Đồng nội tệ lao dốc hơn 7%, quốc gia châu Á mở kho dự trữ USD cho 3 tập đoàn dầu khí

Ấn Độ ngày 11/10 đã công bố một loạt biện pháp mới nhằm giảm áp lực lên đồng rupee, trong bối cảnh đồng tiền này vẫn dao động gần mức thấp kỷ lục sau khi mất hơn 7% giá trị từ đầu năm.

Một trong những động thái đáng chú ý nhất là RBI sẽ mở một cơ chế đặc biệt để trực tiếp đáp ứng nhu cầu USD hằng ngày của 3 tập đoàn dầu khí quốc doanh, thay vì để các doanh nghiệp này mua ngoại tệ trên thị trường giao ngay.

Cơ chế này sẽ được áp dụng từ ngày 12/10 đối với Indian Oil, Hindustan Petroleum và Bharat Petroleum.

Rút một nguồn cầu USD lớn khỏi thị trường

Trong những giai đoạn đồng rupee chịu sức ép mạnh, RBI từng sử dụng cách tương tự, bán USD trực tiếp từ dự trữ ngoại hối cho các doanh nghiệp nhập khẩu dầu. Việc rút bớt một nguồn cầu USD rất lớn khỏi thị trường được kỳ vọng giúp giảm biến động tỷ giá trong ngắn hạn.

Dhiraj Nim, chiến lược gia ngoại hối tại ANZ Bank ở Mumbai, cho rằng việc xử lý riêng nhu cầu USD của các công ty dầu khí sẽ giúp giảm một trong những nguồn cầu ngoại tệ lớn nhất trên thị trường. Tuy nhiên, đổi lại, dự trữ ngoại hối của RBI có thể bị bào mòn nhanh hơn.

Ngay sau khi các biện pháp được công bố, đồng rupee tăng khoảng 0,6% so với USD trên thị trường kỳ hạn không giao nhận, dù thanh khoản vẫn tương đối mỏng.

Siết các giao dịch phòng hộ rupee

Bên cạnh việc hỗ trợ trực tiếp nhu cầu USD của các doanh nghiệp dầu khí, RBI cũng đang tìm cách hạn chế những giao dịch phái sinh có thể làm gia tăng áp lực bán rupee.

Trong những tháng gần đây, nhu cầu mua USD của các nhà nhập khẩu để phòng nguy cơ rupee tiếp tục mất giá đã vượt xa lượng USD bán ra từ phía xuất khẩu.

RBI vì thế yêu cầu các nhà giao dịch ngoại hối phải duy trì một khoản “dự phòng rủi ro ngoại hối” tương đương 20% giá trị đối với các hợp đồng phái sinh dùng để mua ngoại tệ đối ứng với rupee nhằm phòng ngừa các giao dịch vãng lai.

Quy định này áp dụng với các giao dịch có giá trị danh nghĩa trên 2 triệu USD.

Biện pháp này về thực chất làm tăng chi phí phòng hộ, qua đó hạn chế xu hướng doanh nghiệp mua bảo hiểm tỷ giá quá mức.

Một số ngân hàng cho rằng động thái này tương tự công cụ mà Trung Quốc từng sử dụng nhằm làm giảm các vị thế đặt cược một chiều vào khả năng đồng nhân dân tệ mất giá.

Hạ mạnh giới hạn giao dịch phái sinh không cần chứng minh nhu cầu thật

RBI cũng cắt mạnh hạn mức giao dịch phái sinh mà doanh nghiệp có thể thực hiện mà không cần chứng minh nghĩa vụ ngoại tệ thực tế.

Mức trần mới chỉ còn 5 triệu USD, giảm mạnh so với 100 triệu USD trước đây.

Quy định áp dụng trên toàn bộ các sản phẩm phái sinh, bao gồm cả hợp đồng tương lai giao dịch trên sàn.

Theo một nguồn thạo cách tiếp cận của RBI, ngân hàng trung ương muốn hạn chế các giao dịch mang tính đầu cơ có thể gây bất ổn, đồng thời ngăn việc doanh nghiệp lách quy định bằng cách chia nhỏ giao dịch hoặc liên tục tái lập vị thế.

Hơn 140 tỷ USD vốn vào vẫn chưa đủ

Các biện pháp mới được đưa ra sau khi Ấn Độ đã thu hút hơn 140 tỷ USD dòng vốn thông qua nhiều chính sách đặc biệt, trong đó có khuyến khích tiền gửi ngoại tệ từ nước ngoài và tăng vay offshore của các ngân hàng, doanh nghiệp quốc doanh.

Tuy nhiên, đồng rupee vẫn chưa thoát khỏi áp lực giảm giá.

RBI đã phải liên tục can thiệp trên thị trường ngoại hối. Đầu tuần này, ngân hàng trung ương cũng nâng lãi suất chính sách thêm 0,25 điểm phần trăm, lần tăng đầu tiên trong gần 4 năm.

Dù vậy, những yếu tố cơ bản gây sức ép lên đồng rupee vẫn chưa biến mất.

Giá dầu tăng làm chi phí nhập khẩu năng lượng của Ấn Độ phình to, trong khi lợi suất trái phiếu toàn cầu cao hơn khiến dòng vốn có xu hướng dịch chuyển khỏi các thị trường mới nổi.

ANZ nhận định loạt biện pháp mới có thể giúp giảm bớt áp lực, nhưng khó đảo ngược hoàn toàn xu hướng.

Theo Dhiraj Nim, những yếu tố cốt lõi như giá dầu và dòng vốn vẫn còn đó. Diễn biến của dự trữ ngoại hối và tỷ giá rupee trong tuần tới sẽ là phép thử quan trọng đối với hiệu quả của các biện pháp mà RBI vừa tung ra.