Điểm danh 9 thương vụ định hình ‘khẩu vị’ đầu tư của Proparco tại Việt Nam

Trong chiến lược 2023-2027, Proparco xác định 3 ưu tiên: hỗ trợ nền kinh tế bền vững và có khả năng chống chịu, ứng phó biến đổi khí hậu, giảm bất bình đẳng. Tại Việt Nam, những ưu tiên được thể hiện rõ ràng qua việc hợp tác cùng 6 tổ chức tài chính, bao gồm: HDBank, VPBank, SeABank, MSB, Nam A Bank và EVF.

9 thương vụ định hình “khẩu vị” đầu tư

Năm 2020, VPBank nhận khoản vay 50 triệu USD từ Proparco. Trong đó, 35 triệu USD hướng tới hoạt động cho vay SME, còn 15 triệu USD dành cho các dự án có lợi ích về khí hậu.

Sang năm 2021, trọng tâm năng lượng tái tạo hiện rõ qua 2 đối tác khác. HDBank được cấp hạn mức 50 triệu USD để tài trợ các dự án năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Với EVF, Proparco chọn một công ty tài chính có kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng và cung cấp khoản vay 10 triệu USD, hỗ trợ tài trợ điện mặt trời mái nhà và các trang trại điện mặt trời.

Danh sách tiếp tục có MSB với khoản vay 30 triệu USD được công bố đầu năm 2023, dành cho các dự án năng lượng tái tạo và nâng hiệu quả sử dụng năng lượng. Thương vụ này còn đi kèm hỗ trợ kỹ thuật để MSB hoàn thiện hệ thống quản lý rủi ro môi trường và xã hội.

Bước mở rộng tiếp theo thể hiện rõ trong các giao dịch năm 2024-2025. Khoản tài trợ vốn thứ 2 trị giá 50 triệu USD cho HDBank dành 70% cho tài chính khí hậu và 30% cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Với SeABank, Proparco cùng định chế tài chính phát triển Hà Lan FMO cung cấp khoản vay 80 triệu USD, mỗi bên góp 40 triệu USD, để hỗ trợ SME và doanh nghiệp nữ. Mục tiêu bình đẳng giới lúc này đã trở thành một phần được xác định cụ thể trong các thỏa thuận tài trợ.

Cũng trong năm 2025, Proparco đầu tư vào VPBank thông qua đầu tư 100 triệu USD trái phiếu. Theo cơ cấu Proparco công bố, 40 triệu USD hướng tới giao thông điện, kinh tế tuần hoàn và năng lượng tái tạo; 20 triệu USD cho nông nghiệp bền vững; 40 triệu USD cho doanh nghiệp nữ.

Sang tháng 9/2026, danh sách có thêm Nam A Bank với hạn mức tín dụng 30 triệu USD, tập trung vào năng lượng tái tạo, hiệu quả năng lượng, thích ứng biến đổi khí hậu và công trình xanh. Cùng thời điểm, EVF nhận khoản vay thứ 2 trị giá 20 triệu USD: 50% dành cho các dự án có lợi ích về khí hậu, 50% hỗ trợ SME do phụ nữ làm chủ hoặc lãnh đạo.

Proparco lựa chọn đối tác sở hữu năng lực triển khai ESG thực chất

Nhìn từ các giao dịch, Proparco không ngẫu nhiên lựa chọn đối tác. Cả 6 tổ chức đã và đang cùng Proparco hợp tác đang có nền tảng năng lực tài chính tốt, đặc biệt cho các lĩnh vực thuộc phạm vi ESG.

Theo Báo cáo thường niên 2025, HDBank đã giải ngân lũy kế hơn 42.300 tỷ đồng cho các dự án xanh trong giai đoạn 2019–2025; 100% khoản vay doanh nghiệp được sàng lọc và phân loại rủi ro môi trường, xã hội. Ngân hàng cũng thành lập Ủy ban ESG trực thuộc Hội đồng quản trị. Bên cạnh Proparco, HDBank đã hợp tác với IFC và ADB để huy động vốn xanh, phát triển tài chính bền vững; ngân hàng cũng từng nhận hỗ trợ tài chính và kỹ thuật từ DEG. Mạng lưới đối tác này cho thấy tài chính xanh đã là một mảng hoạt động được HDBank xây dựng qua nhiều năm, trước khi khoản vay thứ hai của Proparco bổ sung mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp nữ.

Trong khi đó, EVF có thế mạnh trong việc tài trợ lĩnh vực năng lượng. Báo cáo thường niên 2025 ghi nhận dư nợ xanh hơn 6.393 tỷ đồng, tài trợ gần 200 dự án năng lượng tái tạo, gồm điện mặt trời và điện gió. EVF cho biết đã đưa rủi ro môi trường, xã hội vào khâu thẩm định và mở rộng việc đánh giá từ các dự án năng lượng sang toàn bộ danh mục tín dụng. Về nguồn vốn quốc tế, công ty duy trì hợp tác với FMO, Proparco, BIO và BlueOrchard; riêng năm 2025 huy động mới 190,7 triệu USD từ các đối tác, trong đó có Swedfund và OeEB.

Bốn ngân hàng còn lại cũng có những nền tảng riêng. Cuối năm 2025, dư nợ tín dụng xanh của VPBank đạt 39.052 tỷ đồng; MSB đã đánh giá rủi ro môi trường, xã hội cho 116.724 khoản vay trong năm; SeABank ghi nhận dư nợ cho nhóm nữ chủ doanh nghiệp tăng 120% so với cùng kỳ; còn Nam A Bank có 15.460 tỷ đồng dư nợ tín dụng xanh.