, vay hoặc trả nợ nước ngoài.

Ngoài ra, một số ngân hàng đề nghị làm rõ khái niệm "không phát sinh giao dịch", trong đó có việc các giao dịch thanh toán tự động như tiền điện, nước, viễn thông có được coi là giao dịch hay không.

Nhiều ngân hàng đã chủ động rà soát tài khoản không hoạt động

Trên thực tế, nhiều ngân hàng như Techcombank, Agribank, Sacombank, MBBank, VIB, LPBank và NCB đã triển khai rà soát, đóng hoặc chuyển trạng thái đối với các tài khoản thanh toán không hoạt động trong thời gian dài theo quy định nội bộ.

Tiêu chí áp dụng giữa các ngân hàng không giống nhau, song phổ biến là tài khoản không phát sinh giao dịch trong khoảng 1-2 năm và có số dư rất thấp hoặc bằng 0.

Theo NHNN, mục tiêu của đề xuất là góp phần hạn chế rủi ro gian lận, lừa đảo, đồng thời giúp các ngân hàng tối ưu nguồn lực vận hành và quản lý hệ thống.

Đối với số dư còn lại trong các tài khoản bị đóng, NHNN cho biết đây vẫn là tài sản hợp pháp của khách hàng. Hiện chưa có cơ sở pháp lý để chuyển khoản tiền này vào ngân sách nhà nước. Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu các góp ý để hoàn thiện quy định trong quá trình xây dựng văn bản.