DeepSeek tự phát triển chip AI, quyết giảm phụ thuộc Nvidia, sẵn sàng cạnh tranh Huawei

Theo các nguồn tin, con chip mới của DeepSeek được thiết kế phục vụ suy luận AI (inference), tức giai đoạn mô hình đã được huấn luyện và tạo phản hồi cho người dùng, thay vì dùng để huấn luyện các mô hình AI mới.

Nếu thành công, đây sẽ là bước chuyển chiến lược quan trọng của DeepSeek, doanh nghiệp được xem là "lá cờ đầu" của ngành AI Trung Quốc. Động thái này cũng có thể làm gia tăng áp lực cạnh tranh đối với Huawei, hãng đang nổi lên như nhà cung cấp chip AI nội địa lớn nhất Trung Quốc.

Sau thông tin trên, cổ phiếu Nvidia giảm khoảng 1,6% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa tại Mỹ.

Tuy nhiên, chuyên gia Richard Windsor của Radio Free Mobile cho rằng tác động đối với Nvidia là không đáng kể.

"Nvidia gần như không còn chỗ đứng tại Trung Quốc và tình trạng đó sẽ còn kéo dài. DeepSeek cũng hầu như không có cơ hội bán chip ra ngoài Trung Quốc nếu không tiếp cận được các công nghệ sản xuất bán dẫn tiên tiến", ông nhận định.

Từ "ngôi sao AI" đến tham vọng tự chủ phần cứng

DeepSeek gây tiếng vang trên toàn cầu hơn 1 năm trước sau khi trình làng 2 mô hình AI có hiệu suất cao nhưng chi phí thấp, nhanh chóng trở thành hiện tượng và khiến giới công nghệ tại Thung lũng Silicon cũng như Washington bất ngờ.

Khác với nhiều startup AI khác, DeepSeek từ lâu tập trung vào nghiên cứu và phát triển mô hình thay vì thương mại hóa sản phẩm.

Trong bối cảnh Mỹ cấm xuất khẩu các dòng chip AI tiên tiến sang Trung Quốc, Huawei đã tận dụng cơ hội để mở rộng thị phần. Dù hiệu năng vẫn còn khoảng cách khá lớn so với các chip cao cấp nhất của Nvidia, Huawei hiện được cho là đã chiếm khoảng một nửa thị trường chip AI nội địa trị giá khoảng 50 tỷ USD, cung cấp sản phẩm cho DeepSeek cùng nhiều doanh nghiệp AI lớn khác.

Tuy nhiên, vị thế này đang chịu sức ép khi Alibaba và Baidu đều đẩy mạnh phát triển chip AI riêng nhằm giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài.

Theo các nguồn tin, DeepSeek mới ở giai đoạn đầu của dự án phát triển chip. Công ty đã bắt đầu làm việc với các đối tác về thiết kế chip, gia công bán dẫn và bộ nhớ từ khoảng 1 năm trước.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp có trụ sở tại Hàng Châu cũng âm thầm tuyển dụng thêm nhiều kỹ sư thiết kế chip trong những tháng gần đây. Quá trình tuyển dụng được thực hiện kín đáo, không đăng tuyển trên các nền tảng việc làm công khai.

Đi theo xu hướng toàn cầu

Nếu sở hữu chip AI tự phát triển, DeepSeek sẽ gia nhập làn sóng các công ty AI lớn trên thế giới muốn kiểm soát tốt hơn phần cứng phục vụ mô hình AI và giảm sự phụ thuộc vào Nvidia.

Tháng trước, OpenAI đã giới thiệu Jalapeno, chip AI chuyên cho tác vụ suy luận đầu tiên do hãng phát triển cùng Broadcom. Trong khi đó, Reuters từng đưa tin Anthropic cũng đang cân nhắc tự thiết kế chip AI riêng.

Đối với DeepSeek, dự án này còn mang ý nghĩa chiến lược khi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ khiến doanh nghiệp Trung Quốc không thể tiếp cận những dòng chip AI tiên tiến nhất của Nvidia. Bắc Kinh cũng liên tục khuyến khích các doanh nghiệp công nghệ phát triển giải pháp thay thế trong nước.

Trong một cuộc phỏng vấn hiếm hoi năm 2024, nhà sáng lập Liang Wenfeng từng thừa nhận các lệnh hạn chế xuất khẩu chip là một trong những thách thức lớn nhất đối với DeepSeek.

Từ Nvidia chuyển dần sang Huawei

DeepSeek từng sử dụng đồng thời chip của Nvidia và Huawei.

Công ty cho biết mô hình nền tảng dùng để phát triển R1, mô hình suy luận gây chấn động thị trường AI nhờ chi phí thấp và hiệu năng cao hồi đầu năm 2025, được huấn luyện bằng chip Nvidia H800, dòng chip dành riêng cho thị trường Trung Quốc trước khi bị Mỹ cấm xuất khẩu vào cuối năm 2023.

Sau đó, DeepSeek dần chuyển sang sử dụng nhiều hơn chip của Huawei. Tháng 4 vừa qua, hãng giới thiệu mô hình V4 được tối ưu cho dòng chip Ascend của Huawei. Huawei cũng xác nhận bộ xử lý Ascend đã được sử dụng trong một phần quá trình huấn luyện V4 Flash, phiên bản nhẹ hơn của mô hình V4.

Reuters trước đó cho biết các tập đoàn công nghệ Trung Quốc đã tăng mạnh đơn đặt hàng chip Ascend 950 của Huawei sau khi V4 ra mắt.

Nhắm tới thị trường chip AI tăng trưởng nhanh nhất

Con chip DeepSeek đang phát triển hướng tới thị trường suy luận AI, phân khúc được đánh giá tăng trưởng nhanh nhất hiện nay.

Khi AI được ứng dụng ngày càng rộng rãi, nhu cầu xử lý đang dịch chuyển từ giai đoạn huấn luyện mô hình sang vận hành mô hình phục vụ người dùng. Điều này làm gia tăng nhu cầu đối với các chip chuyên dụng có chi phí thấp hơn và tiêu thụ ít điện năng hơn so với GPU đa năng.

Dù vậy, phát triển chip AI vẫn là bài toán đầy thách thức. Việc thiết kế một bộ xử lý đủ sức cạnh tranh thường mất nhiều năm cùng nguồn vốn rất lớn.

Ngoài ra, các lệnh cấm của Mỹ khiến doanh nghiệp Trung Quốc không thể tiếp cận những nhà máy gia công bán dẫn tiên tiến nhất trên thế giới, đồng thời hạn chế khả năng mua bộ nhớ băng thông cao (HBM), linh kiện then chốt đối với chip AI phục vụ suy luận.

Đáng chú ý, dự án chip AI cũng diễn ra đúng thời điểm DeepSeek lần đầu tiên mở cửa đón vốn từ bên ngoài. Theo Reuters, startup này dự kiến huy động khoảng 7 tỷ USD trong vòng gọi vốn đầu tiên, với mức định giá từ 52 tỷ USD đến 59 tỷ USD, đảo ngược chiến lược nhiều năm chỉ phát triển bằng nguồn lực nội bộ.