Đô thị lớn nhất Việt Nam tính chuyển một phần nhà tái định cư bỏ hoang thành nhà ở xã hội
Thay vì để hàng nghìn căn hộ tái định cư tiếp tục bỏ trống, thành phố đang nghiên cứu phương án khai thác hiệu quả hơn nguồn lực sẵn có để đáp ứng nhu cầu an cư của người dân.
Trong bối cảnh nhu cầu về nhà ở xã hội ngày càng lớn nhưng việc phát triển các dự án mới thường mất nhiều năm để hoàn tất thủ tục, TP. HCM đang nghiên cứu một hướng đi khác khi tận dụng ngay quỹ nhà tái định cư chưa khai thác hiệu quả để bổ sung nguồn cung.
Đây là một trong những giải pháp được Sở Xây dựng TP. HCM đề xuất trong báo cáo gửi Bộ Xây dựng về tình hình thực hiện Đề án phát triển ít nhất một triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030.
Thay vì để nhiều căn hộ tiếp tục bỏ trống, thành phố dự kiến rà soát những dự án tái định cư không còn nhu cầu sử dụng hoặc khai thác kém hiệu quả để xem xét chuyển đổi sang nhà ở xã hội.
Tận dụng quỹ nhà hiện hữu thay vì chỉ trông chờ dự án mới
Theo Sở Xây dựng, đến đầu tháng 6, Trung tâm Quản lý nhà và Giám định xây dựng đang quản lý 10.449 căn hộ tái định cư thuộc tài sản công.
Trong số này, 8.182 căn vẫn chưa được bố trí sử dụng, bao gồm 3.790 căn nằm trong diện đấu giá.
Phần lớn quỹ nhà này được đầu tư trước thời điểm TP. HCM sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, phục vụ các chương trình bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của nhiều dự án đầu tư công. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít căn hộ đến nay vẫn chưa phát sinh nhu cầu hoặc chưa được khai thác đúng công năng.
Theo cơ quan quản lý, việc chuyển đổi một phần quỹ nhà này sang nhà ở xã hội sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, đồng thời bổ sung thêm nguồn cung trong thời gian ngắn hơn so với việc triển khai một dự án mới.
Áp lực hoàn thành gần 200.000 căn nhà ở xã hội
Đề xuất trên được đưa ra khi TP. HCM đang đứng trước mục tiêu phát triển nhà ở xã hội lớn nhất cả nước. Theo chỉ tiêu Chính phủ giao, đến năm 2030, thành phố phải hoàn thành 199.400 căn nhà ở xã hội.
Trong đó, riêng giai đoạn 2026-2030 cần phát triển thêm 181.257 căn, cao gấp khoảng 10 lần kết quả đạt được trong giai đoạn 2021-2025.
Để hoàn thành mục tiêu này, bên cạnh việc phát triển các dự án mới, TP. HCM đang xây dựng nhiều giải pháp nhằm rút ngắn thời gian bổ sung nguồn cung.
Ngoài phương án chuyển đổi một phần quỹ nhà tái định cư, thành phố cũng nghiên cứu hoàn thiện quy hoạch quỹ đất dành cho nhà ở xã hội đến năm 2040; khai thác các khu đất và trụ sở công sử dụng chưa hiệu quả; ưu tiên bố trí vốn đầu tư công trên quỹ đất do Nhà nước quản lý; đồng thời kiện toàn Quỹ Phát triển nhà ở TP. HCM để đầu tư và phát triển quỹ nhà ở xã hội cho thuê.
Kỳ vọng rút ngắn thời gian bổ sung nguồn cung
Theo Sở Xây dựng, trên địa bàn TP. HCM hiện có 19 dự án nhà ở xã hội đang thi công với quy mô khoảng 18.900 căn và 59 dự án đang hoàn tất thủ tục đầu tư, dự kiến cung cấp thêm khoảng 54.900 căn.
Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 73.800 căn trong giai đoạn 2026-2027, tạo nền tảng để hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội đến năm 2030.
Trong bối cảnh một dự án nhà ở xã hội mới thường cần từ 2-3 năm để hoàn thiện các thủ tục đầu tư và xây dựng, việc khai thác quỹ nhà tái định cư hiện có được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian bổ sung nguồn cung, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công và đáp ứng tốt hơn nhu cầu nhà ở của người dân.
Sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP. HCM trở thành đô thị có quy mô lớn nhất Việt Nam, đồng thời tập trung lực lượng lao động rất lớn từ khu vực công nghiệp, dịch vụ và logistics. Điều này khiến nhu cầu về nhà ở giá phù hợp tiếp tục gia tăng.
Theo chỉ tiêu Chính phủ giao, thành phố phải hoàn thành 199.400 căn nhà ở xã hội đến năm 2030, cao nhất cả nước. Chính vì vậy, bên cạnh việc phát triển các dự án mới, TP. HCM đang tính đến phương án khai thác hiệu quả hơn quỹ nhà tái định cư hiện có để bổ sung nguồn cung trong thời gian ngắn, giảm áp lực lên thị trường nhà ở.
